Эрдэнэдаш, полковник интервью
Информанты:
Место:
Экспедиция:
Аудиозаписи
Запись 1
Слушать
Эрдэнэдаш полковник 2015
1 минут 22 сек
Оросоор ярив
Эрдэнэдаш полковник 2015
17 минут 3 сек
Оросоор ярив
М1: монголоор
Х1: хангай уул
Оросоор ярив
Х1: монголоор овоо гэж
Оросоор ярив
Х1: толгой овоо гэж ярьдаг хар овоо, хар уул гэж нэрийг нь хэлэхгүй ээ
Оросоор ярив
Х1: уул
М1: хайрхан
Оросоор ярив
Х1: ээж хайрхан
Оросоор ярив
Х1: энийг шаргалжуутын гол гэнэ энийг
Оросоор ярив
Х1: энэ шар гал зуут
М1: шаргалжуут голд лус савдаг байгаа юм уу
Х1: байж байна эднүүс шүтэж байна чи Отгонтэнгэр хайрхан гэж мэдэх үү миний төрсөн нутаг
М1: мэднэ завханд байдаг
Х1: Отгонтэнгэр уул бол монголын бурхан монголын ард түмний шүтээн уул энэ зүүн суга нь байна шүү тэр Отгонтэнгэрийн ингээд яваад одоо ийшээгээ ч утга нь
М1: энд та завхан аймагт төрсөн үү
Х1: үгүй ээ миний аав ээж төрсөн би ирээд хотод төрчихөж Улаанбаатарт одоо 70 жил амьдарч тэрний 10-аад нь Оросод тэгээд урд хил дээр
Оросоор ярив
Х1: тэнд байж байлаа цэргийн зам оросоор ярив
М1: бас нэг юм асууяаа
Х1: за
М1: заримдаа адууны мах идэх цээрлэнэ зарим аймагт зарим суманд тэгээд адууны мах хэлэхгүй тийм юм сонссон уу дуулсан уу адууны мах тэмээний мах идэхгүй цээрлэнэ тэгээд тийм юм дуулсан уу
Х1: тийм юм сонсоогүй адууны мах голцуу иднэ адууг чинь голцуу хүйтэнд иднэ өвлийн хүйтэнд есөн ес мэднэ дээ тэрийг эхлэхэд дотор нь судаллаа адууны махыг чанаад аваад явахад хүйтэнд царцдаггүй тэгээл хээр машинтай давхиж яваад огтлоод идээд ерөөсөө царцахгүй тийм учраас адууны махыг хүйтэнд голдуу монголчууд иддэг. Тэмээний мах идэхгүй газар байна. Лотууны мах идэхгүй гэж хэлнэ тэмээг лотуу гэж хэлнэ. Энэ говийнхон бол их иднэ хангай тал руугаа ийшлэх тусмаа бас идэхгүй
М1: лотууны мах
Х1: лотууны мах иэдхгүй гэнэ тэрийг энэ хангайхан лотуу гэнэ
Оросоор ярив
М1: хошгин хэлэхгүй ондоо үг хэрэглэнэ дал яс гэдэггүй хавтгай яс гэж хэлдэг тийм юм сонссон уу
Х1: байна
М1: ярьж өгөөч
Х1: хээр явж байгаад хоол идэхийг тиймээ хээр явж байгаад зогсоод хоол иднэ тэрнийг юу гэж ярина уу гэж байна уу
М1: за
Х1: ер нь монгол хүн хээр явж байгаад зүгээр ийм хээр талд идчихээр бол зүгээр одоо замаасаа гараад жижигхэн ийм овоо толгод байна уу тэр дээр гарч суугаад хад чулуутай тийм газар гарч суугаад иднэ. Тэр дал гэж ярилаа ш дээ энэ монгол хүн хамаагүй хаядаггүй далыг хаявал цоолж хаядаг
Оросоор ярив
Х1: энэ сүүжний яс байна ш дээ тэрийг гэрт хонуулдаггүй хонуулах бол тэр нэг нүхийг нь хуга цохиж байж хонуулна
М1: энэ ямар учиртай
Х1: энэ янз бүрийн учиртай гэхдээ энэ сүүжний чинь яс хугарна гэж хэлдэг хаявал
М1: сүүжний яс
Х1: хугарна бэртэнэ гэж хэлдэг
М1: яагаад
Х1: тэр үг байнаа шашны юм уу тэр
М1: энэ чөтгөртэй холбоотой юу
Х1: тэрэнтэй нээх холбоогүй ээ. Гэхдээ тэр далыг бас хамаагүй хүн иддэггүй. Далыг чанаж өгөөд одоо чи бид сууж байна ш дээ хамгийн ахмад нь тэрийг огтлоод тэгээд тэр далны хуудас гээд энэ талд нь зураасгүй энэ талд нь их зөөлхөн мах байна тэгээд тэрийг гэрт байгаа бүх хүнд хувааж өгнө тэгээд 70 хүнд далны мах хүрнэ гэсэн үгтэй
Оросоор ярив
М1: их цээртэй тийм юм сонссон уу
Х1: байна зөндөө сонссон жишээлбэл монголчууд аавыгаа аав гэдэггүй
М1: аан яаж хэлэх үү
Х1: зарим газар ажаа гэж хэлнэ. Аав гэж дэргэд нь хэлэхгүй ер нь нэрээр нь хэлэхгүй шүү эцгийгээ жишээлбэл Эрдэнэдаш гэж манай хүүхдүүд дуудахгүй нэрээр нь хэлэхгүй
