2023_08_16_14_16_15 в столовой дадала эхлэв. Бид чинь бас юуныгаа зөгийнийгөө ажлаар. Бид мэдэхгүй лифтээр явдаг. «Монголоор биш» Чи энд суу л даа. «Монголоор биш» Инээж байгаад суугаад авъя. «Оросоор ярив» Энэ Эрхүү Буриад. Тийм байна. Яагаа. Бурхан өршөө. Алтайн хязгаар. Ах аа, ямар хоол захиалах хэлээ юу? Новосибирькээр яваад тэгээд. Тэгээд казахстанд тэгвэл. Биш ээ биш. Өөр ажлаар, энэ юуныгаа зөгийнийгөө ажлаар. Та хэд ямар хоол захиалахав? Онгоцоор нисээд. Манайх өндөгтэй хуурга, цуйван, адууны шарсан мах, хар шөл, гурилтай шөл, банштай шөл тал таваглаад өгнө, банштай шөл хийгээд өгч болно. «Оросоор ярив» Ах нар эгч ээ, юу авах вэ, юу идэх вэ? «Оросоор ярив» Та юу идэхийн, өндөгтэй хуурга уу? Цуйван авах уу? Олныг дагах гээд байна. та нар юу авах юм? Би цуйван авъя аа. Тэгвэл цуйван авъя авъя. Нэг хоол хийвэл хурдан гарна. Тийн та хоёр юу авах юм? Тийш тэд нараас асуу. «Оросоор ярив» Өө чи харь харь. Бид нар энэ Дадалд ирчхээд байна аа. Бөөнөөрөө хоолно иднэ гээд гуанзанд ирчхээд байна. чи харьж бай. Чи харьж бай. «Оросоор ярив» Та юу авах вэ? Би тэгээд хоолоо идчихээд дуудъя. Ах аа, та. Дуудахгүй ч байж магадгүй шүү за. «Оросоор ярив» та өндөгтэй хуурга авах уу? Цуйван авъя. Цуйван авах уу? Тийн. Гурвуулаа дөрвүүлээ цуйван. Аанхан дөрвүүлээ. «Оросоор ярив» Таван цуйван. Адууны мах байна. Хоёр хар шөл, нэг банштай шөл. Та ах аа юу авах вэ? Адууны адууны мах. «Оросоор ярив» Хор шар байхгүй, адууны мах сайн гэж байна лээ. Би мэднэ. «Оросоор ярив» Ямар махтай. Хар шөл нь зүгээр дангаараа хар шөл ш дээ. Бин мин байхгүй. «Оросоор ярив» Та юу авах вэ? Цуйван. Зургаан. Эгч ээ. Чимгээ! Таван цуйван биш зургаан цуйван. Цуйван, хар шөл. Аанхан тийн. Зургаан цуйван, хоёр хар шөл, нэг банштай шөл. Тийн тэгээд сүүтэй цай. Сүүтэй цай байхгүй. Байхгүй юу. Зүгээр хар баахуу цай байгаа. Хар цай ууя. Хар цай болох. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Наадмын үеэр олон хүн ирээд сүү авъя гээ айлаас. Тэгсэн чинь нөгөө манайхан чинь өглөө эрт босоод сүүгээ боловсруулаад дуусцан хойно нь сүү авъя. Энэ дадлынхан ямар залхуу юм бэ гээв. Дадлынхан чинь өглөө тав дөрвөн цагт босоод үхрээ саагаад сүүгээ машиндаад айргандаа хийгээд тогоогоо нэрээд аарцаа базаад дууссан байгаа ш дээ арван цагийн үед. Тэгсэн чинь өө гэсэн гэж байгаан. «Оросоор ярив» Энэ Зоригийн бацган ш дээ. Жижигхэн Зоригоогийн. «Оросоор ярив» Тийн бацган нь. Хүү охин хоёртой ш дээ. «Оросоор ярив» Жижигхэн Зоригоо юу? Тийн. «Оросоор ярив» Энэ манай Цэнгэлийн Батайхан нөгөө Болд гуайн Цэнгэл гэдэг биддээ? Тийн. Тэдний гэр бүл ш дээ. Цэнгэлийн хүү нь хэн гэдэг билээ дээ. Тэднээ хүү юм уу? Тийн. Цэнгэлийн бэр юм уу? Бэр нь. Ердөө хараагүй. Энэ чинь бүр уртаа байх уу? Тийн. Энд бас ажилладаг юм уу? Ажилладаг. Ногооны салаад ногооны салаад. Ногооны салаад. Аан энэ байна уу? «Оросоор ярив» Аан батлав гэдэг дээр нь яах юм уу? Болороо байна ш дээ. Танай ороход Болороо байсан юм уу? Байна. Та ногоон салат авах уу? Айн? Ногоон салат авах уу? Авкүй юу? Захиалвал өгнө л дөө. Танай тэнд байшин байгаа биддээ, эдний байшин? Манай бас ийм гоё тохижуулсан. Янзын гоё. Ийм болгоо юу? Тийн мансарттай. Хүн байдым уу? Энэ хоёр одоо эндээ байрлаад байгаа. тийн хоёр шовгор байшин. Тэрэнд. Аймагт л байгаа. мэдэхгүй сүүлд Мөнхөөтэй уулзаад асуугаагүй санаа зовоод. Харин тэгнэ. Арай дэндүү. «Оросоор ярив» Ганц хоёр жил болсны дараа болно ш дээ. Тэгэх л байх л даа. Тэгээд анх яаснаас энэ чинь нэлээн хэдэн жил боллоо ш дээ. Тэгээл байлгаад тэр нь ордоггүй. Бас хэдэн жил хасагдах. Хоёр жил үү? Хоёр гурван жил болсон байх. Тийм үү? Удаан байлгалаа ш дээ. Шийдэхгүй тэгээ л байлгаад байна. бага нь яг адилхан. Оросоог бүгдээрээ адилхан гэдэг байхгүй юу. Оросоо жоохон байхдаа угаасаа адилхан байсан. Бага нь бүр яг адилхан. Хөөрхий дөө уйлна л гэсэн явахаасаа өмнө. Хүү маань ааваа ч гэж мэдэхгүй өснө. «Оросоор ярив» Би нэг хот явахаасаа өмнө эгчид очсон байхгүй юу. Тэгээд эгч маань тэгдэг юм. Одоо ингээд Бямбаа минь яана аа гээл уйлж байсан. Тэхэд яг нөгөө дамайд нь шатчихсан байсан. «Оросоор ярив» Нэргүй эгч орос хэлийг ёстой хольж хутгаж байгаа л голд байхад оросууд хадланд өвс нь авах гээд л ирнэ биддээ пресстэй өвс авч. Хольж хутгаж байгаа л яриа л тэр оросы чинь аваал Дадалд давхиад ирсэн. Тэгээд архи мархи өгөөд эндээс гурил будаагаа аваад очно. Эхлээл буруу ярихад нь шоолоо л инээдэг байгаа. сүүлдээ одоо би орос үг ч байхгүй мэдэхээ болио. Сүрхий. «Оросоор ярив» Яахав дээ тэ? «Оросоор ярив» Хандмаа гуай ч харин өө тамхи байна уу гээ л шууд. «монголоор биш» тэгээд сайн байна уу гэж мэндлээ л тэгэнгээ нөгөө «монголоор биш» «Оросоор ярив» Тамхи байна уу гэж асууж байгаа. нөгөөдүүл чинь цүнхээ ухаа л шиврээж өгөө л. «Оросоор ярив» Өө баярлалаа гээд тамхиа түнтийтэр өвөртлөөд цай уугаа л яваад өгнө. Орос хэлтэй. Хандмай гуай чинь хэнийхний хүн байлаа? Одоо энэ Сүмбийн Дамдинжав гуайн хамаатан гэж. Тийм үү? Өөрийх нь үү? Хандмаа чинь «монголоор биш» Тэгвэл хоёулаа буриад юм уу? Мааяа гуай хамниган. Мааяа чинь хамниган ш дээ. Мааяа чинь хамаатан. Юм хум үзүүлэхээр тэр хөгшнийг сайн харж хандаагүй гээд үзэлд нь гараад ирнэ гээ л яриад байдаг ш дээ. Тэр хөгшин зөнөг тэднээ «монголоор биш» явж л байдаг байсан ш дээ. Хэнийд байдаг байгаа вэ? Дамдинжав гуайх байхгүй ш дээ. «монголоор биш» нэг нь хэнийх байлаа? Аюушийхаар л байсан байх. Аюушхайнд үсий нь аваа л естэй хоёр аравтай хоёр бетонтой усыг аваал явчихна. «Оросоор ярив» «монголоор биш» тэгээ л морин тэргээ хөллөө л усандаа явдаг. «монголоор биш» Тэгээд тэр аваад явсан ш дээ. Санжаа гуайг аягүй дагаа л байсан гэсэн. Тэнд очоод уу? Тийн орхиод ингээд нөгөө бичиг баримты нь өгөөд ганц бие мие бичигтэй тодорхой. Тэгээд тэр хүн тэрийг нь уншина биддээ. Тэр хооронд л Санжаа гуайг дагаад яг орхих нь гээд мэдчихсэн. «монголоор биш» Жамъян гуай. Жамъян гуай ч хөөрхий харахгүй юм чинь. хандмаа гуай ердөө тэгээд ойлгосон ш дээ дагаад байсан гэж. Ирээд Санжаа гуай тэгээд дахиж ийм юманд явахгүй, хэцүү байлаа гээд ярьж байсан ш дээ. Тэгээд охин нь нас барсан ш дээ Санжаа ахын, тэрний дараагаар. Хүүхэнд үү? Тийн. «Оросоор ярив» Албаны ажил ч бас гомдсон л байлгүй дээ. Тэгж бодогдоод л байдаг. Санжаад өөрт нь бас бодогдсон байлгүй. Яаж мэдхэв дээ. «Оросоор ярив» Ямар үлдсэнийг яаж мэдхэв тэ? Тун сайхан хүүхэн байсан гээ биддээ Хандмаа гуай? Тэгж ярьдаг юм билээ. хараал хийлгүүлцийм уу даа? Харин тэгээл ийм. Дэндүү сайхан «монголоор биш» Тийн дундыг баримтлаад «монголоор биш» Урдных нь дүр төрхийг мэдэх биш дээ. Ямар сайхан хүүхэн байсан гэж л ярьдаг. «Оросоор ярив» Өглөө зургаан цагт зургаа гээ л манайх гэрэл асахаар босдог байкүй юу. Өрхөө татаад орж ирээ л жоохон байж байтар сэр хийгээ л ороо л цай уугаа л яваад өгдөг сөн. Орой болохоор айдаг байлгүй харанхуйд нохой шувуу. Заримдаа өглөө ирээд цай уугаад явна. Заримдаа талы нь өвөртлөө л яваад өгнө. Манайх эндээ байхдаа урагшаа харсан пийшинтэй байсан ам нь пийшингээ ам нь. Тэгээд аяганд талх аваад зүсээд масло энэ тэртэй хийгээд өгчихнө. Тэгээ л идээ л. Тэгээ л талхныхаа завсар маслоо хийгээд талхаа хавсраад өвөртөө хийгээд явна. Би данхтай цайгаа урд нь ингээд тавьчдагсан. Өөрөө хийгээ л ууна. «Оросоор ярив» Гэмгүй хөгшин. «Оросоор ярив» Та орост очиж үзсэн үү, орост очиж үзсэн үү? Тарвалж, Алтанаар явсан. Тарвалж. Тарвалж хамаатандаа очоод. Тарвалж аан хамаатан. Аанхаан Вээрх Улханаар яваад, Тарвалж яваад Алтан яваад. Танай тэндэх хамаатан хэд вэ? Өө манай хадмын нэг хүн байсын. Тэгээд тэнд очоод хэд хонож байгаад ирсээн. Бүүр хэдэн онд наян онд. Тэр чинь нэг хамниган хоёр, нэг орос үг ярьж өгч байна. ойлгоно оо ойлгоно. Ойлгоно? «Оросоор ярив» Одоо тэд нар байхгүй. Бүүр юу Улан-Үд нүүгөө. Та орос хэл бага сага мэднэ үү? Айн мартаа. Сургуульд сурсан уу? Сургуульд сурсан уу? Сурсан. «Оросоор ярив» Өө. «Оросоор ярив» Би арав төгссөн. «Оросоор ярив» Тэгээд одоо мартаа биддээ. Дөч гаран жил болоод. Цэрэндаш гуай, та бас орос хэл сурсан сургуульд? Муу. Дутуу сурсан. «Оросоор ярив» Чөлөөтэй биш. Энгийн одоо ярихгүй болохоор мартаж байна. «Оросоор ярив» Залуу байхдаа оросоор хааяа ярьдаг байсан. Одоо бүр больж байна мартаж байна. «Оросоор ярив» Энд орос мэргэжилтэн байсан бэ? Энд суманд? Байгаагүй ээ. Байгаагүй юу? Байхгүй. «Оросоор ярив» Одоо сургуульд орос хэл сурдаг уу? Одоо сургуульд. Байна. Англи орос хэл. Англи орос. Орос хэл одоо ордог ш дээ. Орж байна уу? Орно. «Оросоор ярив» Одоо орно. Одоо ордог болж байгаа. тэхдээ англи хэлээ яана аа өшөө бага ангиас орохын. Багаас орохын яриад байгаа. хэдээс орохын. Орос хэл одоо яг орохгүй байгаа байх аа. «Оросоор ярив» Ер нь ордог байсан. Тэгээ л сүүлийн хэдэн жил ороогүй байх аа. Сүүлийн хэдэн жил байхгүй байх аа. Сайн мэдэхгүй байна аа. Манайд Туяа манай Заяа чинь Заяа ч одоо хоёр жил болж байна, сургуулиа төгсөөд. Тэгээд орос хэл ордог байсан юм биш үү? «Оросоор ярив» Цэцэрлэгт хүүхэдтэй юу хийдэг вэ? Цэцэрлэгт үү? Дуугаа дуулна, бүжгээ хийнэ, үлгэрээ ярина. хөгжим тоглоно, гимнастик хийнэ. За тэгээд алчуур хаяж маяад тоглоно. «Оросоор ярив» Жоохон хүүхдүүд гоё ш дээ, хөөрхөн. «Оросоор ярив» Баяр болохоор бүүр бүүр хөөрхөн ганган ганган хүүхдүүд ирнэ. Баяр болохоор бүүр хөөрхөн ганган ганган хүүхдүүд ирнэ. Тэгээ баяраар болохоор гоё хоол моол ингээд өшөө хийдэг хоолноосоо өшөө гоё хоол өгнө. Гоё. Пеонер баатарчуудын гишүүн байлаа пласт. «Оросоор ярив» Хэний охин гэчихваа? Шижир ахын Зоригоогийн. «Оросоор ярив» Урд нь. Би бас пеонер байсан. Шижирийх ч одоо Зоригоогийх хэдэн хүүхэдтэй юм? Хүү охин хоёртой. Миний нэгдүгээр ангид байхад яамны үзлэг ирээ. Тэгээ би зогссон чинь иймхээн юм байж байна. босоо юм уу суугаа юм уу гээд. Өө зогсож байна. тэгсэн юуны гишүүн бэ гэхээр нь баатарчуудын гэлээ. Тэгсэн бээлийгээ ингээд зүүчихсэн. Өө энэнээс минь ингээд. Тэгээд дуу мэдэх үү гэнэ, мэднэ. Тэгээд баатарчуудын дуу дуулаад. Захирал маань гарахдаа сайн байна гээд ингээд гараад явсан. «Оросоор ярив» Аа Доржоо тоглоод байгаа юм байна ш дээ, гэрэл унтрааж асаагаад. «Оросоор ярив» Одоо ч бас гоё болоо. Зургаан сарын нэгнээс цэцэрлэг ажиллахгүй. Тэгээ есөн сарын нэгэн хүртэл. Манай үед чинь ид халуунд ажилладаг байсан. «Оросоор ярив» Тэгээд зовудаас сүүгээ авчирна. хөөрүүлээд тараг бүрнэ. Ажил их байдаг байсан. «Оросоор ярив» Тэхдээ амралтын өдөр гайгүй. Амралт долоо найман зуу. Морь тэргэн дээрээс ходоок. Бид нар чинь таргаа шууд өгдөг байсан. Амралтаар таргаа шүүдэг байсан гэж байгаа. тэхээр чинь бүр ч их ажилтай тийн. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Тийн дагуур юуны нөгөө хэний Дэ вангийн орлогч «Оросоор ярив» Дэ вангийн орлогч японд тэр цэргийн сургууль төгссөн. Тэр Чингис судалдаг. Бас хамниган судалдаг тийм хүн байгаа. тэр манай Чингисийн хөшөө нээх нь гэдэг сургаар ирээд. «Оросоор ярив» Батнасан байдаг уу? Байгаа. ажилдаа орчихсон байна лээ. Ямар ажил? Яагаав нөгөө тарианд ажилтай ш дээ. Ийшээ юу? Тийн Даваа «монголоор биш» «Оросоор ярив» Дарга нь ирэх юм гэсэн. Тэгээд цалингаа авна гэж ярьж байсан. «Оросоор ярив» Хоёулаа оросоор ярих нь. Авъя авъя. Цай ууна аа. «Оросоор ярив» Одоо энд нисэх онгоц очдог уу очдог уу? Энэ жилд энэ жилд одоо явдаг уу? Нисэх онгоцоор нисэх онгоцоор энд явж болно уу одоо? Одоо нээгдээ. Шууд ирж болно. Тэгээл ирэхэд машинаар «Оросоор ярив» Тасалбар нь ямар үнэтэй вэ? Тасалбар нь зуугаад мянга байгаа. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» ямар онгоцоор ирдэг вэ? Тэр том онгоцнууд нисэх. Ер арван найм хорин дөрөв. Хорин дөрөв. «Оросоор ярив» Томогзой томогзой. Томогзой онгоцоор явна. Ёотон авах юм уу? Сахар сахар. Үгүй. За баярлалаа. «Оросоор ярив» Тэр Чингис хааны төрсөн газарт долоон долоон давхар байшин өндрөгзэй байна гү? Өндрөгзэй. Өө өндрөг. Өндрөгзэй хэлж болно уу? Болно. Өндрөгзэй. Өндрөгзэй? Хамниганаар. Тийн. Томогзой хэлдэг. Тийн томогзой өндрөгзэй болно. Өндрөгзэй бас болно. Өндрөгзэй байшин барих нь уу? Гүй ээ гүй. Тэгж хэлж болох уу гэнэ ээ. долоон давхар байшинг өндрөгзэй гэж гайхаж болно бид. болно биддээ? Болох оо болох. Том өндрөгзэй хүн байвал. Өндрөгзэй. «Оросоор ярив» Бүдүүгзай тарваг хэлж болох уу? Өндөргөөжинээ гэж өндөргөөжинэ. Өндөргөөжинэ. Гоё. Өндөргөөжин гоё. Өндөргөөжин гоё. «Оросоор ярив» Өндөргөөч. Өндөргөөжин. Тэр чинь өндөргөөчийн байшин. Өндөргөөч байшин. «Оросоор ярив» Бүдүүн бүдүүн гэж болох байх аа. Бүдүүгч. «Оросоор ярив» Бүдүүн хүн явж байна гэвэл болох юм байна. Өргөн хүн гэж болохгүй ш дээ бас болохгүй. Бүдүүн бүдүүн хүн явж байна гэхээс биш өргөн. Бүдүүн хүн явж байвал. Бүдүүн хүн явж байна өргөн хүн. Бүдүүлэгзэй болно. Бүдүүнэгзэй хүн. Бүдүүнэгжэй? Бүдүүнэгзэй күн күн явжийна аа. Бүдүүнэгжэй. Бүдүүнэгзэй. Томогзой гэдэгтэй адил. Бүдүүнөгжэй. Бүүр бүдүүнэгзэй энэ минь яагаа бүдүүнэгзэй. Бүдүүнөгжэй тарвага гэж болох уу? Бүдүүн тарвага тарган тарвага уу? Тарвага. Тарган тарвага. Тарган тарвага. Тарганагжай тарганагзай хэлж болно уу? Мэдэхгүй ээ. тарганагзай гэх юм уу Цэрэндашхай? Тарган тарвага л гэнэ биддээ? Тарганагзай ч гэж ойлгоно ш дээ. Болно оо. «Оросоор ярив» Тэгвэл өргөнөөс өргөн гэж өргөнөгзэй гэж болхогү? Бүдүүн. Утгагүй болох юм биш үү? Бүдүүнэгзэй гэж болно. Үгийн утганд болохоор бүдүүнэгзэй гэхээр. «Оросоор ярив» Тарган тарган. Энэ -зай -зой нөхцөлтэй ямар үг хэлж болох уу? Бүдүүнөгзэй, томогзой тэгээд тэгээд юув? Түргөнөгзэй. Тийн. Том. Төрөгзэй. Төрөгзэй гэдэг чинь энэ том ийм Сталины зураг байна тийм ээ? сталины бүүр их том генерал том хүн гэхэд төрөгзэй. «Оросоор ярив» Аймшигтай төрөгзэй том хүн. Төрөгзэй. Тийн. Төрөгзэй том. Том хүний зураг хараад. Чингис хаан төрөгзэй том хүн. «Оросоор ярив» Тийн төрөгзэй. «Оросоор ярив» Төрөгзэй. За тэгээд томогзой хэлж болно. Бүдүүн бүдүүнөгзэй. Төрөгзэй хараарай гэж гайхсан үг байхгүй юу. Гайхаж. Төрөгзэй хараарай. Төрөгзэй хараарай. Бүүр тэр бүдүүн тул явж байна төрөгзэй хараарай. Тэр тэр том хандгай явж байна, төрөгзэй хараарай. Том кабана явж байна. тэрөөнийг хараарай. «Оросоор ярив» Төрөгзэй яасан том. Төрөгзэй. Төрөгзэй хараарай юу. «Оросоор ярив» Энэгзэй гэж хэлж болхогү? Болох болох. Энэгзэй. Яаж хэрэглэдэг вэ? Энөөгзэй гэж хэлж болно. Энөөгзэй гэдэг чинь өөртэйгөө ойр ингээд сууж байхад өнөөгзэй чинь их том хүн. «Оросоор ярив» том хүн өнөөгзэй. «Оросоор ярив» Өөртэйгөө хамааруулж хэлэх юм. «Оросоор ярив» Томогзой энэ томогзой маш том тэ? Тийн тийн. Тэгээд маш жижиг тэгээд яаж хэлэх вэ? Жижигзэй? Жижигхэн. Жижигхэн. Жижигхэн. Жижиг жижиг жижиг жижиг. Жижигхэн. Жижигхэн. Жижигхээн иймхэн жижигхэн. Жижиг. Маш жижиг энэ жижигхэн. Жижигхээн жираахай байдаг. Жижигхэн. Амьтан байдаг. Жираахай? Тийн. Жижигхээн амьтан жижигхээн жижигхээн муурны зулзага байна. «Оросоор ярив» Тийн муужгай. Муужгай гэж юу вэ? Муужгай гэж тэр кошка муужгай. Муужгай хамнигаан муужгай. «Оросоор ярив» Оросоор юу гэдгийн? Оросоор кошка оросоор кошка. Гонроон гонроон. Нохой хуцна нохой гонроон гэнэ. «Оросоор ярив» Гонороон. Гонороно гогроно. «Оросоор ярив» Та энэ үг мэднэ үү? Нохой гонороно. Нохой гогроно, нохой гонороно. Мэдэхгүй юу? Юу гэсэн үг юм? Нохой хуцна. Хуцна. Хамнигаанаар. Нохой юу. «Оросоор ярив» Нохой хуцаж байна. Хуцаж байна. Хуцаж байна. Гогрож байна. Юу хараад хуцаж байна вэ? Хамгийн амттай гэж яаж хэлэх вэ? Амттайзай? Амттайгзай? Болно уу? Болно оо болно. Амттайгзай. Амттайгзай. Энэ хоол мана амттайгзай юм байна өө. Амттагзай. Яагаа амттай. Яагаа амттай амттайгзай гэх юм уу? Яагаа амттай хоол вэ. Амттайгзай. Хоёр гурван юугаар л нэрийг хамруулаад хэлж болно. Олон тооны. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Андагзай гэж энэгзэй гэж тэр. Тэгж болохгүй, тэгж арай болохгүй. Андагзай болохгүй юу? Анд минь нөхөр минь. Дотны хүнээ нөхөр гэхээс биш андагзай гэж болохгүй. Гэхдээ болно оо. Бүр дотно андагзай минь гэж болно. Тэрнээс биш хамаагүй хүнд болохгүй. Санаа зовно. Энэ бас. «Оросоор ярив» Анд гэдэг чинь «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» андагзай. Анд андагзай. «Оросоор ярив» Андаалин андаалин. Тийн андаалин. Андаалин гэж болно. Андагзай гэхгүй ээ. Тийн андагзай чинь. Утгагүй болж байгаа биз дээ? «Оросоор ярив» Андагзай гэвэл нэг шуто тийм бас нэг доромжилсон маягтай ч юм шиг тэгэхгүй. «Оросоор ярив» Бассан маягтай тийм үгэнд л бүр дотныгоо хүнийг тэгж өөрөөсөө дүү хүнийг андагзай гэж болно. Тэрнээс хамаагүй хүнд яавал санаа зовно. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Андай? Амьдай амьдай амьдай л гэнэ. Амьдай андагзай биш. Биш. Амьдай. Амьдаа гээд үү? Амьдаа гэхээр ижил нэртэй хоёр нэг нэртэй. Нэг нэртэй. Нэг нэртэй тусдаа улсууд. Тийм биддээ амьдай гэж? Тийн. Үе тэнгийн. Ижил нэртэй хүмүүс. «Оросоор ярив» Андаалин гэж юу вэ? Андаалин гэж бас адил. Андаалин бас дотны найз. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» эхийн талаас. Тийн аль аль нь. Ах дүүгийн хүүхдүүд энэ тэр. Бөлөгзэй хэлж болно уу, бөлөгзэй? Болохгүй. Бөлөгзэй. Болохгүй. Бүлэн гэж болно. Бүл л гэх. Бүлэн гэж болно. Бүл, энэ манай бүл. Бүл явж байна. «Оросоор ярив» төрөл төрлөө ах дүү нарын хүүхдүүд бүл. Бөлөгзэй -зэй гээд залгахаар утгагүй болоод байгаа. Бөлөгзэй болохгүй. Төрөл төрлийгөө. «Оросоор ярив» Төрлийгөө доромжилж байгаа болохгүй. Түүний хүүхэд бөлөгзэй хэлж болох уу? Болохгүй болохгүй. Бөлөгзэй гэж болохгүй. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» энд байсан. Манай анхны наадамд. Хоёр мянга арван найман онд тэ? Бадмаажавтай. Харин тийн. «Монголоор биш» «Оросоор ярив» Ерэн дөрөв тавтай байгаа. Тэр мөнөө бурхандаа очоо. Тийм байна. Хоёр мянга хорин онд. «Оросоор ярив» Уртагзай гэж хэлж болхогү? Уртагзай. Уртагзай. Болох нь болно оо. Ямар хачин зай гэдэг үг орчвоо. Хачин зай, хачин зай? Уртагзай. Та нар хүнд ойлгуулахын тулд тэгж ойлгох. Инээгээл гарах. Энэ чинь тийм нэлээн дөхөм байна. юм мэдэхгүй хүн байна гэж л ойлгох. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» «монголоор биш» энэ юу вэ? Энэ ямар гар вэ? «Оросоор ярив» Бас юм хулгайлдаг «Оросоор ярив» урт хөлтэй. Урт гартай юу? Урт гартай тийн урт гартай. Хулгайч хүнийг чинь тэгж, хулгай хийдэг хүнийг. