Наранбат 10 минут 57 сек М1: энэ Наранбат соёлын төвийн эрхлэгч Х1: манай сум ерөнхийдөө Баянхонгорын тал хээрийн бүсэд оршдог М1: манай хүүхдүүд ерөнхийдөө монголоор ойлгоно тэ Х1: 303 км.кв талбай нутагтай ийм сум байна. Энэ тал хээрийн бүс урагшлаад тийшээгээ говь руугаа орчихдог. Хойшлоод хангай чиглэлтэй бас нэг 100 шахсан тийм нутаг байгаан. Баянхонгор аймгийн анк байгуулагдсан сум нь юм. Анк энд байгууллгадаад дараа нь Түйн голын хөвөөнд байгуулагдсан. Анкны байгуулагдсан сум нь манай сум М1: хэдэн онд уу Х1: 13 онд 90 жилийн ойгоо хийсэн. Ер нь улсын хувьд нилээн түрүүн байгуулагдсан сум байналэ ардын хувьсгалын дараа 23 онд байгуулагдсан. Тэгээд манай энэ чулуу ихтэй алт ихтэй оросоор ярив М1: алт хаа байна Х1: алт энд байхгүй ээ иймэрхүү жижигхэн үзмэр бас багатай М1: энэ одоо таануусын юу эндээс төрсөн үү Х1: энэ одоо эндээс төрсөн сайжчуулууд Оросоор ярив Х1: энэ ардын хувьсгалын үед оролцож байсан үе байна 21 оны ардын хувьсгалд оролцсон М2: энэ Хараат хайрхан тэ Х1: тийн Хараат хайрхан М1: энэ үү Х1:тийн М2: энэ Хараат хайрхан домогтой тэ Х1: Хараат хайрхан уг нь Хар ат байсан догшин сахиустай байсан тэрнийг Хараат гэж зөөлрүүлсэн домогтой. Тэр урд талд нэг энгэр өвөрт нь нэг 3 тийм хайрхан байдаг байхгүй юу Оросоор ярив М2: догшин савдагтай юу Х1: догшин савдагтай М1: ямаршуу байдалатай байдгийн Х1: ер нь бол хүн амьтан дээр мээр нь гараад байдаггүй тиймэрхүү уул байгаа. Манай Ямбат хайрхан гээд газрын түвшинээс 2970 метр уул бий манай сумын оргил уул нь тэр М1: энэ үү Х1: бишээ биш Ямбат хайрхан гээд М1: энэ Хараат нь уу Х1: энэ Хараат хайрхан энэ рүү улсууд гараад байдаггүй. Энэ нь Даагандэл хайрхан гээд энэ наахан харагдаад байгааз тэгээд энэ ёстой орос хийж өгсөн антен М1: энэ бөөрөнхий цагаан уу Х1: энэ радио ирлен гэж байсан тэр үеийн 80-аад оны телевизор анк гарч ирээд сувгаа цацхын тулд байрлуулсан антен М3: тэр бөөрөнхий нь юу юм Х1: тэр олон улсын нисэхийн юм. Энэ энэ жил ирсэн үзмэр байгаа юм саяхан нэг алтчин залуугаас авсан энэ болохоор яг байгаль дээр байсан М1: энэ юу юм Х1: энэ одоо нар сар мартай байгаан энэ чинь нилээн ховордуу маягийн байж магадгүй гэж гэхдээ иймэрхүү хадны сүг зурагнууд монголд бол зөндөө бий. Манай сумын бас нэг онцлог нь бол анкны хуурай газар үүссэн гээд газар бий. Тэрийг яаж тогтоосон бэ гэхээр бас л зөвлөлтийн эрдэмтэд 80-аад оны үед ирж тэр дээжийг авчирч шинжилсэн тийм газар олдсын М1: анхны хуурай газар гэдэг чинь одоо монголын хэмжээнд үү Х1: аан тийн монголын Оросоор ярив Х1: тийм юм байгаан тэр чулуу мулууг нь үзэж байж авсан Оросоор ярив Х1: манай суманд нэг даргилт гээд чулуу байдгийн ийм зөөлөн чулуу байдаг энийгээр шатрын хэв шатар боловсруулдаг. Ингээд тэрэг байна малчин хүн хийсэн эд байхгүй юу М1: юугаар зутгах уу Х1: тухайн үед бол резщтэр сав мав тийм юмаар хийсэн юм шиг байгаан 80-аад оны үед л дээ М1: энэ одоо цагаан өвгөн юм уу юу юм Х1: тийн шинэ жилээр М3: Бөхцагаан гэж ямар учиртай юм Х1: манай суманд нэг алдартай бөх байсын тэрнийг бэлгэдэж тавьчихсан өргөсөн чулуу нь их том л доо мундаг том бөх байсан өргөсөн чулуу байдаг хойд талд нь 2 метр өндөр өргөн нь гэхэд бараг 3 метр чулуу маш том чулуу Оросоор ярив М1: энэ ургамал уу Х1: тийн тарианууд М1: энэ юу юм Х1: энэ нөгөө зос гээд будаг л даа хашаа машаа буддаг энийг найруулаад тэгээд М1: энэ одоо танай сум уу Х1: тийн тийн манай сум янгир, ирвэстэй М1: хаана тэр хангайгаар уу Х1: тийн тэр хойд талаар Оросоор ярив Х1: хавтгай байхгүй ээ М1: хавтгай бүр урагшаа говь руу юу Х1: тийн янгир, ирвэс, шилүүс зээр, аргал бий дээ тарвага ихтэй Оросоор ярив М1: за за Оросоор ярив Х1: ерөнхийдөө тал хээрийн нутаг л даа ногоо тарина манай энэ говь талын баг дээр үеэс ногоо тарьдаг байсан М2: дээр үеэс гэж Чингисийн үеэс үү Х1: тэрийг мэдэхгүй М1: арай ч биш байхаа Оросоор ярив М1: за за мэдлээ тиймээ Х1: 72 онд төрсөн хүн байна М2: Наранбат Оросоор ярив