Оросоор ярив
М1: тэгээд яахав манай хүүхэд яах уу
Х1: манай аав гэж ярина
М1: түүний ондоо хүү Эрдэнэдаш нэртэй
Х1: миний хүүгийн хүү юу миний хүүгийн хүү чинь миний ач хүү болно ш дээ эрэгтэйг нь ач хүү одоо миний эрэгтэй хүүгээс гарсныг ач хүү, эмэгтэй хүнээс гарсныг зээ хүү гэнэ би чамд ийм юмны ном олж өгье байна
Эрдэнэдаш 10:18
Оросоор ярив
Х1: би тэгэхгүй ээ ингэнэ
М1: нэрлэх үү
Х1: нэрлэдэггүй юм тэрийг авгайлж хэлдэг нэр нэгт л гэдэг би танд нэг ном өгнө би тэрийг мартаад байна
М1: хэцүү нэрт үү
Х1: хэцүү нэрт мөн чи ухаандаа Эрдэнэдаш нэртэй хүн байвал хэцүү нэрт гэнэ. Ахмад настай хүн бол хэцүү нэрт гуай гэнэ дүү хүн байвал хэцүү нэртээ гэж ахмад хүн бол хэцүү нэрт гуай та гэж хэлнэ
Оросоор ярив
М1: энэ аянчин гэж хэлсэн
Х1: аянчин
М1: бууяаа хэлэхгүй тэгээд шунчлаа хэлдэг тийм юм дуулсан уу
Х1: дуулсаан буунаа гэж хэлдэггүй
М1: яаж хэлнэ
Х1: тэр буух газрын нэр дууддаггүй хоноглоё гэж хэлнэ. Өдөр бол одоо ундалъяаа орой бол хоноглоёоо гэж хэлнэ
М1: бууяаа хэлэхгүй
Х1: хэлэхгүй
М1: тэр нэрээр нь хэлвэл дошгин загнаж байна гэж хэлдэг загнаж тэр газар эвгүй болж одоо тийм учраас нэрийг нь хэлэхгүй за энд хоноглоёоо энд ундалъяаа үдийн цайгаа уух бол ундалъяаа орой болохоор бол хоноглоёоо гэнэ
Оросоор ярив
Х1: болно хол уу ойр уу хол ойр
М1: цээргүй
Х1: цээргүй болно
Оросоор ярив
Х1: тэр чинь ингэнэ ш дээ жирэмсэн эмэгтэйд бол яах уу юу яадгийн тэрийг бол голцуу жирэмсэн эх л гээд байдаг л даа жирэмсэн ээж л гэж дуудаад байдгийн
М1: за заримдаа чоно хэлэхгүй тэгээд яахав
Х1: чоныг бол их хайрлана шүтнэ чоно шиг явах юмсан гэж ярина. Одоо их сэргэлэн зальтай юм нь амархан бүтдэг хүнийг чоно шиг эр хүн гэж ярина. Тэр бол их авхаалжтай сэргэлэн тийм хүнийг чоно шиг эр юм гэж хэлнэ
М1: заримдаа малчин чоно нэрлэхгүй
Х1: тийн чоныг чинь ингэж хэлнэ хадны мангаа гэнэ тэгээд одоо чоныг бас хэлэх дургүй цээрлэнэ
М1: ондоо аль нэр байгаа
Х1: тэрийг чинь одоо янз бүрээр л хэлдэг юм даа тэр ер нь тэр хадны мангаа гэдэг чинь тэр шүү
М1: хадны мангаа аан могой яахав
Х1: могойг чинь нэг их юм болохгүй ээ могой бол яахав хүйтэн амьтан лусын амьтан гэж хэлнэ одоо энэ ус савдаг гэж энийгээ хэлнэ ш дээ тэгээд энийг усны хүйтэн амьтан гэж хэлнэ
М1: хүйтэн амьтан явж байна
Х1: тийн хүйтэн амьтан
М1: за сонирхолтой ш дээ ондоо ийм юм
Х1: энд могой байна барагтаа бол үзэгдэхгүй
М1: могой таарвал яах уу
Х1: энд могой таарвал их азтай хүн гэж хэлнэ хүнд хэлэхгүй тэрийг
М1: аан могой таарвал хүнд хэлэхгүй
Х1: тийн хүнд хэлэхгүй тэгээд чи одоо надад эрүүл энх сайн сайхныг өгөөрэй гэж хэлээд явуулчдаг. Монголчуууд могой хээр бас ийм тохиолдол байна уулын зам дээр могой хулгана залгидаг могой чинь тэгээд залгичихаад энд нь ингээд бүдүүрээд хэвтэж байхад нь илээд гаргадаг гэж байгаан
М1: хүн тэрийг
Х1: хулганыг тэгэхээр тэр хүнийг бариач болно гэж хэлдгийн
М1: сонирхолтой ш дээ
Х1: тэгэхээр тэр чинь гөлдийчихсэн байдаг гэж байгаан жижиг могой хулгана залгичихаар
Оросоор ярив
Х1: гард нь могой буян хайрласан гэж хэлнэ
М1: сонирхолтой ш дээ
Х1: за би нэг чи хаана бууснаа дуулгавал би чамтай жаахан ярьж суунаа за юу
М1: за за
Оросоор ярив
Х1: ярилцъя
М1: үлгэр домог, зан заншил ийм юм сонирхож байна зураг авч болох уу
Х1: болно ш дээ
Оросоор ярив
М1: таны нас сүүдэр хэд вэ
Оросоор ярив