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» ууртай хүнийг тэгдэг, ааш муутай хүнийг. Мундаг хүн, мундаг хүн «Оросоор ярив» Мундаг биш. Биш? Биш. Бүр болохгүй чалчаа юм ярьдаг «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Ийм аюултай хүн хамнигаанаар яаж нэрлэдэг вэ? Тэр аюултай хүн хүн явж байна. Кэетэй кэетэй. Кэетэй. Кэетэй нөкөр. Кийтрээ. Кийтэй кийтэй. Хийтэй хий салхи «Оросоор ярив» Кийтэй, кийтэй хүн? Хийтэй. «Оросоор ярив» Тэр аюултай хүн? Тийн зүрхний хийтэй хүн. Кийтэй «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Хамнигаанаар. Тэрөөний чинь дүрсгүй дүрсгүй дүрсгүй дүрсгүй. Дүрсгүй. Дүрсгүй көн. Дүрсгүй көн. Көн. Дүрсгүй көн. Тийн көн. Көн. Энэ ч дүрсгүйхэн көн дөө. Көн энэ хүүхэд? Көн гэдэг чинь тэр жоохон. Хүүхэд. Эрэгтэй хүүхэд көн. Көөн. Хөвүүн. Көөн. Көөн. Көөн гэж. Көөн эрэгтэй. «Оросоор ярив» Эрэгтэй хүүхэд. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Бацган уу? Бацган. Дөргөнөө хэлэхгүй юу? Дөргөнөө болох болох. Дөргөнөө. Дөргөнөө хүү явж байна гээд үү? Дөргөнөө. Дэргэнүүр. Дэргэнөө дөргөнөө хөвүүн явж байна гээд хэлэв дээ сахилгагүй хүүхдийг. Тийн. Дүрсгүй. «Оросоор ярив» Дахин хэлэгтий ямар хөвүүн байна вэ? Дэргэнөө. Дөргөнөө. Дөргөнөө хөвүүн. Дэгдэгнүүр. Дэгдэгнүүр. Дэгдэгнүүр. Хайшаагаа салки нь вэ тэр «Оросоор ярив» салхитай гэсэн үг. «Оросоор ярив» Дэгдэгнүүр салхитай. Дэгдэрнүүр? Дэгдэгнүүр дэгдэгнүүр. «Оросоор ярив» Дөгдөгнүүр? Дэгдэгнүүр. «Оросоор ярив» Дөргөнөө хөвүүн явж байна. «Оросоор ярив» Дөргөнөө. Өлпөнөө өлпөнөө хэлэхгүй юу, өлпөнөө өлпөнөө? Сонсоогүй юу? Өлпөнөө? Өлпөнөө. Сонсоогүй. Аа за. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Дэгдэгнүүр. «Оросоор ярив» Хаатарчин бас тэр хаатарчингуудын дэгдэгнээд бий болдог. Хар дайчин? Хаатарчингууд хар хаатарчингууд дэгдэгнээд бий болдог тийм. «Оросоор ярив» Сахилгагүйтээд явдаг. Тийн сахилгагүйтээд. Сахилгагүйтээд явж байна гэсэн. «Оросоор ярив» Хаатарчид. Хаатарчин. «Оросоор ярив» Тогтворгүй гэсэн үг тогтворгүй. Тогторууд? Тогтворгүй тогтворгүй. Суурьгүй гэсэн үг. Суурьгүй. Суурьгүй. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Хар хаатарчид тэ? Хаатарчин. Хаатарчин. Хаатарчин. Хаатарчин. Тийн. Дөргөнөө. Яагаад дөргөнөө гэчхэв? «Оросоор ярив» Танай цэцэрлэгт дөргөнөө хүүхэд байгаа юм уу? Байгаа байгаа. Зөндөө. Зээ байна. жоохон дөргөнөө. Хуучин дөргөнөө. Болейбол молейбол тоглоно гээд бөмбөгөө үүрээл явж байх. Финланд руу монгол нэр байдаг уу? «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Дахин цай уухтө? Дахин цай уухтө? «Оросоор ярив» Цадлаа. Цадлаа. Баярлалаа. «Оросоор ярив» Тэгээд. «Оросоор ярив» За танай хөршид ярьж болох уу? «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Та ямар нэг оньсого мэднэгтө? Та. Буриадаар мэдэхгүй байна аа. Үгүй хамниган. Юу гэж хэлэх юм? Одоо нөгөө дурсамж оньсогоо мэдэхээ болио. «Оросоор ярив» Юу гэж хэлэх вэ? Одоо гэнэт тулсан чинь бүр юу ч байхгүй болчихлоо. Хон хон дуутай хондлой дээрээ дэгөөтэй тэр юу вэ? Энэ юм бэ? Мөсөн дээр мөнгөн аяга. Нохой. «Оросоор ярив» Мөсөн дээр юу? Мөсөн дээр мөнгөн аяга. Энэ сар гү? Тийн. Энэ хон хон дуутай тэр нохой бишгү? Тийн нохой. Нохой. Хон хон дуутай хондлой дээрээ дэгээтэй. «Оросоор ярив» Одоо гараад хаашаа явах юм? Одоо Оюу эгч рүү очно гэнэ ээ. «Оросоор ярив» Хон хон гонорооно. Хон хон дуутай. Дуутай гонорооно. Гонороо нохой гээгүй юу? Хуцна. Хон хон дуутай хондлой дээрээ дэгээтэй. Хондлой. Дөөрөө дэгээтэй. Хон хон гонорооно хондлой дээрээ дэгээтэй. Дэгөө. Дэгөөтэй. Дэгөөтэй. Нохой. Та гонроно гэж хэлсэн үү? Нохой. Гонрооно гэж хуцна гэсэн үг байхгүй юу. Гонороно? Тийн гонороно. Гүй ээ гүй нохой гээд бичигтий. Хуцна гэхээр өөр болно ш дээ. Тэгдэг юм уу? Болохгүй ш дээ. Нохой хов хов гээд хуцна гэхээр. Зүгээр хон хон дуутай. Нохой гэхийн оронд хуцна гэж яаж хэлж болох юм бэ? Гонороо гонороо гэдэг чинь гонорооно гэдэг чинь нохой тэгээд гонорооно гэвэл хуцна болно. Нохой гэсэн үг нохой нохой. Нохой бичсэн тийн. Танай хэлсэн. Мөсөн дээр дөөр мөнгөн аяга. «Оросоор ярив» Энэ сар уу? Аанхаан сар. Яг тулсан чинь мартчихаад юу ч мэдэхгүй хүн шиг болчдог байна амар. Өчигдөр юу вэ нээрээ хорь гучин зүйр цэцэн үг хэлдэг гээд хэлээд байсан тэр хөгшнөөс дор болоод байна ш дээ. Өвөл зунгүй өвчүүн доороо цагаантай. Өвөл зунгүй өвчүүн дороо цагаантай. Өвөл зунгүй өвчүүн. Өвчүүн дороо. Дороо цагаантай. Доороо цагаантай цагаатай. Цагаантай Цагаантай цагаантай. Цагаантай. Цагаан өнгөтэй. Тэр юу вэ? Тэр туулай гү? Хэрэм хэрэм. Хэрэм. Кэрэм. Кэрэм. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Өвчүүн дороо? Тийн. Энэ дээр. Дор. Өвчүүн дороо Дороо. Ингээд яахад энэ дороо. Өвчүүн дороо цагаан. За баярлалаа. Их баяртай байна бид. 2023_08_16_14_16_15 в столовой дадала төгсөв. BTserendolgor_DTserendash_DBukhbileg_stories1-7_16082023_kham_orgl_zoomh2n эхлэв. Сайн сайхан тэр яахын буулгахын төлөө, тэгвэл тэр видео буулгаж болхогү та хоёрын ийм гоё дээлтэй хадаа? Видео бичиж болох уу гэнэ ээ. Өөрснөө мэдэгтий, та мэдэгтий. Тэгье ээ тэгье. Сайхан зурагнуудаа. Орны толгой түшиж ирээ л дуулсан ш дээ энэ одоо. Энэ хөгшин одоо байна. Цэдэн-Иш. Ерэн дөрөвтэй. Ерэн дөрөвтэй одоо. Ерэн тавтай юу? Тавтай байж магадгүй. Тавтай болоо байх аа. Болоо байх аа даа. Ерэн тав. Түүнтэй уулзаж болох уу? Болох, энд байх. Зүүе ээ. Хөөе юм асуугаа үед би дандаа ярьж мэдэхгүй. Харилцан ярья аа. Зөөг. Харилцан ярилцъя. Диалог. Тийн. Би дангаараа ярьж мэдэхгүй. «Оросоор ярив» Түүхэн зураг байна даа энэ чинь. «Оросоор ярив» Бид хоёр нэг нэг орон суусан ш дээ ахай. Тэгээ би тан руу харцан одоо ярьж л байна даа тэ. «Оросоор ярив» Цэрэндаш гуай, Цэрэндолгор «Оросоор ярив» Юха финландаас ирсэн, хамнигаан судлаач. «Оросоор ярив» Юу ч ярихаа сууж байна. «Оросоор ярив» Монгол Улс дахь хамнигадын хоёр хэлийг судалсан товч тойм гэдэг. Манай энд удах уу? Удахтө? Манай Дадалд удахтө? Хэзээ явах уу? Нөгөөдөр явна аа магадгүй. Яг ч шийдэхгүй ээ. Шийдээгүй байна тэ? Шийдээгүй. Тавуулаа явна та? Бид тавуулаа тавуулаа. Тавуулаа явж байна бид. Тавуулаа явж байна аа. Жолоочтой жолоочтой зургуулаа. Энэ хөвүүн. Энэ хөвүүн энэ Улан-Үдээс буриад хүн. Би жолооч биш ээ. Жолооч биш. Бас хэл судлаач байна ви даа. Тэр хүн орос хамнигаантай олон удаа уулзсан. Тарвалжээд, могойд. Тарвалжээд могойд, Ульхан, Нарсан нутгуудаар явж тэндхийн хамнигасуудтай уулзаа би. Өмнө жилд зургаадугаар сард «монголоор биш» бас. Өөрөө орос хүнчву? Тийн оросын буриад. Тийм байна Улан-Үд төрөөд хоёр мянга арван дөрвөн онд. Аан Улан-Үдэд төрсөн. Тийн. Миний миний орос ах дүү нар байсан, хамнигад. Энэ наагуур Алтанаар. Алтан. Алтан гэж холхооз бий ш дээ. Тэнд байсан тэгээд. Настай нь нас бараа. Одоо нэг иймэрхүү л хөвүүн байвал байх байх. Том нь тэгээд нөгөө нэр нь «Оросоор ярив» билүү дээ. Тийм хүн байх ёстой. Зоо техник мэргэжилтэй. Хонь хариулдаг тийм хүн байсан наяад онд. Одоо мөд уулзаагүй удаа. «Оросоор ярив» Тэр Тарвалж Могойт руу ёонод Готов гээд Цэвээн гээд нэг нөхөр байх ёстой хамниган. Байхгүй мэдэхгүй юу? Мэдэхгүй. Намаас арай залуу, одоо нэг жар гарны хүн. Ёонод Готов монгол нэр нь Цэвээн гээд. Ямар нютгай вэ? Ямар нютгай вэ? Энэ Алтаны. Алтаны. Тэрөөн сайн танихгүй би. Дашнаран ахын хөвүүн нь Улан-Үд рүү нүүсэн ш дээ. Хэн гэж? Очир. Хэн ээ? Дашнаран ах аа. Дашнаран гээд ирдэг байсан даа Тарвалжаас. Тэрээнгээ яриач тэгээд. Улан-Үдийн. Улан-Үдэд байдаг. Хэн бэ? Дамдийнов Очир. Дашнэрэн Дамдийнов гүй ээ Дамдийнов Дашнэрэн Дашнэрэний Очир юм биш үү. Ийм хүнийг бас танинагүй би. Одоо дөч гарантай л залуу байгаа. эхнэр нь багш байсан цэцэрлэгийн багш. Тарвалжид байдаг байсан. Тэгээд цаашаа яваа. Одоо тэгээд сураг тасраа ш дээ. Ав нь байгаа ч юм уу үгүй ч юм уу. Харин тийн. Одоо бид нар чинь жар нэлээн гарсан. Одоо ер бараг хүрээ байлгүй дээ тэ? Миний хамаатан садан бол нас барсан сураг байсан. Хөвүү нь байдаг юм уу үгүй юм уу мэдэхгүй. Дашнэрэн өмбөө хилийн орионд байдаг уу? Алтан. Аан Алтанд байдаг юм уу? Алтанд байсан. Хилийн орион байна ш дээ Алтан. Би нөгөө Хэнтий очоод Чулуунхайтай Алтан очсон ш дээ. Дашням гээд хамаатан. Дашням ч байсан. Дашнямхай чинь олон хүүхэдтэй. Тийн нөгөө Сандаг гээд хүн. Манай авын зузаанууд. Энэ хэн билээ Цэдэнжавхайн ах нь гээд. Тойроод ширээ засаад суугаа бид. тэгсэн чинь нөгөө бүжиглэе гээд. Тэхэд чинь манай энд чинь нөгөө түлээ түлш чинь аягүй тааруу байсан юм чинь босоол ирдэг буцаа л суудаг тэгж нэг өдөр байсаан. Сандаг ах Сандаг ахын чинь дүү нь гээд нэг самган байсан уу? Байсан. Тэгээд дүүгийх нь нөхөр дамиран ч билүү. Тэрний нь сайн мэдэхгүй ээ би. Сандаг чинь. Баахан. Дорж гэж байсан. Дорж Гардиев гэж. Дорж гэж мэдэхгүй ээ мэдэхгүй. Гэр дүүрэн олон хүн байсан. Дорж Гардиев гээд настай хүн байсан. Тэр Сандаг ах байсан. Настай хүн юун дээр дээр үсэрч ирээд чөлөөт бүжиг хийгээд хөнгөхөн гэдэг нь. Тэгсэн чинь Цэдэнжавхайн юу нь гэлээ? Дүү нь гэж байсан уу? Тийм байх аа. Ах нь гэл үү? Тийм хүн байсан ш дээ. Энэ тэгээд өвөл барьдаг гэр байна тэ? Өвлийн пийшинтэй. Сумаас өчигдөр хүмүүст гэр өгөө гэнэ. Ах ч бас Сүнгийн Дамдинжав гуайн Саашкад нэг гэр өгсөн байна. За за. Тэрийгээ сургуулийн гадаа барьж байна. очоод барих гэсэн чинь юу вэ би нөгөө хананд нь хүрэхгүй юм бараг миний тохой өндөр ханатай. Гоё гэр байна ш дээ. Тэгээ барив. Тав зургаан униа хатгаж өглөө. Өндөр юм чинь би хүрч ядаад. Энэ улсууд биднээс юм асуухгүй бол ярьж мэдэхгүй бид. Тэгвэл би яриад орчуулах вид танд. Тэгвэл тэр. Юм асуухааряан тэгвэл. Асуух нь. Тэгвэл юм хариулж тэдөөнд орос хэл рүү орчуулах ви даа. Тэр аниа Дамдинсүрэнгийн охин Цэндийн Дамдинсүрэнгийн охин сүүлчийн удаа бидэнтэй хамт бид уулзсан. Тэр одоо ирээгүй. Аня билүү? Аня Аня Аня. Улаанбаатарт үлдсэн. Улаанбаатарт юм уу? Улаанбаатарт үлдсэн. Цай баригтий. За баярлалаа. Юха Катя мэндээ. Мэндээ. «Оросоор ярив» Яана аа би цайгаа авмаар байдаг. өтгөн цай ууж чадахгүй. Пакет юухээ энд хийгээрэй. «Оросоор ярив» Энэ хүүхдүүд тэр гоё үлднэ ш дээ. миний хүүхдүүдэд түүх энэ зураг. Гоё. За. Та маш гоё юм ярьсан. Тэр удаа. Энэ Балбарын эмч ш дээ, Бибиш гэдгийн. Энэ Цэндгомбо гээд. Бибиш эгчий чинь одоо юунд байсан уу Биндэрт байсан уу? Тийн. «Оросоор ярив» Энэ хэн гэнэ ээ ах аа? Цэндгомбо. «Оросоор ярив» Одоо энэ байна уу? Байна. ер гараад ная гараад байна даа. Энэ байна Цэндгомбо гэж хүүхдүүдтэйгээ. Энэ Дулам гээд Түвдэнээ Дулам гээд бас. Энэ өмбөө чинь хотод хааяа явж байдаг. «монголоор биш» Хотод явж байдаг, Долоон буудалд. За за. «Оросоор ярив» Өмбөөгийн гоё зургийг өгсөн байна тэ? Бидний явж байхад байсан. «Оросоор ярив» Энэ Шагдарсүрэнхай. Байч Ханд Жигмэдхай. Энд одоо Ховороо эгч байгаа юм байна ш дээ. Ховороо энэ. Тийм байна. энэ цаадах нь. Тийм байна. Цогтын Цэрэндулам. Цагаан үстэй Цэрэндулам гуай юу? Биш ээ нөгөө хэний. Ах аа эгч ээ, та нар одоо нас сүүдэр хэд вэ? Далан ес. «Оросоор ярив» Ная хүрэх л гэж байна. «Оросоор ярив» Та юу? Жаран тавтай. «Оросоор ярив» залуу. Та ямар мэргэжил хийсэн бэ? Би цэцэрлэгт л ажилладаг байсан. Цэцэрлэгийн багш тогооч янз янзын юм хийсээн. Тэгээд одоо амарч байна тэ? Тийн тавин тавтай тэтгэвэртээ гарсан. Олон хүүхэдтэй гээд. Тавьтай тэтгэвэртээ гарсан. Та хэдэн хүүхэдтэй юм? Дөрвөн хүүхэдтэй. Дөрвөн хүүхэдтэй «Оросоор ярив» та юу хэдэн хүүхэдтэй? Тав. Дөрвөн хөвүүн нэг бацган. «Оросоор ярив» Хамгийн бага нь бацган, дөрөв нь хөвүүн. «Оросоор ярив» Та хамниганаар ярьж болно хамниганаар ярьж болно. Хамниганаар ярьж байна би. Тэгвэл танай элэнцэг хуланцаг хаанаасаа ирсэн күнгүүд бэ? Ямар нютгаас танай элэнцэг хуланцаг ирсэн бэ? Миний би багадаа ижийгээсээ гараад л өмбөөдөө өссөн хүн би. Ижийнгээ ижийд ердөө хоёулахнаа. Тэгээд өмбөө минь ярихдаа Сүмэнд хавиас ирсэн бид гэх. Сүмэнд гэж байна ш дээ энэ оросын нутагт баруухнаар. Тэр Сүмэндийн хамнигад юм билээ. «Оросоор ярив» Тэгээд тэр хүн намайг хүн болгосон. Би өөрөө арван найм хүртлээ тэр өмбөөнгөө нэр дээр Долгор гэж хөгшний нэр дээр явсан би. Тэгээд арван найм хүрээд би өрх толгойлоод Цэрэндашийх гэдэг айл бий болоо. «Оросоор ярив» Арван найман насны өмнө тэгээд яаж нэрлэдэг вэ? Арван найман насны өмнө сургуульд сураа. Энэ Биндэрийн сургууль арван жилийн сургууль. «Оросоор ярив» Цэрэгт яваад. Тийн тэгээд. Цэрэгт яваа биддээ ахай. Арван жилийн сургуулиа төгсөөд багшлаа. «Оросоор ярив» Энд сумандаа ирж багшлаад нэг жил болоод цэрэгт яваа, цэрэгт яваа би. «Оросоор ярив» Гурван жил цэргийн алба хаагаа. Гурван жил. Гурван жил. «Оросоор ярив» Тэгээд гурван жил халагдаад гурван жил цэрэгт байж ирээд энэ Дадал сумандаа залуучуудын эвлэл гэж байсан. Тийн залуучуудын байгууллага. Тэнд дарга гэж ирээ би. «Оросоор ярив» Тэгээд далан дөрвөн онд нягтлан болоо би. Нягтлан санхүүч. «Оросоор ярив» Тэгээд тэрнээс хойш дандаа нягтлан хийсэн сумандаа. «Оросоор ярив» Захиргаанд. Сумын захиргаа гэж эхлөөд байсан. Сүүлдээ засаг даргын тамгын газар гэж болсон. Тэгээ энэ захиргаа худалдаа бэлтгэлийн анги хаяхад л нягтлан хийсээр байгаад тэтгэвэртээ гараа би. «Оросоор ярив» Танай насан туршдаа энэ Дадал суманд яаж хувираа вэ? Ямар юм нь ондоо болоо вэ? Яаж өөрчлөгдсөн? Дадал сум уу? Тийн. Дадал сум яахав дээ нийгмийхээ хөгжил дагаад зохих хэмжээгээр хөгжиж л байна. тийн Дадал сум бол манай монголын хамгийн захын алслагдмал сум шүү дээ. Алсын сум тэгээд. «Оросоор ярив» Нийгмийн хөгжлөөс бас учиргүй хоцроогүй, ардуудын аж амьдрал нэлээн сайн, сайн үүлдрийн мал өсгөдөг. Сайн үүлдрийн малын ашиг шимээр ард түмний амьдрал их дээгүүр сайн байдаг. Тэгээд бусад сумдуудыг бодох юм бол ер нь харьцангуй дээшээ тийн амьдрал. «Оросоор ярив» Танай жижиг байхдаа Дадал суманд ямар байгаа вэ? Айн? Танай бага байхдаа энэ Дадал суманд ямар байгаа вэ? Би миний би найман настай тавин гурван онд хуучин Дадал гэж сургууль байсан. Сум байсан. Хуучин Дадалын сургууль нэгдүгээр ангид ороод энэ Дадал, Баян гэж хоёр сум нийлээд энд төвлөсөн тавин дөрвөн онд. Тавин дөрвөн онд энд нийлэхэд би тэндээс ирээд хоёрдугаар ангид хоёр талаас сум нийлээд энд төвлөхөд нь тавин дөрвөн оноос хойш энд сураад. «Оросоор ярив» Сургууль баригдсан байсан юм уу? Хойд талын сум нь юу гэж нэртэй байсан билээ? Айн? Баяндадал Баяндадал. Энд Баян сум гэж байсан. Сум, энэ баруунтай Дадал сум гэж байсан тийн. «Оросоор ярив» Тэгээд хоёр энэ засаг захиргааны цомхотголоор хоёр сум нийлээд энд төвлөхгүй юу тавин дөрвөн онд. «Оросоор ярив» Тэгвэл тэр үед энд юу ч байгаагүй. Тавин дөрвөн онд бол байшин барилга байсаан. Бага зэргийн цөөхөн цөөхөн барилгатай байсан. Тэгээд тэр үед чинь нөгөө хөдөө аж ахуйн нэгдэл. «Оросоор ярив» Ид л хөгжиж байсан үе л дээ. Тэгээд тэр манай Дадалын ард түмэн чинь нөгөө үхэр малаа сайн тэжээдэг, өвс бордоо их авдаг. Тэгээд тэр нь ашиг шимээ өгдөг. Тэгээ хамгийн гол нь манай Дадал сумын Хөдөлмөр нэгдэл гэж байсан хөдөө аж ахуйн. Тэр хөдөө аж ахуйн нэгдэл маань улсын тэргүүний нэгдэл болоод тэр нэгдлийн дарга нь Чойдорж гэж хүн байсан. Цэрэнгийн Чойдорж гээд. Тэр хүн хөдөлмөрийн баатар болсон байкүй юу. Хөдөө аж ахуйн хамгийн анхны хөдөлмөрийн баатар тийм хүн байсым аа. «Оросоор ярив» Хоньчин моньчинтой байсан. Саальчин маальчин аварга саальчин маальчинтай байсан. Ярь ярь чи ярь. Та яригтий. Ярь аа ярь. Танай гэр бүлд хамнигаанаар ярьдаг байсан бэ? Би гэртээ өмбөөтэй хамниганаар ярина. өөр үеэрээ ярихгүй. Танай гэр бүлд яахав? Адил. Өмбөөтэйгөө ижий аавтайгаа ярина. «Оросоор ярив» Хамнигад байсан. Өмбөө минь өмбөө минь ная. «Оросоор ярив» Өмбөө минь наян хоёртой нас барсан. Тэр болтор бид бүгдээр хамниганаар ярьдаг байсан өмбөөтэй. Өмбөө минь их хөнгөн хүн байсан. «Оросоор ярив» Тэгвэл өмбөөгээ нас барсны дараа кэнтэй хамниганаар ярьдаг байгаагта? Ижий аавтайгаа л муухан ярина. тэгсээр байгаа л тэгээ одоо уусаад муу ярьдаг болоо. «Оросоор ярив» голдуу буриасаар ярьсан бэ, халхаар ярьсан бэ аав ээжтэй? Тийн буриад халхаар тэгээл холио л ярина. «Оросоор ярив» Манай Дадал суманд чинь гол нь гол үндэс нь хорийн буриадууд байдаг байкүй юу. Тэгээд мань мэт нь сүүлдээ уусаад буриадаар ярьдаг халхаар ярьдаг за яахав сургууль соёлоор явсан улсууд нөгөө сургуулийхаа хэллэгийг халхаар ярина. би болохдээр зэрэг багаасаа сургуульд сурсан болохлоороо гэртээ бол хамниганаар ярина. сургууль дээрээ халхаар ярина. за нутгийн ард түмэнтэй бол буриадаар ярина. тийн ийм. «Оросоор ярив» Та бага байхад эсгий гэрт сурдаг байсан бэ? Эсгий гэрт байсан. Эсгий гэрт байсан. Эсгий гэрт байсан. Зөмөгеө байсан. Зөмөгеө байсан. Зөмөгеө байсан. Байсан. Та зөмөгеөд суудаг уу? Зөмөгеөнд сууж байсан өмбөө бид хоёр хоёулаа. «Оросоор ярив» Өвлийн байшин зөмөгеө байсан өвлээ. Өвлээ. Өвлээ байшин өвөл. «Оросоор ярив» Зөмөгеө. Зөмөгеө өвлийн байшин биш үү? Тус тус зөмөгеө байсан, өвлийн байшин байсан. Энэ тус тус. Үгүй зөмөгеө гэдэг чинь өвлийн байшин байхгүй юу. Зөмөгеө өвлийн байшин. Тийн. «Оросоор ярив» Эсгий гэр эсгий гэр бас өвлийх. Хавар намар эсгий гэртээ байна. зун зүгээр амбаарт байна зун. «Оросоор ярив» хавар намар эсгий гэрт. «Оросоор ярив» амбаар яасан бэ? Амбаар зуны. Ийм задгай давхар хучлага байхгүй, зүгээр ингээ л холтос молтосхоноор хучаад л тэгээл. «Оросоор ярив» Зөмөгеөний дээвэр юугаар хийсэн? Зөмөгеөний дээврийг банзаар юм уу модоор хучаад дээр нь шороо хаяна дулаалга дулаалаж тийм байсан. «Оросоор ярив» Та бага байхад аль гэрт суудаг байсан бэ? Өвөлдөө бид нар эсгий гэртээ, зун болохоороо арван сард эсгий гэрээ бариад тэгээ өвөлжингөө байгаад хавар таван сарын сүүлээр эсгий гэрээ хураагаад тэгээд зун ирээд гал тогооны амбаартай, хажууд нь нэг жижигхэн байшинтай тэгээ л байдаг. «Оросоор ярив» Тэгвэл танай бага байхдаа та юу иддэг байсан бэ? Ямар хоол байдаг байсан бэ? Бага байхдаа юу? Эмээтэйгээ төмс цагаан төмс түүгээд, цагаан төмсөө мойлтой цөцгий ингээ холиод иднэ. Япошхоо иднэ. Талхаа барьж иднэ. Бас булуур гээд хийнэ үнсэнд ингээд. Тэгээд. Булам хийсэн үнсээр юу хийсэн? Үнсэн дотор ингээ талхаа юу гэдэг билээ япошхоо зуураад. Булам. Булам гээд. Булам. Үнсэн дотор хийхээр гоё болчихдог. Үнсий нь үлээгээ л иднэ. Тэгээд аарц их чанаж иддэг байсан. «Оросоор ярив» Цагаан төмстэй цөцгийтэй холиод хольц хийж иднэ бас. «Оросоор ярив» Сүүгээ машиндаад цөцгий иднэ. Тэгээд тэр намар болохоор сэрүүн болохоор цагаан төмсөө түүгээд сүүтэй цөцгий сүүнд чанаад иддэг байсан. Тэгээд бас цөцгийтэй холиод хольц мойлтой тос тэгж хийж иддэг. «Оросоор ярив» Өөр юу билээ? сүүгээ сүүгээ машиндаад отворог гэж хийдэг. Отворог. Сүүгээ машиндаад. Өөдмөг өөдмөг. Өөдмөг. Ээдмэг, сүүгээ байлгаад эдүүлээд гашлахаар нь ээдүүлээд тэгээ эдмэгээ. Тэгээд чанахад өөдмөг гарах л даа өөдмөг. «Оросоор ярив» Тэгээд тэрийг цөцгийтэй холиод сахартай холиод иднэ. Отворог гэдэг дээ оросоор. Отворог. «Оросоор ярив» Өөдмөг л гэдэг байсан. Цагаан төмс тэр цөцгийтэй холиод ямар хоол байдаг байгаав юу гэж нэртэй? Тэр нөгөө тэрийг одоо хольц гэдэг байсан. Хольц? Цагаан төмсөө цөцгийтэй тэгээд өшөө мойлоо машиндаад жимс өөр жимс ч хийж болно. Янз янзаар хийнэ. Тэгээ мойлтой холиод цөцгийтэй бүр ингээд ихээр ингээ хөлдөөгөөд өвөлжингөө л тэрийгээ иднэ. «Оросоор ярив» Хольц хольц л гэж ярьдаг. Хольцол? Хольц. Хольц. Хольц. Холицо. «Оросоор ярив» Өрөм ч гэдэг дээ өрөм. Өрөм гэж хэлнэ. Өрөм гэж энэ саяын хэлдэг хольц байхгүй юу. Өрөм гэдэг нь юу болохоор тэр цөцгийгөө хийж байна, цагаан төмсөө хийж байна, өшөө дээр нь отворог хийнэ. Өшөө өнгө оруулж жимс хийнэ. Мойл улаагана, аньс, үхрийн нүд. Тэгээд хольц болж байгаа байхгүй юу. Олон юм хольсон учраас хольц болно. «Оросоор ярив» Хольцыг бол их манайхан өвөл идэх. Намар. Ихээр хийдэг байсан намар. Тэгээ өвөлжин хавар болтол иднэ. Тэгээд нөгөө хонины эрээн гэдэс байдаг ш дээ хонины том эрээн гэдэс баасны. Тэрүүгээр дүүрэн ингэж хийгээд хадгалдаг байсан. «Оросоор ярив» Хонины гэдэс. «Оросоор ярив» Тийн тэр хавар цагаан идээ гардаг ш дээ. Тэр болтол идэх юмыгаа нөөцлөөд ихээр хийдэг байсан. Тийн. «Оросоор ярив» Тэгвэл тэр өвлийн үед тэрөөний хаана хадгалдаг байгаата? Тэр намар хүйтэн болохоор хийнэ. Хөлдөөгөөд хөлдөөгөөд. Арван нэгэн сард. Гадаа ийгвэл тэр. Хөдөө амбаартаа. Махныхаа амбаартаа илүү амбаартаа хийгээд. Хөлдүү байж байна ш дээ. «Оросоор ярив» Япошх яаж хийдэг байгаата? Япошхоо сүүгээр зуураад. Сүүндээ сод хийгээд бага зэрэг давс хийгээд тэгээ нэг жоохон цөцгий хийгээ л тэгээд хутгаад нөгөө хуушуурны гурил байдаг ш дээ зөөлхөн. Яг тийм зөөлхнөөр хийгээд зуураад тэгээд ингээд тавиад таглаад гучин минут ингээд амраагаад тэгээд л пийшин дээрээ хувардаанд байнга хийх. «Оросоор ярив» Энэ пийшин дээрээ тавиад хувардаанд гэхээр. Ширмэн хувардаа. Миний багад идэж уух юм их хомс байсан тавиад онд. Тавиад оны үед бол би өмбөөтэй хоёулхнаа хэдэн малтай тэгээд манай өмбөө нөгөө өөрийнхөө малаас илүүчилж идшээ хийнэ. Тэгээд идэшнийхээ махыг чанаад шөл гарна ш дээ. Шөлөнд нь аарц их хийж уудаг байсан аарц. Шөлний аарц их гоё. Шөлний аарц уухгүй л бол ер нь тэгээд хоол болохгүй санагддаг байсан бага байхад. Их амттай хоол байсан. Илчтэй тэ гоё. Одоо ч гэсэн би одоо тэр аарцаа л уумаар санагддаг байхгүй юу хаа ч явсан. Тийм рефлекс болчихсон. Их сайхан хоол. Аарцны хүчээр би өдий насалж байгаа байх гэж боддогийн. Аарц гэдэг маань өөрөө их илчлэг сайтай зөв хоол байхгүй юу. Хөнгөн хөнгөн чанарын тэжээллэг тийм хоол. Тэгээ өмбөө бид хоёр бол хоёулхнаа юм болохдээр зэрэг голцуу л махаа чанацан нөхцөлд шөлөнд нь дандаа аарцаа ууна. Аарц хийгээ л ууна. Тэр хоол их гоё санагддаг юм, миний багын амьдралд. Бас нэг отворог гэж байна тэ. Энэ отворогий чинь манай өмбөө сайхан овторог гаргана. Бидний багад чинь ийм талх малх гурил будаа их ховор байлаа ш дээ. Тэхлээр зун ингээд гадуур дотуур мал хөлдөө яваад жаахан малын цаагуур наагуур яваах ирэхэд л өмбөө минь отворогоо гаргачихсан байна. отворогоо гаргаад л зөөхийтэйгээ холиод л иднэ дээ. Отворог аарц хоёр миний жинхэнэ унаган хоол унаган хоол. Бага байхдаа тэр талх япошх учиргүй би идэж өсөөгүй. «Оросоор ярив» Ер нь ер нь мах чанасан шөлөө хаяна гэж байхгүй ш дээ. Дандаа бүх айл ер нь аарц хийж уудаг. Хүүхдэд сайн тэр. Бас уушги муушгинд аарц ууж байх сайн ш дээ. «Оросоор ярив» Татамин татамин хийдэг байсан бэ? Татамин гэж одоо адууны тарган махыг махтай нь өөхтэй нь хэрчээд тэгээд ийм гэдсэнд хийнэ. Гэдэс ходоод нарийхан. Адууны гэдсэнд. «Оросоор ярив» Тийм ходоодонд хийх урт хийгээд тэгээ бас хөлдөөнө. Чанаад хөлдөөнө чанаад хөлдөөх. «Оросоор ярив» Чанаад ч хөлдөөнө, түүхийгээр ч хөлдөөнө. «Оросоор ярив» Элэг ч хийж болно тэ? Дотор нь таван цул хийж болно. «Оросоор ярив» Тэр татаминд таван цул хэрчиж хийж болно. Элэг хийж болно. Бөөр хийж болно. Зүрх. Зүрх хийж болно. Тэгээд сайхан амтлаад өөх хийгээд тэр гэдсэндээ хийгээд сайхан чанаад хөлдөөчихнө. Нэг л ёсны бууз. Амттай. «Оросоор ярив» Тэр күнсэн тэр татамин кэрчээд бууз кийж идэхэд болхогү? Үгүй. Тэр чинь тэр хэвээр л иднэ ш дээ. Болох болох. Тэр чинь өөрөө болсон амттай амталсан бууз шиг амттай болтол амтлаад гэдсэнд хийгээд хөлдөөж байгаа байхгүй юу чанаад. Тэрнийг тэгээд л хэдий ч оруулаад идсэн болно. Бэлэн. Нэг л ёсны бууз шиг тийм амттай чанартай хоол. «Оросоор ярив» Айлчин гийчинд тавьж болно тийн. Хамгийн хүндтэй айлчин зочиндоо тавьж болно тийн. «Оросоор ярив» Энэ татамин кэзээ иддэг байгаатө? Цагаан сараар гү? Хааяа хааяа иднэ. Хадгалсан хэмжээгээрээ хэчнээн хийж цааш нь нөөцөлсөн байнав тэрнийхээ хэмжээгээр хааяа хааяа оруулж иднэ. Дандаа идэхгүй. «Оросоор ярив» Чухал үед л иднэ дээ. «Оросоор ярив» Та төрсөн өдөр тэмдэглэдэг байсантө? Юуг ээ? Төрсөн өдөр тэмдэглэдэг байсантө? Төрсөн өдөр гэж мэдэх ч үгүй асан би. Мэдэкэй тийм юм байгаагүй. «Оросоор ярив» Би ердөө тэмдэглэж байгаагүй. Одоо ч мэдэх ч үгүй. Тийн нэг сарын хорин таванд төрсөн гэж л мэдэж байна. одоо албан ёсны үнэмлэх пасспортон дээр дөчин таван оны ноль нэг сарын хорин таван гэж л мэднэ. Тэрнээс тэмдэглэх юм мэдэхгүй ээ. «Оросоор ярив» Та юу та яахав? Өө би бага бага тэмдэглэдэг болсоон сүүлдээ. Хүүхдүүд маань идээ будаа засаад тэгээд жоохон цайлаад төрсөн өдрөө тэмдэглээд. «Оросоор ярив» Гурван хүүхэд минь энд байдаг. Нэг нь өөр суманд байдаг. Тэгээд энд байгаа хүүхдүүд жоохон ширээ засаад тэгээд хэдүүлээ сууцгаана. Архи мархи уудгүй ээ. бүлээрээ гоё хоол унд хийгээд тэгээд идээд. «Оросоор ярив» Түрүүндээ хийдэггүй байсаан. Саядаа л жоохон тийм болсон. Та ямар жилтэй та мэднэ үү? Модон такиа. Модон такиа. Модон тахиа. «Оросоор ярив» Та юу ямар жилтэй? Шороон нохой жилтэй. «Оросоор ярив» Тэгвэл жил кэзээ нэмдэг вэ? Насандаа жил кэзээ нэмдэг вэ? Арван гурван жилийн дараа. Цагаан сараар нэмдэг арван гурван жил болоод. Тийн. Цагаан сараар жил нэмлээ гэж бид нар чинь тэмдэглэдий ш дээ. «Оросоор ярив» Күнд малд бас тэ? Малд бас нас нэмдэг үү? Нэмнэ. «Оросоор ярив» Күнээ ямар кэдэн нас кэлдэггүй вэ? Би ийм настай гэж кэлдэггүй гэж ямар нас бэ? Би сайн мэдэхчгүй ээ. заримдаа хэлээд заримдаа хэлдэггүй. Тэгвэл. Наян хэдэн наян хэдэн наян хэдэн настай тийм юм хэлдэггүй. Тийм юм сонссон уу? Сонсоогүй. Тэгвэл өөрийнгөө нас хэлж болхогү? Болно. «Оросоор ярив» Бид нар өөрийнхөө насыг хэлэхээр нөгөө нэг хий настайгаа хэлчдий ш дээ. Би одоо нохой жилтэй. Яг бичгэн дээрээ болохоор жаран тавтай байна биддээ. Тэгээ би хий насаа оруулаад жаран зургаатай гээд. «Оросоор ярив» Тэгж ярьдаг тэ ах аа? Тэрээний учир ямар вэ? Тэр жаран тавтай байхдаа тэгвэл. Жаран зургаатай гээд хэлдэг үү? Тэр ер нь хий насаа оруулаад тоолоод яваад байдаг тэ? Хий насаа оруулаад тоолоод яваад байдаг ш дээ. Манай монгол тооны бичиг хуанл гэж байна ш дээ. Тэрэн дээр хий насаар бичдэг ш дээ тийн. Албаны үнэмлэхэн дээр бол жинхэнэ төрсөн насаараа бичнэ. Тийн тэр монгол аргын тооллын хуанлин дээр бол хий насыг оруулаад хий насаар нь бичнэ. Хий насаа оруулаад би тэдтэй гэж ярьдаг. Хий нас гэж юу вэ? Эх дотор байсан арван сар. «Оросоор ярив» Ээжийн хэвлийд байсан арван сараар бодоод тэгж байгаа. «Оросоор ярив» Тэгвэл та кэдэн настайв гэж күн асуухдаа та ямар насыг кэлдэг та тэр хий нас гү? Хий нас хий нас жинхэнэ нас. Хий нас нэмснээрээ л хэлнэ. Хий насаа? Тийн. Тэгээ нэг нас эх дотор байсан нэг насаа нэмээд би жаран зургаатай гээд хүнд хэлнэ. Аан гээд. «Оросоор ярив» Тэгээ яахав албаныхаа бичиг дээр жаран тавтай тэгээл. Би ялгаагүй хий насаараа. «Оросоор ярив» Та танай хүүхдүүдэд яаж нэр сонгодог байсан бэ? Тэгээд өрөө л хэлнэ дээ. Өөрөө. Тийн. «Оросоор ярив» та юу? Тийн аав нь л бараг өгчдий ш дээ нэрийг нь. Хоёулаа ярьж байгаад л өөрсдөө. «Оросоор ярив» ийм будаа энэ бичиг хийдэг. Тийм юм байгаагүй миний үед байгаагүй. Бидний хүүхэд бол хүүхэдтэй болж байх үед тийм юм би мэддэггүй байлаа. «Оросоор ярив» Тэгээ өөрөө бодоод л хөгшинтэйгээ яриад тийм нэр хайрлаяа л гэнэ. Тэгээ л тэр л нэрээ өгнө. «Оросоор ярив» энэ дээр үед байсан тэ? Дээр үед. Дээр үед байсан за за. Танай үед ийм юм байхгүй юу? Одоо л нөгөө будаан дотор ингээд одоо манай хүү гэхэд тэр хол байдаг. Тэр болохоороо ээж ингээд охинтой болсон нэр өгөөрэй гээ. Тэхээр нь би нэг нэр өгөхөөр будаанд нэрээ бичээ л будаан дотор хийгээ л будаагаа шигшээд тэгээ нэг ээжийх нь ч юм уу ахынх нь ч юм уу өгсөн нэр гарахаар тэгээд тэр нэрээр түрүүлж гарсан нэрийг нь одоо өгдөг болоо юм биш үү? Энэ орчин цагийн ёс тэ? Орчин цагийн. Тийн. Манай үед бол тийм юм байгаагүй ш дээ. «Оросоор ярив» Халх айл тэгдэг юм уу Баяраа л тэгдэг ш дээ. Ээж хүүтэй боллоо нэр өгөө. «Оросоор ярив» Энэ энэ сугалаа сугалж будаан дотор ингэж байдаг жинхэнэ эртний монгол уламжлалд байсан байж магадгүй. Гэхдээ бидний үед бол бидний хамнигадын үед бол тийм ёс мэдэхгүй л байхгүй юу. «Оросоор ярив» Нэр солих ёс байгаа юм уу? Зарим улсууд сольж л байдаг юм. Нэрийг чинь бас тэр нэг дээхэн үед лам багш тийм хүн тэр тохирохгүй бол энэ тохирно гэсэн тийм нэр хэлдэг байсан юм билээ. одоо бол онц тийм юм байхгүй ээ. Бие хаа нь муудахад нэрий нь сольдог тал байдаг. Тэгээд тэр бол гэрийн нэр болно ш дээ. Нэр хүндэдлээ. Одоо Долгор гэж байхад надад нэр нь хүндэдлээ гэвэл Цэцэг ч гэдэг юм уу тэгээд гэртээ Цэцэг гэнэ. Албаны нэр нь нөгөө нэрээрээ л байна. тийм юм байдаг л даа. «Оросоор ярив» Аюурзана гуайн хүүхдүүд чинь Цагаантэнгэр мэнгэр том том нэртэй тэ? Юу байсан бэ энэ? Аюурзана энэ Баян-Уулын өвгөн биш үү? Аюурзана байгаа байх. Байгаа байгаа. Лам лам Аюурзана. Лам Аюурзана. Мэдэх билүү? Бид Баян-Уулд нэг Аюурзана мэднэ. Баян-Уулын уу Самбуу. Баян-Уулын Аюурзана биш биш. Самбуу Аюурзана уу? Биш биш. Самбуугийн Аюурзана. Магадгүй. Аюурзана гээд миний анд. Авгай нь Янжин гээд байгаа. эхнэр нь Янжин Аюурзаны. Цагаан шар хүн байна уу? «Оросоор ярив» Танай найз мөн байлгүй дээ. Түүний түүний хүүхэд Цагаантэнгэр. Энэ Аюурзана гуай Цагаантэнгэр өшөө юу билээ? том том нэртэй хүүхдүүдтэй л юм билээ. «Оросоор ярив» Лам хүн. «Оросоор ярив» Энэ хүнд хүнд нэр байсан бэ? Хэцүү нэр. Өөрөө энэ бидний яриад байгаа Аюурзана өөрөө лам хүн байхгүй юу лам. Бурхны ном уншдаг. Тийм учраас том нэр. Тийм учраас өөрөө тэр хүүхдүүдийхээ нэрийг сонгож өгсөн байх л даа. «Оросоор ярив» Цагаантэнгэр Отгонцагаантэнгэр ч билүү их урт нэртэй л хүүхэд байсан даа нэг сонсож байхад. «Оросоор ярив» Тэгээд тэр лам хүн ном судар хардаг байгаагү, нэр сонгохдоо? Одоо мэдэхгүй ээ тэрийг бол мэдэхгүй ш дээ. Тэрийг сайн мэдэхгүй ш дээ. Тэрийг яаж мэдэхэв. Зүгээр зүгээр энэ нэрний тухай ярихад л тэр аягүй том хайрхны нэр өгсөн байна гэж ярьж байхгүй юу бид хоёр. Түүнээс биш тэр өөрөө яаж өгснийг мэдэхгүй ш дээ. Өөр хүн болохоор. Өөрөө бас нэг өөрийнхөө дотор сонголт хийгээ л өгнө ш дээ. Тэгээ хөвүүн нь бас лам болонхой. «Оросоор ярив» Энэ энэ жилд Дадал суманд наадам болсонгө? Болсон. Аа за тэгвэл би мөнөө та хоёры хамниганаар ярилдуулмаар байна. энөөн та хоёр жишээлвэл удаан уулзаагүйдаад л тэгээ л мөнөө уулзаад л энэ жилд энэ зун болсон наадам тухай хамниганаар бие биетэй ярилцагтий. Тэр чинь их хэцүү л даалгавар байна даа. Туршигтий. «Оросоор ярив» Манай энэ жил Дадал сумын зуун жилийн ой болоо. Ой зуун жил болсон. Зуун жилийн ойгоо тэмдэглээ сумаараа. Хүн амьтан настай нутгийн зон олон хол ойроос улсууд их ирсээн маш олон хүн олон настай хүн ирсэн. «Оросоор ярив» Урд урдыхаас сумын наадам энэ жил их өргөн өргөн дэлгэр болсон доо. «Оросоор ярив» Тэгвэл тэр бие биетэйгээ тэгвэл ярилцаж туршигтий. Жишээлбэл та гурав уулзаад л мөндөө мөндөө гэлдөөд л тэгээд бие биетэй ярилцагтий. Наадхы чинь байна ш дээ жүжигчин гоё ярьдаг улсуудын л яриа байна даа. Бид нар ярьж чадах юм уу? Хар яриагаар ярихам. «Оросоор ярив» Мөндөө. Мэндөө мэндөө. За сайн суужээнтөг ахай? За мэнд л байгтан даа. За наадам үзээд явжийнөтү? Наадам үзжийнэ. Наадам мана мөнөө жил их гоё болжийнэхөө. Би ч бүр холоос ирээд гоё наадам үзээд явжийнэ вээ. Олон хүнтэй уулзаа видаа. Нутгаа зон гоё байна даа уулзах. Гоё байна аа гоё байна. нутгаа санасан улсууд их ирээ юм бишгө? Зөндөө ирсэн байна. Голцуу настай хүмүүс л миний үеийн улсууд л их ирсэн байна. Өө одоо тэгээд холоос үр хүүхдүүд нь ижий аавыгаа ацраа бишигдөө наадам үзүүлэхээр. Тэгөө тэгөө. Одоо миний тавин долоон онд энэ Дадал сумын сургуулийг дөрөвдүгээр ангий хамт төгссөн миний ангийн нөхдүүд их ирөө. Хоёр гурван хүнтэй хөдөө гадаа явж тэр улсуудтайгаа сайхан наадаа бидаа. За за. Тийн. Манай ангийнхан ч бас ирээд бид хэд нөгөө асраа хойд гэрт уулзаа бид. өө гоё зураг хөргөө авхуулаа. Тэнд чинь хоёр гурван гэр байсан биддээ. Урд нь хоёр гэр ард нь хоёр гэр. Тийн. Зүүн талын гэрт амралтыхан ордог гэнэ. За тийм байх. Баруун талыхад нь Баян-Овоо багийн дарга Баасанхүү байж байна. тэгээд тэнд бид хэд ангиараа ороод уулзаад зургаа авхуулаад. Тэгээ нөгөө Чагсанжавын Энхтуяа ирсэн байна. тэгээд нөхрөө асар дор орхио гээд хэдүүлээ гялс гялс зургаа авхуулаа тэгээд явсан. Энэ жилийн энэ жилийн наадмаар хүн бүр л нэлээн ондоо ондоо янз бүрийн дурсамжтай үлдөө биддээ. Гоё л наадам болоо миний хувьд. Он удаан жил хорь гучин жил тавь жаран жил уулзаагүй анд нөхөдтэйгөө уулзана гэдэг их гоё байлаа. Сайхан. Тэгээд тэр улсууд мана зарим нь бараг бие биенээ хэн билээ гэж танихаа байцан шиг байна. жаран жил уулзаагүй улсууд. Энд л сургуульд байгаад явсан зон юугаа яахндаа танихандаа мэдэхээ больсон байгаа. Тийн тэгээд бидний надтай хамт байсан дөрөвдүгээр анги төгссөн одоо нэг самган байна л даа манай ангийн. Тэр ирээд Америкт байдаг юм байна хүүхдүүдтэйгээ. Тэгээд Америк нутагт байхад Монгол орон Дадал нутаг их санагдаж байна гэнэ ээ. настай болохлоор тийм юм их ярьж байсан. Тэр Дадалд ирээд байхад их л гоё байна. багын арван хэдтэй явсан үеийн дурсамжууд бодогджийнэ гэж яриад байгаа юм. За одоо тэгээд ярилцлага мана болно уу? Зө болно болно. Баярлалаа. Одоо дуусгуулна уу? «Оросоор ярив» Тэгвэл бас ийм та мөнөө ийм сайхнаар яривал ярилцавдаа. Тэгвэл мөнөө иймшинг яриа юун тухай тэр бага насандаа ямар тоглоом ямар наадан нааддаг байгаа гэж энөөн тухай ярьж дурсаж өгөгтий. Энэ бие биетэй ярилцаж. За бага байхдаа ч яахандаа тоглоом наадам хөдөөний бидний малчин хүүхдүүд чинь хөдөөнийхөө л орчинд тоглоно ш дээ тийн. Гадаа шороо чулуугаар гэр орон барих билүү. Тийн тэгээд ганц хоёр ийм үеийн нөхдүүд байвал тэдэнтэйгээ барилдах ноцолдох билүү. Тиймэрхүү маягаар бага нас өнгөрөө. Тийн тэгээд сургуульд орсноосоо хойш бол сургуулийн нөгөө хичээлээс гадуур зохиогдож байгаа олон нийтийн ажилд их идэвхтэй оролцно. Би арван жил төгстлөө спорт тоглоом их хөөсөн хүн. Болейбол сагс теннис гурав. Галвын тоглодог байлаа. Спартакиадад шалгарч оролцож байсан. Тэгээд одоо ч гэсэн Дадал сумын ард түмэн намайг болейболоор энэ Дадал суманд хөтөч болсон одоо булган сүүлтэй тамирчин гэж ярьдаг юм аа. Тийн одоо волейбол тоглодог миний үеийн манай Дадал сумын баг байсан. Аймагтаа түрүүлдэг том сайн баг. Тэр баг одоо хоёрхон хүн үлдээд байна надаас гадна. Бусад нь тэгээд бурхандаа яваа. Цэргийн албанд байхдаа болейболоор сайн явлаа. Сагсан бөмбөгөөр сайн тоглодог байсан. Тэгээд ийм биеийн тамир спортоор нэлээн сайн гүйж харайсан дэвкэрч цовхорсны хүчинд одоо энэ бие арай гайгүй явж байна гэж би өөрийгөө бодогчвидаа. За тэгвэл эгчээс асуугтий. Юун гэж бага насандаа сургуулинд юу гэж нааддаг байсан? Өө би бүр бага байхдаа дүү нэртэйгээ нагацынгаа хүүхдүүдтэй ойр байсан. Тэгээд байж байхдаа одоо нэг бургас унаад бас нэгийг хөтлөөд хөтөлгөө морьтой явж байна гээ л тугал бяруундаа явахдаа тэгээ л тоглодог байсан. Ийм нөгөө эрэгний захад байдаг. Тэгээ эргийг нь бүр ингэж ухаад тэрэн дотор ороод айл гэр болоод тоглоно. Тэгээ одоо ингээд дөрвөлжин чулуу одоо тэд нэрээр чинь цагаан чулуунууды нь үхэр минь гээд хашаа хорио хийгээд тоглодог. Тэгээд тоглодог байсан жаахан байхдаа. Тэгээ яахав сургуульд ороод би нэгдүгээр ангиасаа байранд байсан. Байранд байхад мана мянган баалын уралдаан, тэгээд тэр байранд даам шатар одоо хөгжим ингээд бүх юм байж байх. Би их даам тоглодог байсан. Хоёрдугаар ангид байхдаа бага ангийн аварга болоод тэгээд тэрнээс хойш ч даамаа хаяагүй тэгээд нэг ахмад багш нарын уралдаад яваад нэг хүрэл медаль аваад даамаар. Тэгээд миний бацган мана аймагтаа гурван удаа нэг хоёр гуравдугаар байранд орж байсан. Тэгээ нөгөө бацганы мана хөвүүн аймагт бас дөрөвдүгээр байранд ороод тавдугаар байранд ороод даамаар явна. Бас болейбол тоглоно тэр нь. Бас гайгүй нэг тамирчинтай болж байна. тэгээ өөрийнхөө яахав тоглож байсан даам бол миний үндсэн нөгөө бараг хичээл шиг тэр даам бол манайд байдаг. Тэгээд охиныхоо сургуульд тоглодог болоход нь нэг даам бүр ингээ гоё зуун буудалт даам хийлгэсэн. Тэгээл тэрээгээрээ тоглоод нэг хоёр гуравдугаар байр орсон. Одоо энэ хөвүүн арай шинэ даамтай болоод тэгээд тоглож бага бага гитар тоглоно. Тэгээд яахав ээ мандлин бол тоглодог. Өмбөө минь бас гоё дуулах. Бид нартай дуу дуулна. Өмбөөтэйгөө бид нар чинь адилхан дуулах бид. өмбөө минь одоо бараг наяа хүрээд бид нартай уралддаг байсан ш дээ. Бид нар бүр бараг л гүйцэхгүй. Тийм хурдан байдаг байсан. Тэгээ бид нарыг яахан цагаан төмсөө түүхдээрээ дагуулаал хамт ингээ л явж байх тийн. Тийм байдаг байсан бага байхдаа. Бид нарын багын тоглоом чулуу л юм даа. Чулуугаараа л гэр хашаа бариа л тэгээ л тоглодог байсан ш дээ. Мал хөл хийнэ. Морь морь хонь үхэр ямаа гээд чулуугаараа хийнэ ш дээ. Цагаан голдуугий нь үхэр минь гээ л ингээ л. Биш үхрий хашаа гээд ингээд барина. Бараг ингээд ийм том нүх ухаад тэрэн дотроо өөрсдөө ороо л айлчин ирвээ за цай уугаарай гээд нэг ийм чулуу бариад за ингээд өгч байна. нөгөөдөх чинь бас аваад ууж байна гэж ингээ л. Тэгээд аягаа буцаагаад өгнө. Таваг гээл том нэг дөрвөлжин чулуу. Тэрэн дээр л хэдэн чулуу тавиад л тавгаа тавиад тэгж байгаад тоглодог байсан ш дээ жоохон байхдаа. Сүүлд миний найм долоо найман настай болсон хойно л ийм нэг оросын хүүхэлдэй жоохоондоо аягүй урт хувцастай, хөл нь бараг мэдэгдэхээргүй тийм нэг резинэн тоглоом бараг л зургаа долоотой болохдоо тийм тоглоом харж байсан. Тэрний өмнө бол дан чулуугаар, тэгээ л нөгөө бургас унаа л ингээл тоглодог байсан. Жинхэнэ монгол ахуйгаар өссөн дөө. Одоогийн нийгмийн одоо энэ нийгмийн явагдаж байгаа тоглоом наадам бол бидний үед байгаагүй ш дээ. Тэр хөдөөний ахуй орчин бол дандаа хөдөөгөөрөө л байсан. Тэгээ малын дэргэд л малынхаа цаагуур наагуур явна, тэгээ малынхаа одоо тэр үйлчилгээ баас шээс өвс зоос өгөх баас шээсий нь цэвэрлэнэ, хашаа хороонд оруулна. Шагай яахав? Шагай шагай. Шагай жижиг шагайгаар тоглодог байсан. Шагайгаар тоглоно. Шүүрч шагай шүүрдэнэ. Няцалж тоглоно бас. Шагай шүүрнэ. Нясалж тоглоно, морь уралдуулна шагайгаар. Картамин. Картамин картамин нааддаг байгаатө? Айн? Кардмин. Картамин картамин картамин. Картамин. Карт уу? Хөзөр үү? Гү гү гү картамин. Энэ бөмбөгтэй бөмбөгтэй тоглоом. Модоор тэр бөмбөг яагаад бөмбөг шидөөд тэгээд модоор түүнийг яана. Мэдэхгүй. Лаптаа юу? Лаптаа гэж үү? Тийн. Лаптаа. Байгаагө? Лаптаа сургуульд ороод тоглосон. Сургуульд сургуулийн олон хүүхэд тоглодог тоглоом кордмин гэдэг чинь. Кордмин? Тийн лаптаа. Энэ хүний кордмин миний лаптаа тийн. Олон хүн тоглодог байкүй юу. Бөмбөг модоор цохиод тийн. Тэр хооронд нь тэр нүхэндээ гүйж ороод буцаж гүйгээд нэг оноо авдаг. Тэгээ хождог. Оногдуул тэгээ хожигдоно. Гадаа гарчдаг. Оногдохгүй бол сайн. Тэрний хэлж байна уу? Тэр юм бол уу биш юм бол уу мэдэхгүй байна. Модоор цохино гэдэг чинь тэр болох. Харин тийм. Шатар тоглодог байсан. Шатар тоглоно оо. Би шатарт муу. Бага бага нүүдэл мэднэ. Тэгвэл доомд сайн байна та. Айн? Доомд сайн байна. Даам бол тоглоно тоглоно. Шагай тэр өвөл зун хавар намар тэр жилд наадаж болхогү? Шагайг болохоор нөгөө өвөл шөнө урт болды ш дээ, намрын ажил дуусаад өвөл ингээд өвөлжөөндөө буугаад тэр үед л орой үдэш эрт унтахаас тэр шагай тоглоо л цаг зав гаргаа л тоглодог байсан ш дээ. «Оросоор ярив» Хавар зундаа наадаж болхогү? Шөнө богино учраас учиргүй тоглодоггүй л байсан даа. Өвөл л тоглоно. Тийн өвөл их тоглдог байлаа. «Оросоор ярив» Хавар болоод ирэхээр шөнө богино, тэгээд бид нарыг ч бас унтаж амраадаг байсан байлгүй дээ ээж аав маань. Тэгээд л тоглохоо больцон. Өвөл л тоглодог байсан ер нь. «Оросоор ярив» Зун одоо тэгээд зун бол тоглох зав гарахгүй ш дээ. Тугал малаа өглөөгүүр гаргачихна, өглөөгүүр эрт босож тугал тавьж өгнө, тэгээ л тугалаа бэлчээнэ, сүүгээ хөргөнө, тугалаа тэгээ л халуун болохоор авчирч хаана, тэгээ өдөр халуун болохоор усанд шумбахаа явна. Ондоо нааддаг байгаагү? Тасаг олон айлтай ингээд гуч дөчин айлтай олуулаа. Тэгээ л бид нар үеийнхнээрээ Балжийн голд очоод шумбана. Шумбана? Аа тийн шумбана. Хамнигаанаар бас шумбана? Шумбах хэлдэг үү? Палчих палчих хэлдэг үү? Усанд палчих уу? Усанд палчих. Ямар усанд палчих гэдэг юм бол? Сэлнэ сэлнэ. Сэлнэ сэлнэ. Палчих гэхгүй юу палчих? Палчина гэхээр ийм багахан юманд ингээд шалбааг тиймэрхүү юманд. Жаахаан усанд. Умбахыг хэлэх үү? «Оросоор ярив» Түүнээс тэр урсгал том усанд яах чинь сэлнэ шумбана. Шумбана гэж одоо гүнзгий усанд орохыг хэлнэ. «Оросоор ярив» Шумбаад сэлээд. Самрах самрах гэж юу вэ, самрах? Самрах гэж сэлэхийг хэлж байгаан. Адилхан байх аа. Усанд дээгүүр хөвөөд явахыг, усан дээр хөвж явахыг самрах сэлэх гэж. «Оросоор ярив» Шумбана. Бараг адил утгатай юм биш үү дээ. Мэндөө. Сайн байцгаана уу? Мэндөө. Сайхан амарцгаасан уу? Сайхан амарсан. Босох юм уу? Дээшээ суу. За сайн байна уу? Хэзээ бий болсон бэ? Би тэр л наадмын өмнө ирсэн ш дээ. Уулзаа бидээ? Тэрнээс хойш яваагүй юу? Яваагүй. Одоо л явах л гэж байна өнөө маргаашгүй. Энэ таны зураг юм уу? Тийн тийн миний зураг. Та нар дээр би ирж байсан ш дээ. «монголоор биш» Цэрэндулам ичкө манай цаг уурын дарга байгаа. Нөгөө Цэдэнгээ эгч өмбөө байкүй байна. биндэр рүү явсан байна. Биндэрт нэг хүү нь байдаг. Манхаадай гээд тэнд байгаа юм байна. Тэнд очиход л болох юм байна. Бид Биндэр явна. Тийн. Хэн ээ? Цэдэн-Иш эгч Батаадаа очсон Оопоондоо аа Оопоондоо очсон байна. Хамнигадууд байдаг. Энэ Цэдэнгомбо нэр. Цэдэн-Иш. Цэдэн-Иш. Цэдэн-Иш. Цэдэн-Иш Биндэрт байгаа. Цэдэн-Иш өмбөө. Тийн. Зургаа харуулагтий. Нөгөө ерэн наймтай өвгөн. Тэр Биндэр хөвүү нь аваад яваа. Хөвүү нь аваад Биндэр яваа хамнигадай байдаг «Оросоор ярив» Тэр Биндэрт явна. «Оросоор ярив» Энд тэгээд та нөгөө байгаа хүнээ хэлсэн үү? «Оросоор ярив» Тэгвэл саяхан явж дээ тэ? Тийн хэд хоножийнэ гэнэ. За болно. Энхмэнд эгч алга байна. хөвүү нь ганцаараа унтаж байна. Өө за за. Бид хоёр Цэдэнгээ эгч рүү ороод бэлдэж бай бэлдээд байж бай, юм хумаа суугаа бэлдэж бай гээд хэлэх гээд орсон чинь байхгүй. Тэгж удлаа л даа. Тэгээд нэг юм аваад тэгээд наашаа. За энэ хүнээс ярилцлага авагтий. Миний хувьд одоо дуусаа. Бас л нэлээн. Юу вэ одоо зөндөө л их юм ярилаа ш дээ. Та хоёрыг яриулмаар байна бид. Дээлээ өмсөхгүй бол ийгээд болох уу? Ийгээл болно оо болно болно. Гоё гоё. Тэнд дээл байгаа. тэрнээ сойлгонд очоод зургаа авхуулна аа хойно. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Их гоё цамцтай байнатө та хоёр та булт. Та гоё дээлтэй. Ахай нэлээн ах. Мөнхжаргал мана мөнөө хот явж байна, Дорнотоос. Өглөө намтай хөөрөө. Ганхуяг мана Баян-Овоод байгаа юм байна аа. Баян-Овоо явсан байна тийн эндээс. «Оросоор ярив» Нөгөө юунд очоо юм ш дээ. Тийм байна. Онон оо оо тийм байх. Баян-Овоо. Хэн манай Ганбаа өчигдөр буурай ирсэн. Аавыг тийш нь явуулхуулаад явж байна гэсэн. Баян-Овоо эндээс хол аймгаас цааш. Аймгаас цааш. Дал зуун дал. Аймгаас зуун дал. Эндээс зуун дал. Эндээс үү? Аймгаас арай ойр биз дээ? Эндээс их явбал зуун дал. Тийн зуун дал. Норовлинхоос зуу манайхаас дал. «Оросоор ярив» Энэ энэ Цэрэндашхай тэр Ганбаяр бид нар хуралд байгаа. «Оросоор ярив» энэ дарга минь байсан хурлын дарга. «Оросоор ярив» гурван удаа сонгогдоо бид гурав гурвуулаа. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Гурван удаа тийн. «Оросоор ярив» Зө бид бид тэгвэл мөнөө та гурвы яриулмаар байна. ийм харилцаан яриа явуулагтий бие биетэйгээ. Мөнөө ямар сэдвээр «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Энэ зун тухай зун яаж зусаж байна тө гэж тэрөөн тухай хамниганаар ярилцагтий та гурвуулаа. Мөндөө мөндөө гээд л. Энд нэг юунд дараа нь ч болох уу тэр хөдөө очоод. Нэг ийм хоёр сэдэв өчигдөр ярих гээд мартсан байна. хамниганы түүхийн тухай хамниганы түүхийн тухай. Түрүүн ч ярьж байсан би. Гэхдээ мартсан байж магадгүй. Тэрээн дээрээ нэмөөд ярих. Энэ хаана хаана амьдарч байсан тэр талаар нь ярих. Тэгээд. Хамигаан түүхийн. Тийн тийн. Тэрний хаана нуусан яасан тийм түүх бас хүний кэлсэн, дээр үеийн хүгшээгийн хэлсэн тийм юм байгаа над. Тэгээд энэ Сибирийн тайга майгын тухай шивэр гээд энэ Мушгиа гол гээд тэр талаар жоохон ярих. Дараа нь болох оо. одоо гурвуулаа одоо ондоо зуны сэдвээр ярих. Тэгвэл энэ сэдвээр бас ярилцаж болно оо. Тийн тийн тийн. Зөө эклэхмэнэ үү? За. Эклэгтий. Одоо тэгээд ик ажлын мана үе болоод байна аа хамнигасын. Хадлан болзоондоо гарч байна бид. хомноо нируугаа кийкү одоо ик ажилд гарчаад байна күүгэд залуучууд мана ажлаа улсууд. Бид ч хөгшин пинчнээр улсууд яахав тэгээ гэртээ л байна. бидний кийх ажил яахав гэр хоорондхоо тогоогоо нэрэк одоо сүүгээ машиндах иймэркүү. Тугал мугалаа харах, ойр зуурын өөрийнгөө чидахыг л хийж байна бид. Бие биенээсээ асуугтий. Юу кийдэгтэ, ямар ажил хийв та? Дадал мана ямаршуу байна даа, юу болж байна. хэн зуун жилийн минь ой хэр их үйлтгэлтэй гоё болоо вэ? Би ч хотод байж байгаад ирсэн күн бас сайн ойлголт дутуу байна. Зуун жилийн ой амьтан хүн түрүүн би ярьсан даа. Одоо холын хамаатан саднууд, өндөр настнууд их ирсэн. Дадал сумынхаа зуун жилийн ойд Дадал нутгаасаа гаралтай гэсэн тийм хүмсүүд ер нь цугласан даа. Их олон хүнтэй өнөр өтгөн наадам болоо гэж би бодож байна. миний хувьд бол ангийн нөхдүүд, тэгээ хамт ах дүү хамаатан садан ийм улсуудтай олон жил уулзаагүй тавь жаран жил уулзаагүй байсан улсуудтайгаа л уулзлаа. Их гоё байлаа. Янз бүрийн мэдээлэл ярилцлага авлаа. Гоё л байсан даа. Зуун жилийн ойгоор тэгээд залуу хөгшингүй л их олуулаа уулзацгааж янз бүрийн сонин хачин ярьцгаасан. Ийм л сайхан наадам болоо юм биш үү гэж бодож байна, миний хувьд. Бараг л арваад мянга хориод мянган хүн цуглаа. Энээхэн юунд стадиондоо багтахааргүй байгаа. тэр үеэр хотоос ирсэн байгаа. икээр бэлтгэсэн байна. мундаг гоё юм болоо. Зэрэглээ сумдын хамнигасууд буриадууд халхууд тэгээ л бүх л төрөл садан танил улсууд мана ирөө. Бөк барилдаа, сураа харваа, үндэсний минь наадам болоо. Морио уралдуулаа. Тийн морь минь уралдваа. Нютгы минь морь түрүүлөө. «Оросоор ярив» их л гоё сэтгэлтэй сэтгэгдэл өндөр байгаа биддээ. Зуун жилийн ойгоор улсын наадамд барилддаг нөгөө улсын начин Эрдэнэтөгс гээд Хөвсгөл аймгийн Галт сумын харьяат залуу хөвүүн ирээд манай Дадалд барилдаад түрүүлээд яваа. Бөх. Улсын цолтой хүн байгаа. Тийн начин цолтой улсын начин цолтой хүн. Бүх награа шагналы мана аваад яваа. «Оросоор ярив» тэр уралдаандаа түрүүлээ морьд минь. Миний хөвүүн бас морь уяж ирөө генерал көвүүн минь. Морь нь хоёр ч морь нь айрагдаа. Бас шагнал юм призер юм аваа. Улаанбаатараас бүр Өмнөговь аймгаас морьсоо ачаад ирээ. Машинанд ачиж ирээд тэрөө нь скачинд байнд шагналд ороо. Их л гоё хөвүүн минь генерал болоод туг тугаа өргөө. Улсынхаа тугийг өргөдөг тийм ёсолгооны ажил болоо. Тэрөөнд Бүхбилэг Батхүү гэж зарлуулаад. Тэр их гоё байсан. Бүхбилэгийн тэр Батхүү гээд манай ч миний ч нэг хөвүүн Батхүүгийн анги юм л даа. Тэгээд энийг Батхүү их зөв явж байгаа, улсын хил хамгаалах, батлан хамгаалах үйлсэд тодорхой хэмжээгээр хувь нэмрээ их сайн оруулсан үнэн явсан, зөв явсан ийм хүн учраас одоо залуухан дөчин хэдтэй генерал болж байна ш дээ. Их бахдам сайхан байлаа. Манай сум орон Батхүүг өөрийг нь сумын удирдлага наадмын хэмжээнд хүлээн авсан. Бас тусгай уулзалт жижигхэн зохион байгуулсан. Ийм сийлбэртэй гэрнүүд бариа. Юунаас авчраа күмийс мүмийс нөгөө айраг цагаа идээ бүр том ууц мууц бөөн баяр ёслолын «Оросоор ярив» гоё. Жоохон байхдаа цэцэрлэгт л байсан даа. Тийн энэ цэцэрлэгий нь багш. Шархан хөвүүн шархан хөвүүн л байсан. Одоо сум орныхоо нэр гаргаад аав ээжийнхээ нэрийг гаргаад сайн л явж байна хөөрхий. Тэгээд бас нутаг орныхоо ойд аль хол газраас хурдан морь ачиж ирж байна ш дээ. Өөрийнхөө. Мянга таван зуун километр газраас морь ачаад ирөө. Тэр бас зоких хэмжээний хөдөлмөр л дөө. Тийн. Өөрөө багаасаа нөгөө «Оросоор ярив» морины «Оросоор ярив» хөвүүн байсан. Тэгээд морь уядаг байсан. Тийм учраас багаасаа нөгөө морь унаж сурсан. Тэгээд тэрөөндөө. Суурилаад явж байхгүй юу. Их эрдэмтэй одоо аймгийн алдарт уяач болсон. Эндээ малгайндаа ийм том тэмдэгтэй бөх нэрийх шиг тийм тэмдэг залаа малаатай ийм юмтай тийм. Зө тэгвэл танай тэр ондоо күүгсүүд юу кийдэг байв, мөнөө хаана байдаг вэ гэж хоорондоо яагтий ярилцагтий тэр. Нэг бацган тань Биндэрт байдаг билүү? Үгүй. Биндэрт байхаа больсон. Больсон больсон. Дорноговьд байдаг ш дээ бацган. Аа тийшээ явсан. Эмч бацган минь Дорноговьд байдаг. Юу көвүүн минь хотод тэр нэг барилгын инженер бацган минь хотод байдаг. Бага хөвүүн минь энд усны харуул. Хамниганаараа тэ. Тийн. Аа зөв зөв. Нэг Энхээ гээд байсан биддээ хүргэн тань Биндэрээр. Тэр чинь манай самганаа дүү нь байкүй юу. Дүү нь билүү? Тийн дүү нь. Тэр ч Биндэрт байгаа. Одоо очиход тэр хамниган байгаа. биндэрт очоод хоёр Энхээ гээд очиход тэр бүр ус цас хамниган. Бүр хар багаасаа хамниган кэлээрээ ярьдаг. Энхээ ч гоё ярьдаг даа. Өмбөө хүгшээнүүд нь сая болтор амьд байсан. Тэднийкнээс тэр бас нэг Гомбо Дэчингомбо энэ тэр гээд тэр хөгшин байж ч магадгүй. Бас л ерэн хэдтэй хөгшин. Тийм настай хамниган. Дэчингомбо. Тийн Дэчингомбо анчин. «Оросоор ярив» Байкүй байкүй нас барсан. Нас барсан уу? Нас барсан. «Оросоор ярив» Тэр ик юм ярьдаг өвгөн байсан. Энд ч одоо тэр Зундуйдагва гээд мундаг улсын анчин хүн байгаа. тэрөөний музей үзэхгүй юу ийшээ. би дагуулаад очих. За очно оо. Манай хажууд. Очно оо. Тэр залуу авгайтай байгаа тийн. Өөрөө ерэн тавтай нас бараа. Тэгээд хөгшин авгай нь экнэр нь нэг дөчөөд тавиадтай күн байгаа. Тийм «Оросоор ярив» гуч дөч дүү күнтэй сууж байгаа. «Оросоор ярив» За тэгвэл. Одоо тэгээ л дуусгая л дөө. Болоо биш үү? Болоо л доо харилцан яриа. Тэгвэл мөнөө энэ танай бага жижиг байхдаа танай ижий ав хоёр таныг яаж хариадаг байгаа вэ гэж юу гэж хэлдэг байгаав? Ямар учраар хариадаг байгаа гэж яриад өгөгтий. Тэрээнд хамнигад хөгшээ өмбөө нар маань хар таяанууший ийшээ тийшээ түүклөөгөөд мондинууды болигтий цусаар урс энэ тэр гээд хариадаг байсан. Шуламнууд. Тийн шилумнууд шилумнууд мондинууд гэж. Монди гэдэг чинь нөгөө сармагчны күүгэд жижиг зулзагыг монди гэдэг. Монди ч хөдөлгөөнтэй ш дээ. Ийш тийшээ үсэрнэ. Тэгж зүйрлэж. «Оросоор ярив» Тийн тийн хар монди гэдэг байгаа ш дээ. Хар монди. Таяан гэдэг чинь тэр Таян хааны үеийн юм уу тэрөөний Тан улсын ч гү тиймэрхүү нэлээн дээр үеийн улбаатай хамниганы тийм «Оросоор ярив» хариал байхгүй юу. Цочих энэ тэр чинь ондоо. Тэнгэрийн дуу муу гарахад чинь одоо «монголоор биш» энэ тэр үед байна. тогоо могоо цокино. Тэр ч өөр өөр. Өшөө ямар хариал үг байна вэ? «Оросоор ярив» Хариал хэлүүлж яахтана вэ? Бас энэ материал бидэнд кэрэгтэй байна гэж. Их тустай их ашигтай болох нь. Учиргүй хариал хэлэх. Хэлдгүй гайгүй байсан ш дээ. Мартаад мартаад. Мартаа юм уу. Одоо мэддэг байсан ч мартаад байна дөө. Бага байхдаа зөндөө л хариалгаа биддээ янз бүрээр. Янз бүрээр хариалгасан хариалаа одоо мартцан байна. одоо чинь хариалгахаа болиод удаж байна ш дээ. Дандаа хүн хариадаг болоо. Дөч тавь тавь жаран жил болж байна л даа. жаран жилийн өмнө тэр өмбөө хөгшөө минь байж байгаа ш дээ. Бид нар чинь далан тав далан зургаа долоотой, би ч далан дөрөвтэй тавтай болж байна. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Тэгвэл яаж магтдаг байгаа вэ, танай ижий ав хоёр таныг? Аа тэр чикир микир сахар боов үгүй асан үндүүр болоорогтий гэдэг байгаа, ийм жоохон күүгсийг. Бацган бацгаашк, хөвүүшк ингээд ирээд. Чикир өгөхөд. Манай өмбөө ч болохоор бэрх дээ күүг минь түлээгээ оруул гээл. Тэхэд нь одоо онгироол түлээгээ зөөж хаях ч. Тэгээ л яахад л нэг хэдэн ааруул ч юм уу нэг хомпёот өгч байх. Тэгээ л онгироо л явж байдаг байсан. Бэрк л. Бэрх ээ бэрхч. Яагаа бэрхч гээ л. Миний үед бол бас «монголоор биш» юм хомор байсан. Тэгээд гадуур ажил янз бүрийн мал хөлийн ажил жижиг сажиг ажлаа хийгээд өөрт өмбөөдөө таалагдаж байвал нөгөө зохих хэмжээний шагнал хүртэнэ. Тэр нь миний үед чинь чихэр маш хомор байсан. Энэ Дорнодын нөгөө Баянтүмэн «Оросоор ярив» жин тээсэн улсууд нэг ийм мөсөн чихэр гээд одоогоор элсэн сахар шиг тийм чихэр авчирдаг байсан юм билээ. тэгээд тийм улсуудаас өмбөө минь жоохон чихрээ олдог байсан биддээ. Тэрнээсээ бутлаад л жаахан жаахнаар өгдөг байгаа. тэр бол том шагнал байсан. Чихэр ховор байхад юун гоё бэлэг авжээнэчдээ. Том шагнал. «Оросоор ярив» Ямар учраар энэ шагнуулдаг байгаата? Айн? Юу кээд игвэл шагнуулдаг. Түлээ мүлээгий нь оруулах, аргалы нь түүх. Гадаа халаа гэр орчныхоо ахуй амьдрал орчныг. Тийн юм хум авцрах тэндээс усанд яваад ирэгтий гэх. Тугалдаа явах, усаа авцрах тэхэд л шагнуулдаг байгаа бидээ. Дандаа ч өгөхгүй ш дээ тэр чинь. хааяа нэг шагнаж байх. Усанд явахдаа үүргэвчээ үүргэлээд явдаг модон үүргэвтэй. Тэрэндээ хувин хангилаа кийгээ. Хангилаараа. Хоёр хангилаар. Тийн үүргэвчиндээ хангилаа хийгээ хангилаараа ус ацардаг. Ийм ийм дугуй дугуй үүрэвч байдаг. Эндээ тээгтэй. Хоёр хөнөгөө бариад. Хөнөг. Хөнөг хангил. Хангил гэдэг хамниганаар. «Оросоор ярив» Тийм байгаа бид нар. Тэрээгээр үүргэвчиндээ бөхөлдөг. Модоор ингээд тахирлаад. Ухаандаа энэ хоёр хөнөг байлаа гэхэд хоёр ингэж бөгтөр модоор ийм бөгтөр модоор ингэж холбоод энэ дээгүүрээ тавиад. Тэгээ үүргэвчээ тэгээ л усаа ацрахад мана л тэр өмбөө нар минь тэр мөсөн чикэрхэнээ өгдөг. «Оросоор ярив» Тэхдээ өндөөр болоорогтий гээд өгдөг байгаа. том болоорогтий өндөр болоорогтий. Өндөр. Өндөр «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Үйсэн хөнөг. Тийн үйсэн хөнөг. Үйсэн хөнөг бас байгаа. үйсэн хөнөг байгаа. кангил гэдэг нь төмөр. «Оросоор ярив» Тийн бидро гэдэг. Бидро бидро. Үйсэн көнөг яаж юу гэдэг вэ? Түйс түйс. Түйс. Түйсэн көнөг. Түйсэн көнөг. Үйсэн хөнөг. Үйс үйс үйсэн хөнөг. Үйсэн. Үйсэн көнөг юу гэдэг вэ? Түйс. Түйс. «Оросоор ярив» Янз бүр хэмжээ нь янз бүр байна. литрээ, тэгээ л хорь литр. Тэр түйсэндээ ногоогоо ч дарах, бас тараг бүрэх. Тэрээндээ жимс мимс бүх юм. Хөнөг гэдэг нь таглаагүй. Талхаа хутгана. Таглаа байхгүй задгай амтай. Тэр нь хөнөг болж байгаа юм томхон. Түйс гэдэг нь зохих хэмжээний ийм таглаатай. Жижигхэн. Тийн. Сав модоо битон. «Оросоор ярив» Таглаатай битонорхуу байхгүй юу түйс гэдэг чинь. Цөцгийгөө цөцгийгөө хийнэ. Хөнөг гэдэг нь болохдээр зэрэг хувин маягийн ийм таг байхгүй. Сураар сураар ингээд бариул нь сур. Ингээ зангидаад дор нь зангидаад таглаа нь ингээд пад гээд онгойдог. Тэр хөнөг чинь бас л тэр суран юутай оосор нь. «Оросоор ярив» Арас арас ирмээн арьс амьтны арьс. «Оросоор ярив» Үхрээ үхрээ арьс. «Оросоор ярив» Юуны арьс? Үхрээ арьс үхрээ арьсаа элдээд давслаад тэгээ нөгөө элдээд тэгээ сур гаргаад мориныхоо аанхаа хазаар ногт тэгээд нөгөө бугуйл мугуйл бугуйл бас хийдэг морины. «Оросоор ярив» Унины энэ чагтага холбоо молбоогий чинь тэмөөний үдөөрийг. Тэмөөний арьсаар хийдэг ээ үдөөр. Тэмээний арьс. Түүкэй тэмээний арьсаар үдээр татаад ингээд цоолоод ингээд салаавчлуулаад. «Оросоор ярив» Түүкэй түүкэй сураар. Түүкэй? Тийн түүкэй сураар. Элдээгүй элдээгүй арьсаар. «Оросоор ярив» Элдээгүй арьсаар хийнэ. «Оросоор ярив» Ойлгосон ойлгосон. «Оросоор ярив» За за ойлгосон. Энэ үүргэвч энэ көнөгтэй үүргэвч камнигаанаар яаж юу гэдэг вэ? Үргэлэвч үүрэвч үүрэвч үүрэвч. Хусаар хусаар хусаар хийдэг. Тийн. Хусаар хийнэ. Хус модоор хийнэ. Үргэвч үргэвч. Үргэвч үргэвч. Үргэвч л гэдэг л дээ. Үргэвч гэдэг байкүй юу ийм тахир модыг үргэвч. Жоохон ийм хагас сардуу тэгээд энэнийг нь ингээд жоохон цавчаад. Хуян муянаа татдаг тийм мод тийм юм тахир. Ийгээд үүрсэн газраа татдаг. Тэр бас бирёз бий. «Оросоор ярив» Үүргэвч жоохон иймэрхүү байна. тийн тэгээд энэ доторхы нь жоохон цавчаад тэгээд эндээ ингээд ямар ч өвдөхгүй гоёор хийдэг. «Оросоор ярив» Тэгээд хуян гаргадаг тэр модон. Тийн хуян гаргадаг такир мод такир мод көгшээ одоо би тэр үе дээрээ болоод байна аа. Бидний багад л тэр хөгшээ нар минь ийгээ л хуянгаа татажийдаг байгаа. мөнөө ч бидэнд байна. Тахир тахир бургаасаар хийдэг дээ. Бургаас энэ хус мусаар хийдэг. Тэр мод нь юн гэдэг вэ? Ямар нэртэй вэ? Хус мод. Үгүй ээ үгүй. Тэр ийм тэр хуян татдаг. Хуянгийн мод л хуян тараадаг мод гэх юм уу. Тийн хуян тараагч гэж. Хуян тараагч? Тийн тараагч. «Оросоор ярив» Хуян тараагч. Хуян тараагч. Хуян тараагч. Тэр бол айл болгонд хамниган айл болгонд байна. хөгшээ бид нарын үеийн. Залуудаа тэрнээ. «Оросоор ярив» Тэгээд энэ бэлкүүсэндөө бас дорго моргоны арсаар ингэж нируу үүсэхгүй, чийг татахгүй гэж тийм юм хийнэ бэлкүүс. «Оросоор ярив» Бөлхэнцэг үү? Бөлхэнцэг. Бөлхэнцэг гээд хийдэг. Бэлкэнцэг. Бөлкэнцэг. Бэлхэнцэг гэж юу вэ? Бөлхэнцэг хамниганаар бөлхэнцэг гэнэ. Энүүгээр ингээд нэг. Энэ доргоны арьсаар. Тийн тийн ийм юм бөлхөнцөг. «Оросоор ярив» Тийн тийн яг бидний үеийн көгшидийн л одоо бөлхөнцгөө нэхээд л нируу салхи орохгүй. «Оросоор ярив» за сонирхолтой ш дээ. Гутлын гутлын талд тэр шарки бойтог энэ тэр гээд тийм юм өмсдөг байгаа хамнигад. «Оросоор ярив» Тийн «Оросоор ярив» Шаркийч бойтог гурвыг яаж кийдэг байгаа вэ? Тэрөөний гараар л элдээд кийдэг байгаа. «Оросоор ярив» Үхрийн арьсаа элдээд хийнэ ш дээ. Үхрийн арьсаа тэгээ оёод тэрнээ бас ширмөсөөр оёод ширмөсөөр оёод тэр ч анд явахад чимөөгүй гоё. Намар идэш хийхдээ шөрмөсөө авна ш дээ. «Оросоор ярив» Энэ нөгөө энийг нь ингээд нэлээн дээш нь явуулаад уртханаар аваад тэгээ угааж цусы нь чусы нь цэвэрлээд тэгээд давстай усанд хийгээд нөгөө шөрмөсөө. Тэгээд олон хонуулж байгаад авахаар шүү орсон байна. тэгээд тэрийгээ ингээд жоохон жоохноор ингэж задлаад тэгээд шөрмөсөө томно. Тэгээ яг уллахдаа бол бүдүүхнээр зүгээр энэ наадах оёдлы нь хийхдээрээ нарийхнаар шөрмөсөө томоод хийдэг. Хоёр янзаар. Тэр ч ус нэвтрэхгүй. Усны гутал шиг. Бойтог болохоор хэвтэй л дээ. Энэ шарк юм уу? Тийн шарк. Ингээд шөрмөсөөр оёсон. «Оросоор ярив» Энэн шиг л гутал. Энэ нөгөө «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Шархийг юм. Гутал шинг л өмсөнө. Нимгэн нимгэн арсаар хийх. Энэ шарки юм уу? Биш биш биш. Биш. Энэ юу вэ? Энэ зүгээр ичк. Энэ ичк. Алив харъя. Ичк. Тэр ийгээд тэрнээ. Ийм шархи өмсдөг байсан. Өмсөөд явахад чинь энэ рүүгээ бас «Оросоор ярив» уяатай. Тийн анд өмсдөг «Оросоор ярив» тэгээд арсун арсун. Тэгээд. Шарки анчин. Тийн. Анчин анчин. «Оросоор ярив» Шархи өмсдөг байсан уу та? «Оросоор ярив» Энэ моошк. Моошк гэж юу юм? Яагаав годоор хийгээд годоор хийгээд өмсдөг ш дээ. «монголоор биш» энэнийхээ гадуур моошк өмсдөг байгаа. Ийм оймсоо өмсөөд энийгээ өмсөх юм уу аан? Үгүй. Тийн тийн. Ингэж сураар боогоод тэгээд энэ рүүгээ нөгөө уул өөд энэ тэр гарахад халтирахгүй. Эндээ бас тах шиг ийм юм хийгээд тэрнээ эндээ уяа. Тэхэд чинь ердөө гүйгээ л хөнгөхөөн гүйгээд. «Оросоор ярив» Энэ цулки гэдэг чинь бас гараар оёсон. Сая болтор тийм байгаа. би ч хэрэглэдэг л байгаа. би анд анчин хүн анд явахдаа тэрээний өмсдөг. Сапки сапки гэдэг нь гутал гутал. Энэ хараа цулкий энэ. Цулкий гэдэг чинь гараар оёсон оймс байхгүй юу. Ийм оймс. Гараар оёсон. Энэ цулкий юу? Цулкий. Цулкий. Гэхдээ энэ чинь үйлдвэрийн. Гараар оёдог байкүй юу. «Оросоор ярив» Гараар гараар оёно. Тэгээд энэ цулкий гараар оёсон оймсоо өмсөөд энэ мооршик хийнэ. Тийн мооршик. Мооршик. Шалхи гэдэг чинь тэр байхгүй юу. Шалхи мооршиг чинь. Шарки моршик энэ ижил. Нэг. Ижил ижил. «Оросоор ярив» Бойтог гэхээр арай өөр болох нь байна ш дээ түрийтэй. Бойтог бол өөр. Бойтог чинь Хамниган бойтог гээд. Тэр ч янз бүрийн юм байна. ганц дан анд өмсдөг зуны байна. өвлий байна. дотуураа мяхуувий. «Оросоор ярив» Түрийгээр нь сураар уях. Цасанд халтирахгүй, энэ рүүгээ уяад дахтай. «Оросоор ярив» Энэ төмөр төмөр кийдэг энэ тах тах шиг юм? Төмөр биш төмөр биш төмөр биш нэг тийм. Сураар уядаг. Тийн сур мур. Аан сураар. «Оросоор ярив» Гулсахгүй гэж уях юм уу тэ? Тийн гулсахгүй тийн. Тэр үед чинь ямар төмөр мөмөр гэж байгаагүй ш дээ хамнигасын. Дан ийм элгэн арьс байх. Тайгад байж байгаа юм чинь бид нар чинь. Гулсахгүй гээд уядаг. Ерөөсөө Сибирийн тайгы тэнд л өөрийнгөө эх орон гээд л тэнээд амьдраад байсан улсууд байкүй юу. Тэр хойд мөсөн далайгаас л наашээ газрын Сибирийн их тайгад чинь л энэ буусан газраа л миний нутаг гээд миний родин нутаг гээ л ингээд явж байсан улсууд. Ямар ч харьяалал байкүй. Энэ тэр сайр юу байкүй. Ердөө тэгээд л өөрийгөө даагаад л. Тэр эндээс юм хүм худалдаж авахгүй өөрөө өөрөө юмаа тийшк мийшк юмаа хийгээд идэх уух юм арсаа хувцсаа өөрснөө хийж өмсөөд. Тэрнийг бол бүр сая болтор манай Цагаан хаан эзэлж энэ засаг захиргааны нэгжид ортор тэр хамнигадууд тэр тайгаараа л байсан. Хөдсөн дээл өмсдөг байсан гээд яриач. Пушкин чинь тэр үеийн бичиж байгаа ш дээ. Мянга долоон зуун оны үед тэр түнгүүс хамнигадууд зэрлэг хамнигадууд тайгадаа байгаа. «Оросоор ярив» байдаг ш дээ. тэрэнд гарч байх үед чинь хамнигадууд тэндээ л байж байгаа. тэгээд тэрнээс хойш Цагаан хаан яагаад манай Сибирий чинь оросууд нүүж ирээд энэ рүү ядуу тариачид мариачидыг ингэж шахаад налог малог татвар матвар болгоод бидний чинь амьдрах аргагүй болгоо ш дээ. Тэгээ л хавчигдаад ирэхээрээ уулнаасаа буугаад амьдрахын эрхээр тэдэнтэй зохицож юм хумаа зарж ингэж амьдардаг л болсон. Арьсаа элдээ л хониныхоо арьсыг элдээ л. Өнгө цагаан нэхий дээл. Өнгө цагаан нэхий дээл. Хониныхоо арьсыг элдээд тэгээд дээл оёод гадуур арьсаар нь ингээд өмсөөд явдаг. Малгай гэхээр чинь маахуур өмсдөг. «Оросоор ярив» Хулхи аа? Хөөе, малгайг юу гэх юм? Юу өмсдөг байсан. Маахуураас өөр нэр байна уу? Тийн маахуур ч байна. «Оросоор ярив» Эвенк эвенк яасан? Хамнигаанаар ярь хамнигаанаар яриач. Хамниган тийм юу байгаа овог байгаа. тэр хамниган овгийнхон эвенкнүүдтэй бас нийлэж байсан бас тийм овог бий. Тэхээс биш тусдаа тэр эвенк нэрээр түнгүүс биш. Бид бол өөр хамниган хамниган үндэстэн. Бүр дээр үед тэр юуны энэ цаст цагаан цаст юу чинь цагаан далайгий чинь хайлаагүй үед би яриа биддээ. Гоё ногоон тийм диваажин гоё газар байгаа тэнд амьдарч байгаад тэгээд мөстлөгийн үед хүйтэн болоход наашлаад ирсэн. Тэгээд тэхдээ тэр нэрээ үлдээгөө. Хамгийн «Оросоор ярив» хамгийн гол юм нь хамниган гэдэг тэр нэрээ үлдээгөө. Өнөө болтор байна. оросууд өөр нэр өгөөгүй. Тэр хамниган бид нарын амьдарч бид нарын мөр байна. бид нар тэнд амьдарч байсан. «Оросоор ярив» бид нарын бүх ген юу минь тэнд байна. тэгээ наашаа ирэхдээ тэр чинь их удаан ганц одоо биш олон мянган жил ингэж болоо тэр хооронд. «Оросоор ярив» Тийн тэхдээ л тэр нэрийг өгсөн байгаа ш дээ. Хойд мөсөн далайгаас энэ урд Хянганы даваа хүртэр чинь бүгд хамниган нэртэй. Тэр газрын зураг дээр байгаа, танай «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Зөө тэгвэл. «Оросоор ярив» Тэр Дадалд суманд эвенк кэлтэй күнгүүд байдаг байгаагө? Тэр ганц нэг тийм байгаа. тэхдээ эвенк чинь арай арай өөр. Тэр эвенк байх гэж тэр хэн чинь Ренчин Бямбааев чинь эвенк гэж их судлаа энэ рүү. Эвенкээс л гаралтай энэ хамнигад, манж гаралтай тийм байх гэж их судлаа. Тэгсэн чинь тэр чинь биш байгаа. биш байгаа. Биш байгаа. Биш байгаа. биш байгаа. бид нар чинь бүр анхнаасаа л тэндээсээ хамниган хэлтэй хамниган отог омог байгаа. «Оросоор ярив» Тэхдээ энэ энэ монголоос «монголоор биш» монголы үндсэн суурь дээр үеийн нэн эртний омгууд чинь хамниган байхгүй юу. Тэгээ л тэрээнээс салбарлаад энэ халх малх энэ монголууд чинь бий болоо. Тэгвэл танай бага байхдаа энд Дадал суманд танай ойлгох үгүй күнгүүд байдаг байгаагө, настай хүнгүүд. Тэр ярихдаа юу ч ойлгомжтой биш. Ойлголцолгүй яахав тэр чинь. Тийм байгаагүй ээ. Байгаагүй ээ. Ойлгоогүй ээ. Энд ердөө л нутагшсан хүн чинь гэхэд дөрөв таван зуун жил энд сууж байгаа улсууд байкүй юу бид. Ярьж байх үгий нь ойлгодог л байсан. Ойлгодог л байсан. Ойлгоно. Ямар ч гэсэн ойлгоно. «Оросоор ярив» Балжийн голоос өгсөж уруудаад ингээ л булт хамнигад. Бүгд хамниган байсан. Тэгээ булты ярьж байх болохоор мөд мөдөлцөх. «Оросоор ярив» Тэр читийн тасаг дааж өнөө чит хотхон гээд гродок читээс ирсэн тэр хамнигад чинь одоо байж л байна. энэ Ганбаяр эдний хамаатангууд бүгд л тэр читийн тасгийн хүн байкүй юу энэ. За за. Тэгвэл энэ мөнөө танай өмсөж байгаа малгайн тухай нэг яриад өгөгтий. Юу гэж малгайв, ямар нэртэйв, ямар яаж түүний оёдог вэ? Та мэднэ биддээ? Энэ малгай юу? Тийн. Энэ буриадын арван нэгэн эцгийн. Хамниганаас өөр. Түүхтэй малгай даа. Ширээс нь арван нэгээрээ. Энэ ширээс тэгээд энэ. Зуун найман. Бат ялалтын бэлгэ тэмдэг гээд улаан залаа ийм л учиртай гэж би товчхон мэднэ. «Оросоор ярив» Дэлгэрэнгүй сайн мэдэхгүй. Цэнхэр нь тэнгэр энэ нь газар. «Оросоор ярив» Хар нь газар. Тэрээнийг дээш болгоод харуулагтий. Энэ энэ нь нар, нарны цацраг энэ. Гал, энэ нь тэнгэр хөх тэнгэр, энэ зимля. Арван нэгэн эцгийн арван нэгэн ширээс байгаа ш дээ наана чинь. арван нэгэн эцгийн арван нэгэн ширээс. Тийн арван нэгэн эцгийн арван нэгэн «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Отог болгон өөр. Тэгээд зуун найман цацагтай. Энэ цацаг «Оросоор ярив» Хамнигаан малгай байгаа юм уу? Хамниган малгай байна. Ямар байна вэ, ямар янзтай? Хамниган юүдэн юүдэн маахуур маягтай тийм жилооч малгай ч гэдэг. Оросоор тиймэрхүү ийм. Чингис хааны зураг дээр байдаг. Чингис хааны зураг дээр байдаг малгай яг. Тэр яг хамниган малгай. Эмэгтэй хүнгүүд ямар малгай өмсдөг байгаа вэ? Та мэднэ үү? Эмэгтэй ч нэг тоорцог өмсдөг байгаа хөгшидүүд. Мэдэхгүй манай эмээ ч миний мэдэхийн алчуур боодог. Тоорцог. Алчуур л боодог байсан. Алчуур бооно. «Оросоор ярив» Пулат. Тийн пулат. Пулат боох. Пулат бооно бас нэг тоорцог ийм оройвч. Тийм малгай. Ер нь настай хамнигадууд бол пулат л их уядаг байсан даа. Тийн. Эрэгтэй эмэгтэйгүй пулат уяж боодог байгаа. Энэ үү? Тийн энэ энэ. Энэ хамнигаан малгай тэ? Тийн хамниган малгай. Энэ хамниган малгай. Хамниган малгай. «Оросоор ярив» Хамниган малгай. Өө энэ хамниган малгай. Хятад тийн. Эвенк. Буриад малгайтай адил. Тийн тийн тийн. Хятад явж байгаа юу? Би явж байна. Эвенк рүү юу? Цэнд мэнд таних? Цэндмийг? Цэндийм. Цэндийм это Хөх хотод байдаг. Самган. Танина. Багш уу? Профессор. Энэ тэр ирдэг манайд. Тэр ч хамниган хэлтэй. «Оросоор ярив» Хамниганаа манай баярт ирсэн. Тийн тэр Бадамжав Бадамжав тэр хоёр ирсэн. «Оросоор ярив» Ингээд өмсөөд явна ш дээ. Эмэгтэй хүмүүс өмсөөд явдаг тэ? Хоёр удаа Цэндмаа байгаа. Эрэгтэй хүнгүүд энөөний өмсдөг үү? Эрэгтэй эмэгтэй гэхгүй. Одоо энийг хамаагүй өмсөөд л байна ш дээ одоо. Энэ энэ ш дээ. Энэ хамниган малгай юм уу? Хамниган малгай. Хамниган малгай ш дээ. Тэр манжуурын. Тийн манжуурын манай адил л даа. Би тэнд яваа. Одоо манай манай хамнигадын өмсөж байгаа малгай энэ нь ингээд оворгүй. Энэ оворгүй ингээд шууд. Шууд тэр Чингисийх шиг ингээд бөөрөнхий. Одоо манай дадлынхны өмсдөг. Тийн. «Оросоор ярив» Энүүхний ингээд болоод л хамниган. Тэгээд зуны зуны өвлий гэж байх. Энэ нь арай өргөн байх уу үгүй юу? Яг л ижил. Тэхдээ тэр үнэтэй юугөөр зиндаагаараа ноён күн бол соовл моовл тийм юм өмснө. «Оросоор ярив» Ийм шиг өвлээ малгайг юу гэдэг вэ? Юүдэн юүдэн. Бас юүдэн малгай. Тийн. «Оросоор ярив» Одоо энэ зуны малгайг л аягүй өмсдөг болоо ш дээ. Буриад дээл дээр ийм малгай өмсөөд байна. «Оросоор ярив» байсан гэсэн минь хот явсан байна. одоо «Оросоор ярив» Авгай экнэр нь жаахан бие муудаад явсан байна. Энэ урдаа болохоор буриад малгай. Хамниган гэсэн тэ? «Оросоор ярив» Манай эндэх чинь ийм малгайг нөгөө буриад энгийн өдөр тутмын дээл дээр өмсөөд. Агынхны өмсдөг байкүй юу. Агууд. Сая Алтарганаар очиход дандаа ийм юүдэн малгайтай ага шинхээнийхэн ийм юм өмсөж байна. Нөгөө ийм тойровчтой ийм гоёлтой малгай өмсөхөөр аягүй хүнд хэцүү нөгөө гоёл зүүлт нь. Ийм малгай өмсөхөд хөнгөхөөн гоё. «Оросоор ярив» Танай нутагт сэтэр хийдэг байсан бэ сэтэр, малын сэтэр малын сэтэр хийдэг үү? Хийнэ хийнэ. Яаж хийдэг вэ? Сэтэрлэнэ. Тэр бол яахав дээ лам чабаан тэд чинь хэлнэ. Тэр малаас сэтэрлэгтий, алаж болохгүй идэж болохгүй. «Оросоор ярив» ямар мал? Зүслээд. Ямар мал сэтэрлэдэг? Адуу. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Хамниганаар. Хамниганаар. Хамниганаар ч тийн адуу. Адуу. Адуугаар мориор. Мориор сэтэрлэдэг тийн. Тэгээд? Энэ сэтэрлэгтий гэж лам үзэлд ороход хэлэх. Тэр бөө юм уу үгүй бас лам. Тэр тэрөөнөө сэтэрлэхгүй бол барцадтай. Өвчин эмгэг ч олох гэх юм уу, усны аюул болж мэднэ гээд ийгээд тэрөөнөөс сэргийлэж танайхыг хамгаалах тэр гэр бүлий хамгаална гэсэн утгаар тэр сэтэрлэдэг. «Оросоор ярив» Хэнд хэнд сэтэрлэ ямар бурханд? Тэр баян хангайдаа л. Баян хангайд. Баян хангайдаа л ингээд. «Оросоор ярив» Тэр сэтэр сэтэр хийлгэж байгаа айлын өрхийн тэргүүн тэр гэр бүлийн нэрийн өмнөөс бурхны ном уншина. Одоо тэр аюул осол эндэл гамшгаас урьдчилан сэргийлнэ гээд. Тэр ном уншаад тэр номоо ном уншсан хадгаа тэр сэтэрлэсэн малдаа зүүнэ. Тэр малыг янз бүрийн эдэлж хэрэглэж болохгүй, нядалж хэрэглэж болохгүй. Одоо нэг ёсны тахилгын тийм. Өнгө энэ малын өнгө хамаагүй юу? Өнгө заана. Цагаан. Зарим үед өнгө заана. Ихэнх нь цагаан морийг л цагаан морь. Цагаан бүгээн байх л. Бүгээн байх ёстой. Цай. «Оросоор ярив» Ямаа яасан? Ямаа мэдэхгүй дуулаагүй, ямаа сэтэрлэж байгаагүй. Манай энд үгүй байх аа. Ямаа сэтэрлэдэггүй. Морио сэтэрлэдэг. Тэгээ л адуундаа тэр өөрөө явж байгаад зөнгөөрөө «монголоор биш» Морь л их яана. Хонь ямаа их хамнигад яадаггүй сэтэрлэдэггүй байгаа. Хонийг сэтэрлэдэггү? Үгүй байх аа. Хонь ямаа сонсоогүй ээ. Үгүй байх аа үгүй үгүй. Хонь ямаа сонсоогүй. Үхэр сэтэрлэдэг юм дээ. Үхэр сэтэрлэдэг. Үхэр. Үхэр сэтэрлэдэг. «Оросоор ярив» Сэтэрлэдийм билээ. гэхдээ ховор байх аа. Ховор. Үхэр ховор байх. Онцгой тохиолдолд л яах байх. Энэ ямаа сэтэрлэсэн ямаа тэ. Тийн манай манай энд бол тийм юм байхгүй. Энэ Баян-Уулын дэргэд үзсэн. Манайд байхгүй. Манайд байхгүй. Энэ бөө Баян-Овоо руу чинь бас юутэй бөөтэй. Бөө нар л тийм юм яагаа үзэлд ороо үзүүлээ байх. Манай энд адуу л сэтэрлэж байхыг мэднэ. Бөөгийн? Бөөгийн л юм байгаа байх. «Оросоор ярив» Малын заяач та сонссон уу, малын заяач тийм юм сонссон уу? Энэ юу вэ? Сонссон байна аа. Энэ юу вэ? Мэдэхгүй юу? Тэр яахав дээ бурхан. Яриа сонссон уу хөгшид хөгшдийн яриа? Заяач гэдэг чинь наад сэтэр чинь юм биш үү? Сэтэр чинь биш үү? Сэтэр чинь. Заяачтай мал гэдэг ш дээ. «Оросоор ярив» Мэдэхгүй. Мэдэхгүй. «Оросоор ярив» Тэгээд та энд загас барьдаг уу? Барина. Барина? Ямар загас? Янз бүр. Янз бүр. Одоо бол «Оросоор ярив» тулыг бол нэг их барихгүй. Тул байхгүй. Улаан номонд орсон. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Гутаар загас. Гутаар загас байна. Барина? Гутаар барина. Цурхай, гутаар, зэвэг. Цурхай зэвэг «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Сүүлийн үед л барьдаг болоо. Дээрхэн үед бас тэр барьдаг лусын амьтан гээд иддэггүй. Иддэггүй. Гутаар гутаарыг уу? Аль аль нь ер нь загасыг. Гутаар загас цээрлэнэ. Халхууд халхууд цээрлэдэг байгаа. Халхууд. Халх халх монгол. Монгол халхууд чинь «Оросоор ярив» Загас. Загас тийн загас. Ямар ч загас иддэггүй. «Оросоор ярив» Иддэггүй байгаа. өнөө иддэг болоо хамаагүй. Тэр дээрхэн үед бидний багад бол «Оросоор ярив» энэ юуны лусын амьтан. «Оросоор ярив» Тэгвэл тэр гутаар загас барихыг цээрлэдэг үү? Тийм юм байхгүй байх. Гэхдээ гутаары нэг их алахгүй. Яагаад алахгүй вэ? Тэр бас л учиртай л байдаг байх цаанаасаа. Гэхдээ гутаараар чинь арьс марьсаар нь цавуу мавуу кийдэг сүүлийн үед. Тийм болоод байна. Сүүлийн үед? Тийн тийн цавуу «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Тэхээс гутаарыг лусын амьтан гээд нэг их алахгүй. Мэлхий энэ тэр алахгүй. «Оросоор ярив» Нугас яахав? Нугас усны шувууд бас адил. Бас лусын амьтан гээд хүрдэггүй байх иддэггүй. Нугас бас лусын амьтан? Лусын энэ «Оросоор ярив» энэ тэр лусын. «Оросоор ярив» тэгээд бид энэ Баян-Уулд сонссон. Нугас энэ хамнигааны сахиус, тийм юм сонссон уу? Магадгүй. Тэрийг ч алдаггүй учраас бид нар сахиус лав л хун тэр ангир. Ангирыг бүр болохгүй бүр лусын хараалтай гэж үздэг. «Оросоор ярив» Ангир. Хараалч. Тогоруу хараалч. «Оросоор ярив» Тийн дөрөө сэт хараадаг гээд. Угаасаа хун шувуугий чинь буриадын юу гээд байдаг ш дээ. Унадаг дөрөө байна ш дээ. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» сэт хараадаг гэж ингэж. «Оросоор ярив» Нэг орос үг цээжлээд явах юм уу? Хараалтай шувуу. Нугас бас хараалтай шувуу. Тийн нугас бас их алахгүй. Бас л тиймэрхүү. «Оросоор ярив» Тэр хун шувуу алахдаа юу гэж. Хамнигаан гаралтай холбоотой юм уу, хун шувуу? Буриадын. Хун шувуу буриадын гарвал. Хун шувуун гарвалтай гэж буриад тийн. «Оросоор ярив» хамниган яахав? Хамниган. Аль нэг амьтантай холбоотой юм уу? Тийм их юу байкүй дээ. Ер нь амьтанд их ээлтай тийм улсууд байкүй юу. Амьтантай харьцаж тайгад бүх насаа барсан улсууд чинь. тэр мөстөлтийн үеэс наашаа тэр нэр өгтрөө наашаа явсым чинь яг тэр тайгадаа л амьдарч байсан улсууд ойн иргэд байкүй юу. За за «Оросоор ярив» Тэр ч бүр арван найман оны Цэвээн Жамсраны чинь тэр үлгэр дээр байгаа ш дээ. Гадаад далай давж наашаа ирсэн гээд. Тэгээд бүр иран миран энэ энэтхэг инди «Оросоор ярив» тэр дулаан орон руу явсан. За за «Оросоор ярив» Тэнгэр дуутай байхдаа тэнгэрээс луу буудаг гэж сонссон уу? Тийн тийн тийн. Тэрээнээс чинь бол хөгшээ өмбөө нар минь тэр хакирдаг. Тэнгэр яг гялалзаа л ингээд яангуут өө учиргүй цочоо л хакирдаг. Тэгээд төмпөн саваа нүддэг. «Оросоор ярив» юу хашхирдаг? Өө тэгээ л ийгээ л хашкирна. Бүх чадлаараа цочтол хашкирдаг байгаа. Юу? «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Та үүний тухай аль нэг сонссон уу? Энэ тэнгэр дуугарахад тэнгэр дуугаарахад. Луу унажийнэ гэж. Хашхирдаг л байсан ш дээ. Юу хашхирдаг вэ? Зүгээр л хөөе ч гэдэг юм уу чөлөөтэй л. Хөөе гээд хашхирна ш дээ. Өөрийнгөө л «Оросоор ярив» Өөрийнгөө. Зайлуулжийнэ тэр луу унжиж байгаа юунээс л үеэ зайлуулж байгаа юм. «Оросоор ярив» Тийн тэр тогоо хөмрүүлээд цохидог тийм дом байна. Хөгшин аав энэ яндан мандангаа бас авдаг байсан. Тийн яндангаа цохино. Яндангаа аваад яндангаа цохино. «Оросоор ярив» Өөр сайн мэдэхгүй байна. Яндангаа авна. Аянгатай бороо ороход ингэж ингэж аваад тэгээд цохидог. Одоогийн анагаахад бол цахилгааны урсгалы чинь өөрөөр яриад байгаа биддээ? Цахилгаан цахилахыг одоо энэ агаар тэнгэрийн хуй салхи одоо энэ агаар тэнгэрт байгаа. Халуун хүйтний цэнэг. Халуун хүйтний мөргөлдөөн тэсрэлт үүсэхэд цахилгаан цахиж цахиж байна гэж ойлгуулаад байгаа ш дээ. Урд нь юу гэдэг байгаа вэ? Урд нь болохдээр зэрэг яахав шашин номын талаар одоо хүний одоо тэр айлгах ч юм уу бэлгэшээх ч юм уу тэр байдлаар хариулдаг байсан байгаа юм. Гэхдээ бол шинжлэх ухааны үүднээс ярихад энэ цахилгаан цахилах учиргүй шүтээд байхаар ч шүтээд байхаар эд биш ээ. энэ бол байгалийн зохицолдол зохицол гэж ингэж тайлбарлаад байгаа ш дээ. Тэхлээр бол бид нар тэр цахилгаан махилгаан цахилахад учиргүй хашхирч орилж яндан түмпэн нүдэхийн шаардлагагүй гэсэн тийм ойлголтыг миний бие хүн бол жоохон шинжлэх ухаан талаасаа ойлголттой учраас. Тэр хүгшээ хүгшид минь тэгдэг байгаа л даа. Бид ч тэгэхээ болио ш дээ өнөө. Тэр үед л тэгдэг байгаа. «Оросоор ярив» Ганбаяр аа. «Оросоор ярив» Яваад ирэх юм уу? Танай өвгөд дээдэс тэр цахилгаан хаанаасаа гардаг гэж үздэг байгаа вэ? Харин тэр чинь тэр луу унждаг гэдэг ойлголттой байгаа. Луу гэдэг юмаар л тодорхойлсон байхгүй юу нэрлэсэн. Тэхдээ тэр чинь учиртай ч байж мэднэ. Хятадууд чинь лууг бас шүтээд байгааг бодоход тэр цаанаасаа бас тэнгэрийн амьтан тийм символ байж магадгүй. Тэгээд итгээд бид нар тэр бидний өвгөд тэр тэгдэг байсан. «Оросоор ярив» Энэ хэн бэ? «Оросоор ярив» Луу тухай ямар нэгэн нөгөө яриа ярьдаг байгаагө? Луу унжих мунжих гээд яриа байдаг байгаа л даа. Луу гэж ямар амьтан бэ, хаана байдаг вэ? Юу кийдгэв гэж. Луу гэдэг тэнгэрийн амьтан. Тэнгэрийн амьтан л гэж олон толгойтой тийм амьтан тийн. «Оросоор ярив» олон толгойтой. Олон толгойтой, галаар үлээдэг тийм тийн. «Оросоор ярив» Тэнгэр дээр олон луунууд байна гү? Мангас шиг. Олон олон. Мангас шиг. Тийн мангас шиг л тийм аймшигтай л амьтан тэнгэрийн амьтан байгаа. Тэгээд нар сар хиртэх үед тэгээд яахав? Нар сар хиртэх үед хөгшин юу хийдэг байсан бэ? Нар сар яг луу залгилаа гэж үздэг. «Оросоор ярив» Тийн луу. Тэрээний нь гаргах гэж төмпөн саваа цохидог байгаа. «Оросоор ярив» Залгиэсий нь цочиэж гаргах гэж чангаар хашхирч цохидог байгаа. «Оросоор ярив» Тийн тэгвэл цочиэд тэр чинь залгихаа гаргаж. Та бас тийм яриа сонссон уу? Та юу сонсоогүй юу? Төмпөн саваа нүдэж байсаан миний арван жилд байхад. Луу залгиад тэрний нь гаргаж байна гэж хашхирдаг байсан. Арван жилд байхад Биндэрт байхад багш маань ингээд нөгөө. Нар хиртэхэд. Холын дурангаар физикийн багш харуулж байсан байхгүй, одон орны багш. Тэхдээр л тэр яахав ингээ харанхуйлаал гайгүй болж байна нөгөө талаас онгойгоод. Тэхэд тэр биндэрийн улсууд төмпөн саваа нүдээд л байсан ш дээ. «Оросоор ярив» Тэр чинь нөгөө луу гэдэгтэй ч адил. Адил адил. Луу л тэр залгиж байхгүй юу. Нар хиртнэ гэдэг чинь тэгээд яг нар бөмбөрцөг хоёрын сүүдэр гэж ярьдаг биддээ? Тийн. Тэрнийг л луу залгина. Жирийн л нэг үзэгдэл байкүй юу, байгалийн тогтолцоо. Тэрнийг бас л тийм хүчтэйгээр ярьдаг байсан байна. дээр үеддээ. Дээр үед. Одоо шинжлэх ухаан хөгжөөд хүний оюун санаа жаахан юмыг ойлгодог болоод ирэхдээр зэрэг. «Оросоор ярив» Гэхдээ бүр их «Оросоор ярив» оньсгы нь тайлаагүй л байгаа байх. Ямар оньсого? Тэр ч тэрнийг тэр луу залгидаг энэ тэр чинь шинжлэх ухааны юугаар батлаагүй л байгаа байх. Нөгөө ийм цонхны шилийг цонхны шилийг тортогтуулаад тэгээ л ингээд хардаг ш дээ. «Оросоор ярив» Тэр ч бүр Чингисийн үеийн. Чингис чинь тэнгэр шүтээнтэй хүн байгаа ш дээ. Хөх тэнгэртээ шүтдэг, тэгээ юм нь бүтдэг байгаа. шинжлэх ухаантай яг таардаг байгаа. тэхлээр чинь тэр агуу хүн бас л мэдэж л байгаа. тэрний тайлбары өнөө бол дэлхий өгөөгүй л байна. их гүрний хааны тайлбары. За за. Одоо жинхэнэ тэнгэрийн хүн гэж шүтэж болох хүн чинь Чингис л байна. Тэгээд мөнөө тэр тийрэн тухай асууя аа. Тийрэн тухай та сонссон уу? Тийрэн. Тийн буг тийрэн гэж сонсож л байсан. Энэ тийрэн сүнс гэж юу вэ? Тийн сүнс тийрэн гээд. Домог яриа байгаа юм уу? Энэ тийрэн тухай та сонссон уу? Мэдэхгүй. Тийрэн гэж вэ? Тийрэн. Тийрэн гэдэг чинь одоо сүнс сүнс л тийрэн болдог гээ биддээ? Тийн. Хүний сүнс. Сүнс нь дэгдээгүй бол тэр нь тийрэн буг болдог. Тийрэн нь буг болдог чөтгөр болдог. Тэгээд юм. Тийрэн гэдэг нэг ёсондоо чөтгөр гэсэн нэр биддээ. Чөтгөр гэсэн нэр л тийрэн гэсэн нэр болж байгаа. Чөтгөр шулмас тэр чинь нэг л. «Оросоор ярив» хүний сүнс юм уу? Хүний сүнс. Хүний сүнс. Нас барсан хүний сүнс. «Оросоор ярив» Нас барсан хүний сүнс. Таны ч сүнс байж болно. Хэний тэр хамниган хүний англи хүний орос хүний. «Оросоор ярив» Тэр амьд хүний сүнс тийрэн болж болно тэ? Болохгүй ээ болохгүй. Болохгүй. Ингээд нас барсан хүний хойд мойдхыг муу хийснээс тийм юм үүсдэг байлгүй дээ. Нас барсан хүний л сүнс тийн тэр дөчин ес хоног дотроо тэр үйл явдал юугаа сайн гаргаагүй л улсууд тэр сүнс нь тэнээд тийрэн буг болчдог байкүй юу. Дийлдэхгүй тэр чинь өвчин эмгэг болох, янз бүрийн юм. Тэр тийрэн ч хоёр өөрөөр тайлбарлаад байгаа юм аа энэ. Шинжлэх ухаан талаас бас өөрөөр тайлбарлаад байна. гэнэтийн байна ш дээ гэнэтийн одоо өнгөрнө ш дээ нас барж байгаа. тэр тохиолдолд ихэнхдээ сүнс нь явдаггүй байнгын хоргодож байна. жишээлвэл, нөгөө талдаа бол эд хөрөнгөндөө, байр савандаа. Хоргодоно гэж. Үлдсэн амьдралдаа. Тийн үлдсэн амьдралдаа. Үргэлжлэх амьдралдаа. Тэрэндээ хоргодож тэгснээс болж сүнс нь явалгүйгээр тийрэн болж явдаг. «Оросоор ярив» Энэ хүний хэргэлдэг юманд үлдсэн тэ? Тийн тэгж болно. Өөрийгөө хэргэлдэг эд хөрөнгөндөө юм уу байр савандаа бүр барьдаг мотцикл машин байна ш дээ. Мориндоо хүртэл тэр хүн хоргоддог байна. хэрэглэдэг. Хэрвээ тэр эдийг нь өөр хүн авахад бол яг тэр хүн өөрөө үзэгддэг харагддаг тийм онолын хувьд тийм улс гарч ирээд байгаа юм. «Оросоор ярив» Бас тэр хүнд хүүхэдтэй ч юм уу төрөл садандаа бас тэр хоргодож болно. Юу? «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» хоргодож тэрнийг нь дөчин ес хоног дотор нь гаргах ёстой ном уншуулж. «Оросоор ярив» Тэр сүнс тэнд үлдэхгүйн төлөө тэр ном уншуулдаг тэ? Тийн тийн тийн. Тэрний уншуулахгүй удаан байвал өвчин эмгэг ориох тэгээд юм ажил нь бүтэхгүй. Жишээлвэл одоо хүнд өвчтэй байж болох. За дээрээс нь настай болсон улсууд, би бол одоо энэ орчлонгоос тэнгэрт илгээгдэх боллоо гэдгээ мэдээд явж байгаа улсуудад сүнс мүнс хоргодно гэсэн ойлголт байхгүй гэж үздийн байна л даа. Тийн гэнэтийн осол мослоор олсон хүн чинь гэнэт тэр хүүхдүүд ар гэрийн эд хогшил бүх л юм нь үгүй болчиж байгаа юм чинь тэр хоргоддог байхгүй юу цаанаа. Тэрний нь тэр лам тодруулж тийм тийм юман дээр хөвүүндээ хоргодсон байна, тэр байшиндаа хоргодсон байна, тэр мотцикл буундаа хоргодсон байна гээд ингээд кэлээд тийм ном уншуулагтий гээд уншуулна. «Оросоор ярив» Юу ч байж болно. Бөгж ч байж болно, алтан бөгж. «Оросоор ярив» Энэ сүнс тийрэн юм уу, аль нэг ондоо сүнс юм уу? Тэр тэр заслаа хийлгэхгүй л бол тийрэн болно. Буг тийрэн болно. Заслаа хийлгэвэл зүгээр болно тийн. «Оросоор ярив» Тэрнээ шүтэхгүй тэрнээ гаргахгүй ингээ удаан байх юм болбол тэгээд тэр ч тийрэн болоод тэгээ л өвчин зовлон эргүүлээ л, ажил нь бүтэхээ болио л, аягүйдвэл аваарт орно одоо тийн. «Оросоор ярив» Тэр ч өөрөө юу юм л даа биет бус тийм одоо юм бий болж байгаа байхгүй юу. Тийн. Тэгвэл тийрэн болсон ахдаа ямар дүрстэй байдаг вэ? Юу кийдгэв, яаж тэнэдэг вэ? «Оросоор ярив» Тэр хараа хүнд харагдаж байна. тэрийг хардаг хүн байна. Хардаг хүн байна. Тодорхой хүнд харагдана. Зарим хүнд харагдахгүй. Үзмэрч. Үзмэрч үзмэрч. Тэгээд дээрээс нь юу яана. Хувилгаан. Хүн болгонд харагдахгүй ш дээ. Тэгээд тэр хүн дуу авиа чимээ Дүрс. Хөдөлгөөн дүрсээр хүнд мэдрэгдэж байна. Тийн сүнс. Одоо жишээ нь гэрт ток хаалгаар ороод ирж байна гэсэн үг. Цонхоор ороод ирнэ. Энэ жирийн жирийн хүмүүс жирийн хүмүүс мэдэрнэ. Мэдэрнэ мэдэрнэ. «Оросоор ярив» Энэ дээл чинь юм уу? Биш. Наадах чинь саа. Ямар гэх юм дээ. Иймэрхүү шаргал дээл. «Оросоор ярив» гэрт орж болно. Болно хаана ч хамаагүй ш дээ. Зарим нь одоо тэр гэрлийн хүч байна ш дээ. Гэрэл болж байна. тийм одоо бодит дүрс болж байна. олон талын. Тэр хөдөө энд гэхгүй Улаанбаатарт тэр чинь ердөө гэрлийн хурдаар очоод тэнд «Оросоор ярив» сууж байна. «Оросоор ярив» Энийг тэр Далай лам тайлбарласан байгаа юм. Төвөдийн далай лам байна ш дээ. Төвөдийн Далай лам зурхайч хүн бол хүний амьдралын урд одоо тохиолдох юуг зурхайн аргаар зураад мэдэж байгаа. дээрээс нь тэр байгаль байна ш дээ байгалийн үзэгдлүүдийг зурхайд зураад гаргаж байгаа. харин тэр хүн одоо буг болж байна ш дээ буг болох уу тэр хүний сүнс энэ биеэс гадагшилж байна уу үгүй юу гэдгийг зурхайд зурахгүй. Тэрийг зоч хүн уншиж одоо жинхэнэ номын хүчээр тэр диваажин руу өөрөө илгээнэ. Одоо бол өөр болоод зурхайч нар зурдаг болоод байгаа байхгүй юу. Тийм учраас одоо тэр буддын шашны өөрийнх нь үйл ажиллагаа юу алдагдаж байна гэсэн үг байхгүй юу. Зурхайч дээр очоод ийм сайн өдөр муу өдөр ийм байна гэхэд нь зуруулаад юмыг шийдэж байна гэдэг нь буруу гэдэг яг Далай лам өөрөө хэлээд байгаа байхгүй юу. Манай монгол оронд болохдээр зэрэг сүүлийн үед зарим лам нар бол зурхайд зурдаг лам нар нь одоо жишээлбэл хүний хойдох уншдаг зоч болчихсон ийм юм хийдэг болоод байна. энэ бол зүгээр буруу гээд байгаа юм. «Оросоор ярив» Одоо юу байна ш дээ бөө бол онголно гэж яриад байгаа ш дээ. Бөө бол жинхэнэ одоо тэр хүний сүнсийг тэнгэрт нь илгээж байгаа байхгүй юу нөгөө ертөнцөд нь. Тэрийг бол бөө урд нь хийдэг байсан. Сүүлд шарын шашин орж ирээд зоч гэж лам хүн гараад номын хүчээр одоо сүнсий нь явуулна аа гэж ингэж үздэг байсан. Бөө бол галын тахилга үйлдээд тийм ээ тэгж байгаад одоо тэр хүнийг тэнгэрт илгээнэ ээ сүнсий нь галын тахилга хийнэ ээ гэж ингэж шүтэж тахидаг байсан. «Оросоор ярив» Тэр бөө нарын монголчуудын дээр үед шатаадаг чандарладаг чинь зөв юм байсан байгаа байхгүй юу. Байгальд бас хор нөлөө байхгүй. Ер нь бол олон талаасаа бол. Сүүлд л тэр хаядаг маядаг болсон чинь тэгээд. Эвгүй тэ? Олон юм болсон юм байгаам л даа. Хөдөө тэгээ л шууд аваачаал хаячихна. Буддын шашин орж тэгсэн юм билээ л дээ тэр бол. Энэ тийрэн сүнсийг ингээд зайлуулдаг уу? Зайлуулна. Ингээд тэ? Тийн тийрэн одоо тэр сүнсийг хоргодсон юм байна ш дээ. Одоо тийрэнг дардаг улсууд тусдаа улсууд байна. номын хүчээр дардаг. «Оросоор ярив» энэ тийрэн маш хурдан явдаг тэ? Тийн. Үүний тухай ямар яриа байгаа юм уу? Домог үлгэр. Домог үлгэр. Тэр ч хаана ч байсан жишээлвэл хүүхдэдээ хоргодсон байвал Улаанбаатар, Москвад ч байж болно ш дээ. Тэхэд чинь тэнд шууд л очно ш дээ гэрлийн хурдаар. «Оросоор ярив» Тийн тэнд хүүхэд нь байвал хүүхэд нь «Оросоор ярив» тэнд байгаа тэрэнд тэр саналтай би тэнд саналтай гээд тэр юу нь сүнс нь гарах юм болбол тэр чинь ердөө шууд л тэндээ байна. «Оросоор ярив» Тэрийг л асуугаад байна л даа тийм баримт байна уу гээд. Одоо жишээлбэл юу байна ш дээ мөнгөтэй баян хүн байна ш дээ. «Оросоор ярив» Тэр хүн яг гэр орондоо хоргодсон тийм юм байна. «Оросоор ярив» Өөрийнхөө эд хөрөнгөнд хоргодсон. Одоо жишээлбэл өөрийг нь одоо хөдөөлүүлчихээд байхад гэртээ мэдрэгдээд байдаг. Одоо жишээлбэл гэр оронд нь хүн байж байхад хажууд нь сууж байдаг ч юм уу. Тийм тохиолдлууд бол байсан. Одоо бол байхгүй болчхоод байна ер нь бол. Энэ тохиолдол гэрт хэн ч орж байна тэ? Хүн унтаж байна ш дээ тэхэд хажууд нь ирээд байдаг юм уу, татаад босгож байх жишээтэй сэрүүлж байдаг. Тийм тохиолдлууд манайд байсан байхгүй юу. Одоо бол тийм асуудал байхаа больчхоод байна л даа. «Оросоор ярив» Одоо Нанзад гуай чинь Болор-Эрдэнийн хажууд сууж байсан гэж байгаа ш дээ манай ангийн. Тийн. «Оросоор ярив» Тэгж яриад байдаг ш дээ. Болор-Эрдэнэ тэрнээс болж ухаан нь муудсан юм чинь. тэр манай ангийн байсан, бид хэд чинь ойр байдаг байсан. Хэн ухаан муудсан гэнэ ээ? Болороо Болор-Эрдэнэ Зундуйдамбийн Шижирбаатарын. Аан тийн. Тийн. «Оросоор ярив» За би нэг ажил гараад байдаг яах вэ байз. Явах хэрэгтэй болоод байна. гол ачиж ирэхгүй бол болохгүй байна. нөгөө юмаа хүргэж өгөхгүй бол болохоо болиод байна. Тороос уу? Үгүй өөр юм. Гарсан гарсан тэр бол гарсан. Бид хоёрын авдаг юмыг тийш нь. Тэгнэ ээ тэр. Тийн. Сая л өгөөд тавьдаг. Харин тэгэхгүй би алдаж байгаа юм. Бэлэн Баатархүү хөвүүн байж байхад. Тэрэнд л өгчихгүй. Харин тийн. Тэр чинь ямар ч. Билигээ эгч ч Баатархүүн хөвүүнд өгөх байгаа даа. Бид нар ч очих гэж байна ш дээ одоо. Бид нар ч очих гэж байна ш дээ манай сойлго мойлго музей үзэнгээ. «Оросоор ярив» Цэрэндашхай ядарч байна уу гайгүй юу? Ядарч байна уу гайгүй юу? Гайгүй ээ. аль үгнээс гаралгүй суугаад та хэд чинь одоо. Нэрээ бодож байна. Гурван цаг гаран. Найман цагт ирсэн, гурван цаг сууж байна. завсарлаж амарсан нь дээр. Бие гайгүй юу? «Оросоор ярив» Царай зүс гоё л байна. «Оросоор ярив» тэгээд энэ хүүхдүүд санагдаж байгаа тийм тэгээд тийрэн яахав? Та саяхан ярьсан та саяхан ярьсан. Энэ Моска Улаанбаатар хотод байвал тэгээд тэгээд яахав? Тэгэх юм бол тэр заслы нь хийлгээд л явуулна ш дээ. Заслы нь хийлгэчихвэл зүгээр ш дээ. Засал гэж юу вэ? Ном уншуулна. Засал гэж уншилга уншина. Дөчин ес «Оросоор ярив» дөчин ес хоног дотор. «Оросоор ярив» Тэр үед чинь сүнс дэгддэг байкүй юу. Нөгөө ертөнцөд дэлхий рүү очно. Хоёр цаг хүний бие хөрөөд тэгээд хорин дөрвөн цагийн дотор ер нь тэр. Сүнс нь явах ёстой. Явсан байх ёстой гэж байгаа. тэгж үздэг юм байна л даа монголчууд дээр үеэс. Хүүхэд энэтэй холбоотой юм уу? Тэр хүүхэд ч байна уу эд хөрөнгө ч байна уу тэр л хоргодсон юмандаа л тэр засал хийлгэж байна ш дээ. Хүүхэд дээр «Оросоор ярив» жишээ болгож ярьснаас биш хутга ч байж болно, бөгж ч байж болно юу ч байж болно ш дээ. «Оросоор ярив» тэр сүнс хүүхдүүдэд хоргодож болно. Тийн тийн болно. Төрөл саданд хоргодож болно, найзад нь хоргодож болно. Тэр жил усаар нь хэлнэ тэрний чинь. тэдэн онд төрсөн хүн хэдэн оны тийм бар жил юм уу одоо туулай жилд төрсөн хүнд сүнс нь хоргодож байна гэж лам ч хэлнэ ш дээ. Тийм нохойтой айлд хоргод «монголоор биш» Тэр харин зурхайд зурхайч нар буруу хэлээд байна гээд байгаа байхгүй юу Далай лам. Яг үнэн үнэн л хэлдэг. Зарим нь ч үнэн. Тэр одоо худлаа болоод байна гээд байгаа байхгүй юу. Зурхайч хүн бол урд чинь тохиох юмыг зурхай зурж засах ёстой. Хүн өнгөрчхөөд байхад ерөөсөө сүнсийг удирдах гээд байна гэж байгаа байхгүй юу. Тэр бол маш буруу. Зоч хүн бол зоч хүн чинь өөрөө тэр. Бүх юмы хийнэ л дээ. Номы нь үзсэн учраас хар цагаан номоороо. «Оросоор ярив» Хүний биед тэ? Тийн хүний биед тийн. Тэгээд яахав энэ. Заслаа хийгэхгүй бол чинь тэр хүн өвчин хүрээд үхэж ч магадгүй. Үгүй бол нэг аваарт ороод үхэж ч магадгүй янз бүрийн юм. «Оросоор ярив» Энэ ч юу хүйтэн цай. Цай хийх юм уу танд? Халуун байна уу? Халуун байна. Энд халуун. Дээрээс нь хийчих үү? Тэг тэг. «Оросоор ярив» Энэ сүнс мотоциклд хоргодох байвал тэгээд мотоцикл яасан яасан? Яах вэ? Тэр л засал хийчвэл зүгээр ш дээ. Хэрэглэж болно. «Оросоор ярив» Засал хийгээгүй тэгээд яахав? Хийгээгүй бол тэгээд л аваарт орох юм уу, өвчин тусах юм уу тэгээд л өөрт нь муу л юм болно ш дээ. «Оросоор ярив» Тийн жилээс нь уншаад арван хоёр жил байна ш дээ. Тэр жилд тиймэрхүү жилд тэр байгаа хүнд сүнс чинь хоргодож байна гээд лам тодорхой. Уул нь мах бодоор нь тэрий чинь засах ёстой гээд байгаа. жилээр нь засдаг гэж буруу яриад байгаа байхгүй юу. Танаас микрофон авъя аа ах аа. Сонсохгүй байна. Тийм байна. «Оросоор ярив» Шулмас гэж юу вэ, шулмас гэж юу вэ? Шулмас. Шулмас. Шулмасын тухай домог яриа хөгшчүүд. Ярьдаг байгаагө? Ярьдаг байгаа юм уу? Тэр тийрэн шулмас тэр буг тэр л нэг ойлголт. «Оросоор ярив» Ороолон мороолон нэг л ойлголт л доо. Шулмас гэдэг нь эмэгтэй төрлийн. «Оросоор ярив» Шулмас эмэгтэй? Эмэгтэй. «Оросоор ярив» Буг гэвэл юу ч байж болно. Эрэгтэй ч байж болно эмэгтэй ч байж болно. «Оросоор ярив» Бас оросоор ярьчихна аа. Шулмасын тухай энэ үлгэр домог байгаа юм уу? Та мэдэх үү? Аа тэр чинь байгаа л даа. Өнөө бол яг хамниганаар ярихад тэр юугээ мартаа. Жаран жилийн өмнө жоохон байхад минь далан жилийн өмнө ч ярьж л байсан. Тэрний чинь өнөө болтор «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Ерөнхийдөө тэр юун тухай домог байгаа вэ? Тэр шулмас чинь ерөөсөө аль л бүтэхгүй юм л хийж байдаг гэсэн л ойлголт үлгэр байгаа л даа манай хамнигад. Шулмас шулмас муу юм хийвэл шулмас болох тул гэдэг байгаа. Муу юм хийвэл. Тийн тийн муу юм хийж муугаар явж байвал хүнд энэ тэр муу юм кийвэл тэр шулмас. «Оросоор ярив» Муу юм хийвэл тэгээд. Чамайг шулмас гэдэг тэ? Чамайг. Шулмас гэж болно тэ? Тийн. Тэхдээ эмэгтэй хүн. Тэрийг эмэгтэй хүн. Эмэгтэй хүнийг шулмас гэнэ. «Оросоор ярив» Эмэгтэй тийм хараал мараал хийдэг хүний чинь шулмас. Көвүүн байсан бол яадаг яаж ийгээд хараадаг вэ? Буг тийрэн ч гэх юм уу тийм. Буг л байна тийн. «Оросоор ярив» Шулмас тэр хаана хаана хаана амьдардаг вэ? Ойд уу талд уу? Тэр бүр хаана ч амьдарна. Хаана ч. Хотод ч амьдарна. «Оросоор ярив» Тэгээд дээр үед бороо ган байвал ган байвал бороо оруулах арга байсан бэ? Тийн тэр. Ямар байсан бэ? Өө тийн уншлага хийдэг байгаа. бөөгийн ч байгаа юуны ч. «Оросоор ярив» Лам лам лам нар лам нар хурал хийдэг. Овоо орон дэлхийгээ тахина. «Оросоор ярив» Тийн овоо гол юм чинь тэр. Овоо тахисны дараа бороо орно. «Оросоор ярив» Том том нэртэй овоонуудыг «Оросоор ярив» Бөх барилдана, морь сур харвана. Тэгээ бороо орно. «Оросоор ярив» Зад чулуу та сонссон уу? Аан тийн зад чулуу. Зад чулуу гэж юу вэ? Тийн зад чулуу гэж тэр бас борооны зад чулуу гэж бас нэг тийм юм байдаг. Энэ юу вэ? Зад чулуу. Зад чулуу. Тэр бороо оруулах талын юм байгаа. зад зад гэж тийм чулуу л байдаг гэж. «Оросоор ярив» Зад үргээх юу билээ тэр чинь? «Оросоор ярив» Би сонсож байсан юм аа наадхыг чинь. Зад гэдэг чинь хятадууд одоо манай чулууг зөөгөөд байна ш дээ. Янз бүрийн өнгө бүрийн металл чулуунууд. За дээшээ суу. «Оросоор ярив» Цэрэндашхай тэр зад юу яана гээд байна ш дээ. Энэ ус татдаг. Бороо морооны ус зад тахих яадаг билээ? Бороо морооны юугий чинь говьд тэр барьж байдаг. Чийгий нь барьж байдаг. Бороо мороо оруулах нь тэр зад гээд тэрийг хийдэг байсан гээд. Тэр ч одоо юу юм бэ? Ном уншдаг байсан юм уу, тахилга юм уу? Тэрний мэдэхгүй. Ёстой мэдэхгүй. Сонсож л байсан юм байна. Зад чулууны Цэрэндаш гуай зад чулуу та сонссон уу? Зад чулуу сонсоогүй юу? Нохой нэмнэх нохой нэмнэх тийм ёс байсан бэ? Тийн тийн тийн. Бороо оруулах гэж нохой нэмнэнэ. Яаж хийдэг вэ? Тэр эсгийнд боогоод эсгий юм уу бойлок ийм хөвөнтэй юмаар ориогоод көнжлөөр ориогоод. «Оросоор ярив» Нойтон нойтноор. Нойтон шал нойтноор. «Оросоор ярив» Тийн тэгээд боогоод. Тэгээд яахав? Тэгээд юу хийдэг вэ? Тэгээ л тэрний чинь хаттал нь гүйлгэнэ. «Оросоор ярив» Тэгээд бороо орно. Тийм бас юм байна. тэр ч бас хамнигадын юунд бас байна. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» уламжлал. Уламжлал тэрүүгээр л амьдарч байгаа ш дээ. Ямар ч соёлт ертөнцөөс тасархай улсууд чинь тайгад яахавч юу ч байхгүй. Өөрснөө л хийнэ. Бороогоо оруулна одоо. Бурхан юугаа овоогоо тахина тэгээд л бүх л юмаа болгоод байдаг. Бороо зогсуулах арга байгаа юм уу? Бороо зогсуулах. Бороо ихтэй байна, бороо ихтэй байвал гол үерлээд тэгээд бороо зогсох арга байгаа юм уу? Сайн сайн ном уншдаг хүн ингээ хоёулаа явж байхад би сайн ном уншдаг бол над дээр бороо орохгүй. Орохгүй. Энэ норно. Хувилгаан байна. Би ингээ зүгээр явж байна. тийм юм байсан. Тийм юм байсан «Оросоор ярив» Сохор. Энэ ид шидтэй лам юм уу? Тийн хувилгаан хувилгаан. «Оросоор ярив» Тарнийн хүч тарни. Тарни гээд ном уншдаг. Тарнийн хүч л байхгүй юу. «Оросоор ярив» Дээр үед ийм ид шидтэй лам байсан бэ? Ид шидтэй. Байгаа байгаа. Тарни мэддэг л хүн байхгүй юу. Тийн янз бүрийн шидтэй тарнийг мэддэг хүн тэр тарниа уншаад тэр хэмжээгээрээ тэр хүн ид шидтэй л гэгдэж байгаа байхгүй юу. Манай энд гүртэн гүртэн Лувсандорж гэж байсан энэ хойд Гилбэрийн дацан. «Оросоор ярив» Нацаг гуайн хадам өвгөн. Тийн Балдан. Балдандоо. Балдандоо гуай чинь хөгшин нь. Өвгөн нь хэн билээ? Өвгөн нь хэн билээ тэр өвгөн чинь. Тэр чинь морийг сааруулж чадах чадалтай байсан гэсэн. Тийн. Батбаярт зааж өг гэсэн яахын яахын гээд сураагүй гэж Батбаяр маань ярьдаг байсан ш дээ. Хэний ч морийг хойшлуулах юм билээ тийм ээ? өөрөө нөгөө морь малтай харьцаж байгаагүй болохоор би яахын гээд сураагүй гэж ярьдаг сан. «Монголоор биш» Манай аав тэр Балдорж гэдэг хүн. Тийн Балдорж. Тэр хүн ааваар ингээд харуулах. Тэр чинь тэр хүний хүн нь яг харагддаг гэж хэлээ. Гэрэлд ингэж уншдаг байсан гэж ярьдаг ш дээ. Тэр хүн ер хүрээч нь авсан байна гэж хэлж байна хэн Дуламсүрэн өмбөө надад ярьж байсан. Аав чинь жоохон байхад «монголоор биш» Хуягбаатар хэрэгт орох гээд аав тэгэв. Аавы загнаа би тэнэг юм ярьж байх юм солиорсон биш «монголоор биш» өмөөрч байгаа юм. Цэвэгин Сүхээ Ганбаа тэр энэ тэр чинь хутгалаад. «монголоор биш» Тийн Лувсандорж тийн. тэр чинь ийшээ нүүгөө. Тэр яагаад нүүгээ гэхэд тэр халх хүн байсан байкүй юу. Энэ харуулын хил дагуу. Тэндээс хамнигад буриадууд бид нар чинь нүүж ирнэ биддээ. Тэхэд нөгөө. «Оросоор ярив» Цагаан хаанаасаа тэндээс хасаг цэргүүд энэ тэр байгаад бид нар чинь большвек гараад хөөгдөөд ирээ ш дээ. «Оросоор ярив» Тэр үеэр эндээ байгаа халхууд бас хувилгаан мувилгаан улсууд байсан байкүй юу. «Оросоор ярив» Тэгсэн чинь тэд ингээд юуг тэр тэр хамниган буриадууд чинь Цагаан хаанаа алаад Цагаан хаанаа алаад хаанаа алаад тэгээд ердөө тэр тэндээ хамаагүй хүний мах иддэг болсон улсууд. Аа тийм үү? Эндээс ирлээ гэж. Тэр тийм цуу яриа болгосон байгаа байхгүй юу. Тэр тэрнээс болж тэр том толгой лам нар энд байсан баячуул хөрөнгө чинээтэй улсууд бүгд урагшаа нүүгээ. Тэгээд бид нар үлдээ. Айгаа бид нарыг. Хүн ил тавьдаг байсан байгаа тэр үед. «Оросоор ярив» авс мавсы нь. «Оросоор ярив» Тийн гуйлгачингууд гэж гуйлгачингууд тийм яахаас буцахаа болсон гуйлгачингууд зэвүүн цаг болж эд нар минь наашаа ирлээ. Тийм учраас одоо цөвүүн цагаас зугтааж явахаас аргагүй боллоо гээд арай хөрөнгө чинээтэй эрдэмтэй тийм хувилгаан лам мам тийм улсууд нь урагшаа халх руугаа нүүгээ. Энэ тайгаас болохоо болилоо. Тэр хүн хүнээ ил тавьдаг байсан байкүй юу. «Оросоор ярив» тэхэд нь тэр могийлий маань тэр өлсгөлөн буриадууд чинь идэх нь хамнигадууд чинь иддэг байна. Хамнигаан бас иднэ? Өө тэр худлаа тэгж цурааж байхгүй юу. Энэ худлаа. Худлаа тийм яриа. Цуурхал. Цуурхал тараагаад тэрнээс нь нөгөө ардууд нь айгаад «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Тийн хүн хүргэж өгөх гээд явах гээд байна. Тийн тэрний тэр Лувсандорж гуайн хүүхдүүд нь энэ юунд байна Норовлинд байна. засаг дарга «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Цэрэндашхайг хүргэж өгөх хэрэгтэй байна. Ахайг л хүргэж өгөхгүй бол би ч яахав явган яваад оччихно. Ахай болохоор юу яана. Эгч ээ тэр күүгэн төрөхдөө тэр хүйсий нь таслаад тэгээд тэр юу яадаг тэрээний газар доор булдаг уу? Эхсийг нь болохоор одоо гэртээ хөнгөрсөн хүний эхсийг нь ингээд гэртээ нэг газар ингээд яагаад доор нь ингэж хийгээд эхсээ тэр нүхэнд. Тэгээд дээрээс нь будаа чихэр сахар амттай юмаар ингээд тэгээд битүүлээд ингээд орхичихно. «Оросоор ярив» Тэгээд тэр болохоороо тэрний тоонот огшоосон газар болно ш дээ тоонот нь энд байна гээд. Тэгээд төрөөг чинь хоёр таслаад дундаас нь ингээд уяад тэгээд өөрийнх нь энд байна биддээ нэг жоохон юм. Тэрийг нь аваад ингээд ээж аав нь хадгална. Тэр хүүхдээ одоо домтож момтоно гэхээр хэл аман дээр нь юм гардаг тэргээр нь бас юу яадаг домноно. «Оросоор ярив» Тэрээний хадгалаад хадгалаад. Хөдөө өөр хөдөө газар ч бас тэрийг огшоож болдог л доо. Хадгалаад байдаг байгаа тэрнийг. Ээж хадгалсан тэ? Тийн ээж хадгална. Ээж хадгалаад тэр хүүхдийгээ хэдэн хүүгэдтэй байна тэрнийгээ хүйсий нь аваад хадгална хатаагаад. «Оросоор ярив» Тэгээд тэр чинь дом эмчилгээ болдог байкүй юу тэр. Тэр лам үзээд тэр хүйний тань юм байна уу, тэрээнээ түркэгтий гээд хэлнэ. Тэр хүүхэд энэ тэр нь үүсөөд байвал. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Хамниганаар? Хамниганаар тэр тэр күйгөө таслаад хатаагаад ингээд ижий нь хадгална. Тэгээд тэр күүгэд нь бацган ч бай көвүүн ч бай көнкөн чинь үүснэ халуурна биддээ. Хоолой моолой нь өвдөк ч юм уу тэгээд тэкүд нь тэрөөний нь үнэрлүүлэх юм уу ингэж домнодог. Тэхүд нь эдгэх. «Оросоор ярив» Хүйг хүйг нь болохоор яг биенд нь ингээд уяна. Аа тэрийг нугалаад уядаг байкүй юу. Тэгээд энэгүэр нь ингээд хайчлаад тэр нугалсны нь ингээд хатаад унадгийн. Энд биенд байгаа нь. Тэгээд унасныг нь аваад хадгалдаг. Тэргүэр нь домнодог. «Оросоор ярив» Тийм күйгөө хадгалсан хүн бол өвчин тусахгүй. Тийм «Оросоор ярив» Ам хүүхдийн амаар идээтэй юм хум гарна. Тэхээр нь юугээ дэвтээгээд тэгээд тэр шүүсээр нь. Түүхэй мүүхэй гарахад тэрээндээ түрхэнэ. «Оросоор ярив» Хоолой нь өвдөхөд тэгээд яахав? Тэр ингээд түркээд домнох байкүй юу. Идэхгүй зүгээр домноно. «Оросоор ярив» за за сонирхолтой ш дээ. Тэгээд тэр засал байкүй юу тэр лам хэлнэ. Тэнд тийм жилтэй тийм байна. тэр тань байвал тэр ч зүгээр болно гээд. «Оросоор ярив» Энэ энэ хүйс эхсийг эхсийг хаана булахад гэртээ? Гэртээ ч болно. Тэгээд одоо нэг уул мууланд. Гэртээ авдар мавдрандаа. «Оросоор ярив» Одоо ингээд жоохон энгэр газар юу яачиж болно ш дээ булж. Тэгээд тэр болохоор тэр хүүхний тоонот нь гэсэн үг. «Оросоор ярив» Тоонот тийн. Төрсөн газар. Тоонот газар. Энэ Чингис хааны тоонот нутаг. Тэрэнтэй адил. Бичээстэй байлаа. Миний ч тоонот тэр Түнгэлигт тэнд байна. «Оросоор ярив» Тэр тоонот газартаа хүн их болохдоо том болохдоо буцдаг уу ирдэг гү? Очиж хөрвөөнө тэрэндээ. Нүцөглөөд. Нүцөглөөд? Бүр чирмай нүцгэн болоод ингээд. «Оросоор ярив» Тэнд көрвөөгөөд сүү цагаан идээ арки марки өргөнө. «Оросоор ярив» Тэнгэр ургах нарандаа өргөнө. «Оросоор ярив» Явган явж чадна уу? Чадна аа чадна. За за. Явж болно ш дээ. Давгүй юу? Бие хаа нь өвдөхөд тоонотдоо очиж хөрвөөдөг. Тийн тэгж сайн. Жилдээ нэг. Би бол Улаанбаатараас ирээд тоонотдоо хөрвөөгөөд тэр маань сүүлд хөрвөөгөөл. Тийм үү? Тэгнэ. Жил болгон. Жил болгон нэг. «Оросоор ярив» Тийн тэр чинь лам хэлнэ тоонотдоо хөрвөөгөөч гаж асууна. Тэгээд өвчлөөд байвал тэр тоонотдоо очоод хөрвөө гээд. Хөрвөөхөд сэтгэл санаа тайвшраад өргөл болно. «Оросоор ярив» Тэгээд нэг гэр бүлд хүүхэд тогтоогүй байвал тэгээд аль нэг дом байгаа юм уу? Хүүхэд тогтоогүй гэр бүлд тэгээд дом байгаа юм уу? Арга арга дом. Хүүхэд тогтохгүй айл ингээд айлаас хүүхэд үрчилж авдаг. «Оросоор ярив» Тэхээр тэр хүүхэд болохоор олон дүү дагуулдаг тийм юм бас байдаг. «Оросоор ярив» Тийн олон хүүхэдтэй, гэр бүл нь сайхан амьдарч байгаа тийм айлаас хүүхэд «Оросоор ярив» тийм хүмүүс төрөл садангаасаа өргөж авдаг. «Оросоор ярив» Бас гарсан хүүхдийг нялх байхад нь тогтохгүй хүүхэд тогтохгүй айл чинь бас нэг өнөр өтгөн айлд аваачаад өгчдөг байхгүй юу. Тэр бас дом арга. Тэгээд тэнд очсон хүүхэд тэндээ тэгээд өсөж торниод том болчихдог. Тэрөөний дахин хэлэгтий. Яаж яадаг вэ, юу хийдэг вэ? Тэр ч одоо энергийн асуудал л даа хүний энергийн асуудал. Хүүхэд тогтохгүй хүн одоо намаас нэг хүүхэд гараа. би урд нь хоёр гурвыг алдсан байна аа. Тэхэд дахиад нэг гарахад нь би нэг айлын олон хүүгэдтэй тэрээнд аваачаад өгнө өө хүүгээ. Тэхээр тэр хүү тэр айлдаа өсөж торниод яах ч үгүй. Тийн тэр айлын энергиэр амьсгалаад. Жишээлвэл би таван күүгэдтэй. Тэгвэл тэр ик болтроо тэнд. Тэндээ тэгээд байх. Тэгээд дараа нь одоо хүүхэд авдаг ч юм уу, аль дахиад дүү гарах л. Тэгсэн чинь тэр бага бацганаа дунд бацганаа хүнд хүүгэдгүй айлд өргүүлээ бид. дамдинсүрэнхайд нэг бацганаа өгөгтий гээд. Цэрэндорж гэдэг хүнд өргүүлсэн. Одоо өнөр өтгөн сайн явж байна. тэгээд тэднээ арван гаран хүүхэд гараад аваа. Хүүгэд дагуулаа бацган миний дүү. «Оросоор ярив» Тэр айлд өгсөн күүг тэрээний төрсөн ижий аавтай яадаг харилцдаг уу? Өө харилцана харилцана. Харилцан ах дүү нар болно ш дээ. Тийн ах дүү нар болно. Ураг садан болно. Ураг садан найр наадам хийнэ тэр чинь. өө тийн. «Оросоор ярив» Омгий ямар омгий хүнгүүд байж болдог вэ? Тэр төрсөн. Тэр л айлыгаа л омгийг авна. Буриад айлд очвол буриад л хүн байна. «Оросоор ярив» Халх айлд. Халх айлд халх л болно хамниган хүн. «Оросоор ярив» Тийн жишээлэхэд манай буриад айлд өгсөн байкүй юу би дүүгөө. Миний дүүг авсан Цэрэндорж гэдэг хүн байсан тэр буриад. Буриад нэртэй буриады бацган Буяндэлгэр гээд миний дүү минь явжийнэ. Араасаа арав гаран хүүгэд төрөө. «Оросоор ярив» Тэр олон жил төрөөгүй байсан. Тэгснээ гэнэт манай бацганыг аваал тэгээл олон хүүгэд төрсөн. Одоо тэр Буяндэлгэр Буяндэлгэр энд байна. «Оросоор ярив» зө тэгээд тэр хурим хурим тухай ярилцъя. За. Тэр хуримд ийм юм бэр хулуух хулгайх ёс байгаа юм уу? Ямар яаж хулуудаг байгаа вэ? «Оросоор ярив» Тэр ч байна л даа. Хулуух хулуух. Та яригтий. Энэ яригтий. Бэрээ энэ хулуулгасан хүн байна. Миний инээд бүр хүрч байна. Тэрээн тухай яриад өгөгтий. Валинков. Жаахан яригтай. Манай хадмууд хулууж авна гээд тэгээ л оройхон болоод байсан чинь манай нөхөр ирээд нөхөр минь ингэж ороогүй гэрт. Тэгээ гадаа байгаад өөр хүмүүс орж ирээд тэгээд л сүү мүү авна энээ тэрээ гээ л тэгж байх хооронд нь би машинд суугаад тэгээд тэр гэрт үлдсэн хүн гарахдаа үүдэнд нэг хадаг уядаг. Тэрийгээ ч сандарч байгаа л уяж байсан. Тэгээд л яваад өгдөг юм билээ. «Оросоор ярив» тэмдэг тэмдэг тавихдаа бацганы минь хулуугаа юм байна гэж ойлгоно. Энэ хадаг тавьсан. Тийн шөнө шөнө хадаг тавина. Үгүй. Хадаг уяна. Зүгээр энэ бацганы нь хулуугаад аваад тэгээ авснаа мэдэгдэх гэж тэр хадаг уядаг. Тийн мэдэгдэх гэж хадаг уядаг. Юунаас уядаг вэ? Хаалганы бариулаас. Хаалганы. Хаалганы бариулаас юм уу бүслүүрээс. Хүний хамгийн түрүүн харах мэдрэх газар л хийнэ дээ. Нар зөв тойроод харах. Өглөө босоо л харахад нь бацганы мана хулуугаа юм байна. «Оросоор ярив» Тэгээд ийгээд хулуулгаад хэзээ хурим болдог вэ? Хулуулгаад очсон хадмындаа очоод цайлж барьсан. Тэгээ хоёр гурав хоногийн дараа манай хадам аав одоо танай охиныг аваа виддаа. Одоо хэл хүргэж явна. «Оросоор ярив» Тэгээд одоо юу билээ хадаг хэзээ хадаг тавих минь вэ? Хуримаа хэзээ хийх бид ингээд ярилц. Хэзээ хадаг тавих минь гэж очиж асууна. Тэгээд асуугаад тохироод тэгээд хоёр сард хадгаа тавьсан. «Оросоор ярив» Цагаан сарын үеэр хадгаа тавиад тэгээд болсон. «Оросоор ярив» Цагаан сард хурим хийх. Тийн хуримаа хийгээ л. Үгүй хадаг тавихаар чинь одоо манайханд манайханд тэр айл ирж хадаг тавина. Охины чинь авсан одоо тэгээд тэгээд хадаг тавьдаг. Бурханд нь хадгаа Зөвшөөрөл авна. Цагаан сарын үеэр тавьдаг тэ? Яг цагаан сарын үе болсон л доо яг. Үгүй ээ ийм байхгүй юу. Ухаандаа энэ хүн оргууллаа тэ оргоод айлын бэр боллоо ш дээ. Тэхлээр тэр айлын хүн биш болж байгаа байхгүй юу. Айлын хүн болж байгаан. Айлын авсан айл нь одоо энэний гэр газар нь очиж учраа хэлэх байхгүй юу. Ингээд танай хүн манай хүн боллоо. Тийм учраас танай охиныг авсан учир бид нар зохих хэмжээний та нарт хүндэтгэл үзүүлж хадаг тавих ёс байдаг аа дээр үеийн. Ёсоо сахиж ёсоо гүйцэтгэх гэж ирлээ гэж очдог. За тэр хадаг тавиад хадгийг тавихдаа их учиртай тавина. Тэр авах гэж байгаа айл эдний гэр газар одоо хайш хэрэг тийм бүтэл муутай ч юм уу ажил амьдрал мэдэхгүй тиймэрхүү жоохон найдвар итгэл муутай хүнд бол тэр хадгий чинь учиргүй за за гээд шууд авахгүй ш дээ. Бүх юмы нь асууна. Нэлээн чангална. Хаанаас гаралтай хаанаас юу хийж явна, ямар гаралтай хэнд бацганаа өгөх гэж байна бид. Алсдаа ер нь манай тэр хүнтэй амьдарч чадах юм уу үгүй юм уу гэсэн утгаар нь жоохон тэр хүнээс лавлагаа тодруулга авч байгаад хадаг авна. Нэлээн хөлсөлж «Оросоор ярив» Тэгээд тэр хадаг авсны дараагаар. Хөлсий нь гоожуулж зогсоож За яахав танайд өгье гээд тэр айл хадгаа хадгий нь хүлээгээд авчих юм болбол хадаг авсны дараагаар одоо тэр хоёр айл. Нийлээд. Ураг садан болж байгаа байкүй юу. Ураг садны холбоо тавьсан улсууд одоо хоёр хүүхдийнхээ хойшдын аж амьдралыг бат бэх одоо аз жаргалтай болгохын төлөө зохих хэмжээний ёслол үйлдэнэ. Одоо тэр ёслол нь хурим гэдэг байхгүй юу тийн. тэгээд хоёр талаасаа нийлээд одоо бацган хөвүүн хөвүүн бэр хоёроо юм уу бацган хүргэн хоёроо одоо бат бэх айл болгохын төлөө тийм ёслол үйлдэж жоохон идэж ууна, захиа занаа ярилцана. Тэгсний үндсэн дээр тэр хурим жинхэнэ биелэлээ олж байгаа юм. Тэгээд юмы нь тасалж өгдөг. Тийн тэгээд хуриман дээр тэр улсууд энэ охины талыхан араас нь юмыг өгнө. Авсан айлыхан хүүгийхээ өмчийг тасалж өгнө. Ийм зохион байгуулалттайгаар дуусна даа хурим. Би бол мянга есөн зуун далан таван онд одоо бас гэр бүл болж байсан. «Оросоор ярив» Тэхүд бас нэлээн дуулиантай тийм хурим болж байсан. Өнөө болтор хурим болгон дээр яригддаг нэг сэдэв болоод байгаа. хамниган ч бай халх ч бай бүх л айлууд л. Манай хадам гээд хамниган өвгөн сартуул омгий хамниган өвгөн байгаа. нэр хүндтэй тэндээ тийм мундаг өвгөн. Тэрэнд манай ав агын буриадаас нэг худын түрүү гэж тэр чинь бас нэлээн хэлэмгий доломгой юмаа түүхээ тийм хүнээ болгодог байкүй юу. Равдандаш гээд нэг юу байгаа агроном тэр ч хэн билээ? Тийн тийн Олзвой гээд авгайтай. Тийн тийн тийн тийн. Баяндунгай. Нямравдан. Нямравдан агроном, миний ав тракторист тракторын жолооч хүн байсан байкүй юу. Тэгээд тэр ерөнхий агрономыгоо аваад тэгээд очиэд хадаг тавих болоо бид. орсон хүн л халуун баахан хамниган пийшин гэж тусгай пийшин хоёр давхар дуковктой. Энэ байна ш дээ. Иймэрхүү энэ хамниган биш. Энэ мөн мөн. Яг ийм пийшинд гал түлээд л одоо байх суухын аргагүй. Бид нар чинь өвөлий хувцастай тэндээс олон улсууд манайхан очоод л тэгээд л одоо хадаг тавих айл өө шалгаасаар л хаанаас явж байна, юугээ хийж явната, нөгөө юу ярих тэр чинь хуримаа удирдагч гээд худын түрүүч нь бүгдий нь тайлбарладаг байкүй юу тэрий нь тэгээд танайд дээл оёдог нь байна, манайд булга агнадаг нь байна. ингээд нийлээд эдөөд мань явна гэсэн чинь одоо хаанаас яваа тэнүүлчин ямар юмнууд ирүүт. Аль омгоо энэ тэр гээд баахан юм яриад. Тэр талд нь бас Дашням гээд барилгын Дашням гээд гэмгүй өвгөн байсан юм. Тэр өвгөн чинь л дан худын түрүүнд явдаг их мундаг туршлагатай хүн байкүй юу. Тэр нь бас нэлээн бидний шахуулж чичрүүлж тэнд халуун галаар хөлслөө л байсан хөлслөө л байсан. Тэгж байтар тэсэхээ болиод манай хадам тэндээс л яах мана вэ хатагай авах мана гү яах мана вэ, авдаг ч юм уу больдог ч юм уу энийг ч түрүүлнэ тэрийг ч. Эгч нь ч байна, дүү нь ч байна. Дүү нар нь байна. самган гэргэн минь ч байна яах бидээ гэжийтэр нь л нөгөө Равдан хэлэмгий доломгой юм чинь бурханд нь шууд тавьчсан тэрийг одоо. Одоо тэгээд авахаас л биш. Ингэж учиргүй аюултай бас сэтгэлийн догдлолтой юм болдог байкүй юу. Тэгээд өнөө болтор ярьдаг энд. Хадам болонгуут л одоо авдаг ч юм уу больдог ч юм уу гэжийсэн гээд хамниган өвгөний. Энэ хамниган хэлдэг бас сонин байгаа байхгүй юу. Тийн тийн. Буриадууд ч ярина халхчуул ч ярина. энэ хамниган кэл тэрүүхэн үйлдэл дээр болсон маш их тодотгол гоё мэдрэмжээр олсон үг. Тэр чинь тэр хадгаа бариа л авдаг ч юм уу больдог ч юм уу, ав нь ч байна, дүү нар нь ч байна, бэргэн минь ч байна гэжийтэр нь. Тэгээ яахав дээ эдний. Автааг ч юм уу. Авдаг ч юм уу үгүй ч юм уу. Авах уу хадгаа авах уу болих уу гээ. Хамниганаар «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Одоо тэр цэвэр хамниган хэлтэй хүн байгаа манай хадам. Одоо бүр л ус цас. Тэгээд тэр ийм байкүй юу. Тэр чинь одоо хадгаа ингээд өгөх гээд бариад зогсож байгаа ш дээ. Тэрний чинь авах хүн бол за авъя аа гээд гараа засаад авна. Шууд авна ш дээ. Тэхэд чинь үгүй байшдээ. Авахгүй тэр авдаг ч юм уу больдог ч юм уу, ах нь ч байна дүү нь ч байна. Бэргэн нь ч байна. Ингээд баахан хүн заагаад. Инээлгээд тэд нар чинь. Наргиа гаргаж байгаа байхгүй юу. Наргиа гаргаад «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Тэгж байхад нь гар дээр нь аваачаад хадгаа тавьчдаг. Одоо ингэж л ядаж наргиулж байхад нь ердөө далимаар нь хадгаа аваачаад тавьчихдаг. Гар дээр нь аваачаад тавьчихсан. Их гоё юм болсон байгаа юм. Тэр их гоё. Үеийн үе яригдаж байгаа. «Оросоор ярив» Үеийн үед өнөө болтор хурим болгонд. «Оросоор ярив» Тийн тэр хөвүүн тэр анхнай хөвүүн тэр генерал хүү ш дээ тэр. Яг далан таван онд тэр хөвүүн минь төрсөн. Тэр жил. Батхүү юу? Батхүү. «Оросоор ярив» Та таны хулуухдаа юм хулуухын төлөө хэдэн хүн ирөө вэ? Таны хулуухын төлөө. Жолооч байсан. «Оросоор ярив» Тавуулаа явсан юм уу. Нэг эмэгтэй хүн тэгээд жолоочтойгоо тав. Тийм юм уу. Жимсмаа эгч, өө Нэргүй ах байсан. Жимсмаа эгч, Нэргүй ах, Тогоонтөмөр ах, тэр хүн. Ямар Нэргүй? Яагаав хэн чинь Нэргүй ахтай сууцан ш дээ Жимсмаа эгч. Ямар Нэргүй. Төмөрийн Нэргүй. Өө тийн тийн тийн. Тийм үү? Тийш дээ. Тийш дээ. Төмөрийн Нэргүй ах Жимсмаа эгчтэй сууж байсан. Би тэгээ байраа солиод баруун талыхан зүүн талд нь гарчихгүй юу. Та самганаа хулуусан уу үгүй гү? Хулуусан. Яаж хулуугаа та? Өө тэр л Чулуутад тэр ч агрод ногоочин байгаа манай саяын авдаг ч юм уу больдог ч юм уу гэдэг хөгшин. Тэгээд нэг найздаа кэлээд мотоциклоор шөнө ирээд тэр ярилцаад бид нар аваад явсан байгаа. тэгээд дараа нь мотоциклоор ирж тэр юугий нь уясан уяагий нь уяа. «Оросоор ярив» Хадгаа уясан гээч. Уяа байхдаа яахав дээ. Тэр хадгаа уяа. Тэгээл хэдүүлээ ирээтэ, хулуухын төлөө? Тав зургаан хүн л. «Оросоор ярив» Тийн эмнэлгийн машины жолооч. Самган минь эмнэлгэд ажилладаг байгаа. тэр Очирдорж гээд миний ангийн хүн тэр. «Оросоор ярив» Тийн эндээс нэг долоо найман километр газар. Одоо «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Тэгвэл тэр самган тань хулуугах гэж мэдэж байгаа юм гү үгүй гү? Мэдэж байгаа. ярилцаа ш дээ бид хоёр чинь ярилцаад авна ш дээ. Ярилцахгүй бол болохгүй ш дээ. Тэрээхэндээ хувцсаа бэлдэнэ бас. Хоёр залуу ярилцаад өнөө шөнө авна гээд хувцас мувцасаа бэлдээд явахад бэлэн л байж байна ш дээ тийн. тэгээд зориуд тэр явсан хойноо чимээ машин энэ тэр өнгөрсөн хойно мотоциклоо холхон мотоциклоо тавиад нэг нь тэр. Хадгаа уяна. Хадгаа уяад тэгээд. «Оросоор ярив» Тийн бас нохой мохойгий нь нохой мохойгий нь хуцуулж мэдэгдэхгүй тэр чинь. таньдаг хүнөөр тэднээ нохойнд нь тусахооргүй тийм күнээр танил хүнээр нь уяулна. Хамаагүй күнээр яавал чинь нохойд нь бариулж баригдаад. «Оросоор ярив» Ийм юм хулуухдаа хэн тэр самганаа ижий ав нь бариулах ийм учир байдаг байгаа юм уу? Өө байлгүй яах юм тэр чинь. Тэгвэл ийм учраар. Тэдөөн чинь дургүй энэ тэр байвал яакүй ш дээ бацганаа өгөхгүй ш дээ. Тэр ч ямар эх эцэгтэй нь ярьж байгаа биш бацгантай нь ярьж байгаа юм чинь дургүй ч байж болхо. Тэр хүн чинь ердөө намайг танихгүй учраас тэр авдаг ч юм уу больдог ч юм уу гэж байгаа байхгүй юу. Энэ энэ хөвүүн ямар ч зантай ямар ч хүн намай мэдэхгүй юм чинь тэгээ манай хадам чинь тэр хэрсүү хүн энэ көвүүнд чинь танихгүй көвүүнд бацганаа өгөх үү болих уу тэднээс асууж байгаа байкүй юу. «Оросоор ярив» Бацган бацган хулуулгаад тэгээл тэр хэний нөкрээ гэрт нь яагаад ирүүлөөд тэгээд тэр үеөс самган нөкүр хоёр болно гү да? Үгүй бас тэр хадаг тавьсан хойноо. Хадаг тавьсан хойноо болно. Хадаг тавьсны. Тэр ч хадаг тавихаар «Оросоор ярив» бүр дараа нь бөөнөөрөө ирнэ ш дээ олноороо бүр төрөл саднаараа. Одоо «Оросоор ярив» Хулуугаад аваад очихдоо тэр айлых болж байгаа юм чинь. Тийн. Тэгээд яаж байдаг вэ, юу кийдэг вэ? Тэгээд өглөө эрт босоо л цай ундаа чанаал, айлын тогоо бариа л гэр орондоо яадаг вэ яг л тэр ажлаа хийгээ л явна. Ахуй амьдралдаа бэлднэ ээ. «Оросоор ярив» Өөрөө өөрөө одоо ингээд өрх тогоо бариад байна гэсэн үг ш дээ би. Энэ хүн гэртээ байсан тэр айлд очсон хоёр бол ахуйн амьдралын үйлчилгээ яг хэвээрээ. Гэртээ байхдаа юу хийдэг байсан тэнд очоод гэртээ байснаасаа илүү хийх ёстой. Илүү хариуцлага л өндөр болно. Хариуцлага өндөр. Танихгүй аав ээжтэй тэгээд очоод байхаар чинь айлын бэр болчоод өглөөгүүр унтаж байж болохгүй. Өглөө эрт босож цай ундаа чанана, тэгээд заримдаа уучаад мал ахуйдаа гарна. Тэгээ л үхэр малаа саана. Бүх юмаа тэгээд. Янз бүрийн амьдралтай хүнд очно ш дээ. Бэр болоод. Хөдөөний амьдрал бол адилхан ш дээ. Ажил бол. Бэр болоод хамгийн түрүүний өглөө айлын өрх татлаа тэ өрх татаж галы нь түлж цай ундаа хийх болно ш дээ. Чанаж өгнө ш дээ. Тэр мөчөөс л эхлээд бэр хүн бол тэр хадмуудад ямар нэгэн сайн үнэлгээ авахаар л ажиллах ёстой. Тийм мэдрэмжтэй л байх ёстой байхгүй юу. Тэрээнээ харж л байна тэр бэрийгөө. «Оросоор ярив» Өглөө үхэр малдаа гартал нь унтвал муухай юм болно ш дээ. «Оросоор ярив» Хамниган пийшин байхгүй юу манай. Дуковктой энэ чинь хоёр давхар ингүүлээд ингээд. «Оросоор ярив» Тийн нөгөө япошх тийм мойлоо тэр рүү хийгээд болгоо. Тэр талдаа дуковк байгаа юм уу? «Оросоор ярив» Тэндээ нөгөө халаачаа хийнэ цаанаас нь. Цог гаргаад. «Оросоор ярив» Тэр ахай хамниганаараа та цай цуглуулдаг тэ? Тэр цайн ургамал тэ? Тийн. Тэгвэл тэр цайн ургамал ямар ургамал байдаг вэ? Тэрөөний яаж хатаадгав, яаж хадгалдгав? Яаж бэлддэг цай чанадаг вэ? Тэрөөн тухай хамниганаар яриад өгөгтий. За. Тэр олон төрлийн ийм ургамал. Балт ургамал голдуу тэр цайнд кэргэлдэг. Дээр үеэс уламжлалын тийм ургамал байна. тэрөөнөө мэддэг учраас уламжлалтай ав ижий хөгшид хөгшээ өмбөө нар минь тэгж хийдэг байгаа. тэрөөний нь сургаалиар тэрөөний нь өнөө болтор залгуулаа л явдаг. Тэрөөний боловсорсон үед нь найман сар есөн сарын үед л одоо л экэлжийнэ. Одоо яг эдийд цуглуулаа л сүүдэр газар ингээд хатаана. Өцөгдөр хараа биддээ энэ хөвүүн бацганд харуулсан. Ингээд тэр чинь нэг арваад төрлийн жимс байна. жимс янз бүрийн «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Тэрээнээ бүр гоёор хатаагаад тэгээд нидүүрт нидүнэ. «Оросоор ярив» Янз бүрийн ширмэн нидүүр байна. зүгээр үндсэн нидүүр байна. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Тийм нидүүрт нидөөд тэгээд нөгөө пакетны цай шиг болгоод тэгээд холимог тэрнээ олон төрлийн цай болгоод тэгээд. «Оросоор ярив» Нэг жилийгээ нөөцийг авдаг би. Тэнд очоод нэг ийм зургаа долоон литрийн хайрцагтай. Тэрээндээ энөөнөө хатааж аваачиж элдүүрлөөд тэгээ л нэг жил хүрдэг. Нютгаагаа энэ гоё ургамлаас. Өөрөө би чинь нөгөө зөгийн аж ахуй эрхэлж байсан. Зөгийчин «Оросоор ярив» насаараа. Тэгээд цаг уурч сүүлийн үед ажиллаж байсан. Тэгээд тэрээнээ түүхэд минь ч дөхөм. Тэрөөнөө өнөө болтор л хэрэглэдэг. Тэгээ бас мөөг хэрэглэнэ. Ямар мөөг? Янз бүрийн мөөг. Уулын мөөг, талын мөөг тэгээ л энэ мод модны бургаасны тэр юуны улиас мулиасны мөөг. Тэрээн шиг бас хатаана. Тэрний бас сүүдэр газар хатаагаад дороос нь утоод ийм тор дээр тавиад тэгээ хатаагаад дороос нь «Оросоор ярив» би ч нөгөө зөгийчин хүн «Оросоор ярив» Тэгээд гоё шаргал өнгөтэй тийм гоё болгоо. Тэгээ л өвөл хэрэглэнэ. Тэрөөнөө «Оросоор ярив» нидөөд ууртай нидөөд тэгээд жоохон чимххан ингээд юундоо хийгээд хоолондоо «Оросоор ярив» хоолондоо кийхү. «Оросоор ярив» Тэр мөөг ямар саванд түүдэг байгаа вэ? Өө тэр чинь янз бүр. Дээрхэн үед түйс хүнөгтэй л байгаа ш дээ. Тэр үед тийм юу чинь ховор байгаа ш дээ. Дан уулынхан хаанаасаа тийм хүнөг мүнөг яахав. Юу хангил мангил юу байгаагүй бидро энэ тэр чинь байгаагүй ш дээ. «Оросоор ярив» Тийм учраас дандаа түйс юм уу үгүй бол модон хэрэглэл тэрөөндөө түүгээд. Байлгаан. Түйс мүйсэнд хийгээд. Байлгаан байлгаан бидро. Байлгаан бидро. Хангил. Хангил. Хангил. «Оросоор ярив» Танай хоёрдугаар давхарт хатаасан тэр ургамал ямар ямар нэртэй вэ? Тэрөөний нэрлээд өгөгтий хамниганаараа. Хамниган тэр чинь аварга цорж тэр «Оросоор ярив» Аварга цорж. «Оросоор ярив» Аварга цорж? Аварга цорж. Аварга цорж. «Оросоор ярив» Хамнигаанаар. Орос хэл хэрэггүй. Дайны күнд үед тэрий чинь бүр «Оросоор ярив» тэр эх орны нэг хоёрдугаар дайны үед чинь тэрээнийг кэргэжийгаа цайнд. «Оросоор ярив» Өшөө ямар ургамал байдаг вэ? Өшөө цээнэ. Цээнэ. Цээнийн цэцэг байна. «Оросоор ярив» Хамниганаараа бас. Цөөнө цөөнө цөөнө. Цөөнө. Цөөнө. «Оросоор ярив» Жимс. Тэкийн шээг. Тэкийн. Тэкийн шээг. Тэкий. Тийн. Тэкийн. Тэкийн шээг. Тэкийн шэг. Тэкийн шэг энэ ямар жимс? Тэкийн шээг «Оросоор ярив» Ийм иймхэн улаан жим байдаг ш дээ. «Оросоор ярив» Хамниган үг гү? Тийн тэкийн шээг. Тэкийн шэг. Тийн тэк. Жимснийх нь нэр л байна. тэхийн шээг гээд мод бутлаг ургамал. Улаагана байдаг биддээ улаалзгана тэрэнтэй адилхан. Тэхдээ улааганыг бодвол айхтар гашуун биш. Ямаа ямаа ямаа ямаа хуц ухна ухна ухна ухна. «Оросоор ярив» Тэгээд юу юу. Нохойн хошуу. Нохойн хошуу. Нохойн хошуу. Ижил үү? Ижил. Өөр өөр. «Оросоор ярив» Гүй ээ биш ээ өөр. Бас нохойн хошуу тэнд байгаа. Өөр өөр. Өөр. «Оросоор ярив» Нохойн хушуу «Оросоор ярив» Нокойн хушуу нокойн хушуу. Нокойн хушуу. Нокойн хушуу. Өшөө юу байдаг вэ? Өшөө тэнд чинь. Үхэр нүд мүд гээч. Тийн үхрийн нүд үхрийн нүд. Үхрийн нүдний навч. «Оросоор ярив» Нэрс. Үкрээ нүд үкрээ нүд. Үкрээний нүд. Үхрээний нүд. Үкрээ нүд. Нэрс нэрс нэрс. Тийн нэрсний навч. Нэрс. «Оросоор ярив» Тийн юу «Оросоор ярив» юу гүзээлзгэний навч. Навч нь. Хамниганаар юу билээ? Гүзээлзгэнээний навч. Гүзээлзгэнээ «Оросоор ярив» гүзээлзгэнээ навч. Нөгөө юу гүзээлзгэний чинь адил тарилга нь юу билээ? бөөрөлзгөнө бөөрөлзгөний навч. Бөөрөлзгөнө. Бөөрөлзгөний навч нь. «Оросоор ярив» Хартганаа хартганааны шар цэцэг. Хартаганаа? Тийн хартаганаа. Хартганаа. Хартганаа гэж хамниганаар. «Оросоор ярив» Та тэр шар цэцгий нь түүгэтө? Шар цэцгий нь тэр шар цэцгий нь түүгээд тэгээд цайнд ердөө цай л болно. «Оросоор ярив» Энэ хамнигад энэ тогоо шанагаа цэвэрлэдэг хартганаагаар ингээд. «Оросоор ярив» Дээр үед тороос гэж байх биш дээ. Тийн тороос мороос цэвэрлэх юм байгаагүй ш дээ. Тороосоор одоо угаадаг биддээ тогоогоо. Тэр үед хартганаагаа аваад гадаахы нь ингээд цэвэрлээд тэгээд тогоогоо угаадаг байсан. Хамнигад тэрээгээрээ тогоогоо цэвэрлэнэ. Цэцгий нь ууна. Тэрээгээрээ шүүр хийнэ. Энэ юунд яадаг ээзгий мээзгийгээ шүүдэг саваа шиг юм. Улаан бургаасаар уу? Улаан бургаас улаан бургаас. Улаан бургаасны хальс. «Оросоор ярив» Тэрээгээр тийм шүүр кийнэ. Шүүр шүүр? Тийн шүүр шүүр кийдэг. Юу ийм ийм тогоо шиг ийм гоёор сүлжээд. Гоёор ингээд сүлжээд тэгээд тэрээнээ шүүгээд. Нөгөө отворогоо шүүдэг. Отворог мотворогоо. «Оросоор ярив» Тийн ингээд сүлжээд гоё хумбагар болгоод ийм тэгээд тогоогоо юу ааруул отворогоо шүүдэг. Иймэрхүү ингээд сүлжээд. Жоохон ардаас нь бариултайгаар гоёор. Тэгээд тэр юуны загас агнахдаа тийм хүшээд бургаасаар хүшээд тийм юу кийнэ хоолойтой юу. Юу гэдэг билээ? «Оросоор ярив» Тор шиг хоолой тавьдаг. Хамниганаар юу билээ тэр чинь учиргүй. «Оросоор ярив» Ороод буцаж гардаггүй жоохон нүхтэй ингээд нэлээн том бургаасаар. Тэр бол яг хамниган. Тэгээд тийм модон завьтай байх. Ийм юм уу? Далавчтай. Байна уу? Байна байна. Аав хаана байгаан? Дамдийноо дээр байна. Ирэх болж байгаа юм уу хө? Арай болоогүй байна. чи хаана байна? за би тарахдаа дуудъя аа за. Энэ цэцэг үү? Шар цэцэг. «Оросоор ярив» Ямар цэцэг вэ? Тэр хартаганаа. Хартаганаа «Оросоор ярив» Тэгээд завьтай юу модон онгоц хийдэг бид. цавчээд. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» ийм хавтгай дальтай. Хоёр хүний янз бүр. Хоёр гурван хүний ч байж болно. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» сал сал гээд бас холбоод. Хамнигадай гол юм. Тэр үед тэгдэг байгаа. нөгөө бервено энэ байшин майшингаа цавчихдаа сал салаар холбоод тэгээд Онон Онон Балжийнгаа урсгал дагуу тэгээд. Усанд урсгаад. «Оросоор ярив» Тийн тэгээ энэ байшингаа бариа. Трактор юм байгаагүй тэр үед. Үкэр үкрээрээ татаад тэгээд. «Оросоор ярив» Усаар тийн. Зө тэгээд нэг сайхан хамниган дуу дуулахтанагү? Энэ минь одоо дуучин дүү минь гоё дуулах оо. Та эгч ээ дуулахтө? Тийн дуучин хүн. Ямар нэгэн сайхан хамниган дуу ямар. Цэрэндашхай ч гоё дуулна. Би жаахан тааруу. Би дуулдаг байсан. Энэ хоолой болохгүй. Чидахцоогоо чидахцоогоо. Тийм ээ тийн чидахцоо нэг нэг дуу дуулъя тийм ээ? би ч нэг хоёр гурван хазгай ямар ч байж магадгүй. Өөрийнгөө мэдсэнээр ийм яах. Тэр Дэлдэн чиктэй хөөреөнхнөө ганц бадаг дуулаа. Дуулах дуулахтий. Дэлдэн чикитэй көөреөкөн Дэлтэй лакудаа морихоон Дэмий үгэтэй тэр нэг көөнкөө Дөөлтэй лакудаа күнкөө гэж ийм дээр үеийн хүгшээ нарын минь дуулдаг дуу байна. Ямар гоё дуу вэ. Гоё гоё дуулсан. За эгч ээ та дуулаарагтий. За би Самбаатайхан бүжин гэдэг дуу дуулнэ. За за. Самбаатайхан бүжинкнээрөө л барсанхныгээ Сагсалзуулан самбалзуулан явналхичдээгөө Сайшаалтайхан намхнаа л санах л ахувичдээгөө Сөм сөмхөн мэндийгөө илгөөхөл ахувичдээгөө Молцогтойхон бүжинкнээрөө л барсанхныгээ Монцолзуулан бөмбөлзүүлэн явналхичдээгөө Мөөхэйхөн намхнаа л санах л ахувичдээгөө Мөнө мөнөхөн мөндийгөө илгөөхөл ахувичдээгөө Тавхархан борхноороо л барсанхныгээ Тавилуулан тавилуулан явналхичдээгөө Танкилхан намхнаа л санах л ахувичдээгөө Тов тодхон мөндийгөө илгөөхөл ахувичдээгөө Ямар гоё вэ. «Оросоор ярив» Танхилхан гэж юу вэ? Одоо хүндтэй л гэсэн үг байхгүй юу. Аятайхан гэсэн үг. Аятайхан аятай. Хөөрхөн. «Оросоор ярив» Тэгвэл энэ дууг кэн кэнд дуулдаг вэ? Бацган хөвүүнд дуулдаггү? Көвүүн бацганд дуулдаггү? Одоо би болохоор найзалж байгаа хүн маань. Көвүүнд дуулах. Хөөнд дуулна. Тэр маань надыгаа санаж байгаа тэгээд л ирж очиж байна л гэсэн. Уулзах тэврэхэд гоё цэвэрхэн бацгантай уулздаг көвүүшк юуны. Хошин хошин. Тийн тийн тиймэркүү. «Оросоор ярив» Тэр нэг залхуутай цаашаа энэ тэр гээд Банзрагч луузан муузан тэр ч юу билээ? Мэдэхгүй ээ. Тэрний дуулбал хэний минь хамаатан ш дээ нөгөө Ганбаярын. Өцөгдөр би ярьж байгаа биддээ. Тэр Банзрагч. Пошоолхой юу? Пошоолхой дуулдаг байсан тэр. Тэр их гоё дуу. Тэрөөн та мэднэ тө? Тэр бол бодитой хүн байхгүй юу. Саяын хэний өмбөө нь тэр Банзрагч. Луузан. Тэр биш гэсэн ш дээ. Биш билүү? Биш гэж байна лээ. Би тэр юм уу гэж бодоод байгаа юм. Биш гэж байна лээ. Арай тэрнээс түрүүний байх аа. Тийн арай түрүүний гээд тэгж байсан. «Оросоор ярив» Та дуулах тө? Би дуулж чадах юм уу? Чадах өө. Хоолой муу. Хатайгаа лавржийгаа өгвөөсүү өглөөрөөл Хазаартынгаа зоо ноён цогиул нааджээ Ханилаадлаа намхантайгаа явах байлаалаагаал Харанхуйгаар ирнээхэд чинь Хаширтэй цаашээ. Болоо. Яг энэ гоё. Бөрц гэснээс тэр нэг хамниганы нэг түүхийн тухай халт нэг юм ярих уу? Та хавтгайг дуулаа юу? Өргөнхөн бөрцийгөө өгсүүлж ирээ Үрээх нойроо зовоолон цогиноолжээ Үерлөөд намхантай явахтайгаалаагаад Үдэш бүр ирнөө гэхэд чинь ичгүүртөө цаашээ. Дууны хоёрдугаар бадаг байгаа юм уу? Тийн тийн. Тийн тийн. Тэр дууны үгнүүший юм бичмээр байна аа. Тийн. Тэгээд үг үгөөр тэрээнийг хэлэгтий. Ямар үгтэй дум бэ? Энэ үү? Тийм. Бөрц гээд. Бөрц гэж голын нэр. «Оросоор ярив» Энэ хойшоо хойд нутаг. Бөрцийн дацан гэж байгаа ш дээ. Хойд нутгийн голын жижиг голын нэр юм билээ. Хойд нутагт байдаг. Хилийн орион. Өргөн Бөрц голыг өгсүүлээд одоо ханьдаа хайртай хүндээ очиж байгаа л хүний дуу байхгүй юу. Хавтгай бөрцийгөө өгсүүлээд. Тэгвэл тэр түрүүшийн тэр мөр нь. Хавтгай бөрцийгөө өгсүүлээд Хазаартынгаа хурдаар давхина чу Үгүй ээ. Хавт хэл дээ. Хазаартынгаа хазаартынгаа зовлон цогиулнач Хавтгай бөрцийгөө яагаад? Өгсүүлээд. Өгсүүлөөд. Өгсүүлээд. Өгсүүлэх гэж юу вэ? Өгсүүлээд. Өгсүүлээд өөдөө гол өөдөө давхина гэсэн үг. Голоо өгсөөд давхина гэсэн үг. «Оросоор ярив» Одоо манайх энд байна ш дээ. Тэр бацганых тийшээ. Тэгээ ингээд өгсөөд давхиж байна гэсэн үг. Тэр голыг тэ? Голыг өгсөөд. Голын урсгал өөдөө гэсэн үг. Хүндлөн биш. Хүндлөн гэхээр гол гарна. Голын урсгал өөдөө. Өөдөө явна гэсэн үг. «Оросоор ярив» Өгсүүлээд. «Оросоор ярив» Өгсүүлөөд. «Оросоор ярив» Цаашаа. Өгсүүлөөд хазаартынгаа зовлон цогиулначээ гэж. Хазаар. Хазаартынгаа зовлон. BTserendolgor_DTserendash_DBukhbileg_stories1-7_16082023_kham_orgl_zoomh2n төгсөв. BTserendolgor_DTserendash_DBukhbileg_stories3_16082023_kham_orgl_zoomh6 эхлэв. Та эгч ээ дуулахтө? Тийн дуучин хүн. Ямар нэгэн сайхан хамниган дуу ямар. Цэрэндашхай ч гоё дуулна. Би жаахан тааруу. Би дуулдаг байсан. Энэ хоолой болохгүй. Чидахцоогоо чидахцоогоо. Тийм ээ тийн чидахцоо нэг нэг дуу дуулъя тийм ээ? би ч нэг хоёр гурван хазгай ямар ч байж магадгүй. Өөрийнгөө мэдсэнээр ийм яах. Тэр Дэлдэн чиктэй хөөреөнхнөө ганц бадаг дуулаа. Дуулах дуулахтий. Дэлдэн чикитэй көөреөкөн Дэлтэй лакудаа морихоон Дэмий үгэтэй тэр нэг көөнкөө Дөөлтэй лакудаа күнкөө гэж ийм дээр үеийн хүгшээ нарын минь дуулдаг дуу байна. Ямар гоё дуу вэ. Гоё гоё дуулсан. За эгч ээ та дуулаарагтий. За би Самбаатайхан бүжин гэдэг дуу дуулнэ. За за. Самбаатайхан бүжинкнээрөө л барсанхныгээ Сагсалзуулан самбалзуулан явналхичдээгөө Сайшаалтайхан намхнаа л санах л ахувичдээгөө Сөм сөмхөн мэндийгөө илгөөхөл ахувичдээгөө Молцогтойхон бүжинкнээрөө л барсанхныгээ Монцолзуулан бөмбөлзүүлэн явналхичдээгөө Мөөхэйхөн намхнаа л санах л ахувичдээгөө Мөнө мөнөхөн мөндийгөө илгөөхөл ахувичдээгөө Тавхархан борхноороо л барсанхныгээ Тавилуулан тавилуулан явналхичдээгөө Танкилхан намхнаа л санах л ахувичдээгөө Тов тодхон мөндийгөө илгөөхөл ахувичдээгөө Ямар гоё вэ. «Оросоор ярив» Танхилхан гэж юу вэ? Одоо хүндтэй л гэсэн үг байхгүй юу. Аятайхан гэсэн үг. Аятайхан аятайхан. Хөөрхөн. «Оросоор ярив» Тэгвэл энэ дууг кэн кэнд дуулдаг вэ? Бацган хөвүүнд дуулдаггү? Көвүүн бацганд дуулдаггү? Одоо би болохоор найзалж байгаа хүн маань. Көвүүнд дуулах. Хөөнд дуулна. Тэр маань надыгаа санаж байгаа тэгээд л ирж очиж байна л гэсэн. Уулзах тэврэхэд гоё цэвэрхэн бацгантай уулздаг көвүүшк юуны. Хошин хошин. Тийн тийн тиймэркүү. «Оросоор ярив» Тэр нэг залхуутай цаашаа энэ тэр гээд Банзрагч луузан муузан тэр ч юу билээ? Мэдэхгүй ээ. Тэрний дуулбал хэний минь хамаатан ш дээ нөгөө Ганбаярын. Өцөгдөр би ярьж байгаа биддээ. Тэр Банзрагч. Пошоолхой юу? Пошоолхой дуулдаг байсан тэр. Тэр их гоё дуу. Тэрөөн та мэднэ тө? Тэр бол бодитой хүн байхгүй юу. Саяын хэний өмбөө нь тэр Банзрагч. Луузан. Тэр биш гэсэн ш дээ. Биш билүү? Биш гэж байна лээ. Би тэр юм уу гэж бодоод байгаа юм. Биш гэж байна лээ. Арай тэрнээс түрүүний байх аа. Тийн арай түрүүний гээд тэгж байсан. «Оросоор ярив» Та дуулах тө? Би дуулж чадах юм уу? Чадах өө. Хоолой муу. Хавтайгаа лавржийгаа өгвөөсүү өглөөрөөл Хазаартынгаа зоо ноён цогиул нааджээ Ханилаадлаа намхантайгаа явах байлаалаагаал Харанхуйгаар ирнээхэд чинь Хаширтэй цаашээ. Болоо. Яг энэ гоё. Бөрц гэснээс тэр нэг хамниганы нэг түүхийн тухай халт нэг юм ярих уу? Та хавтгайг дуулаа юу? Өргөнхөн бөрцийгөө өгсүүлж ирээ Үрээх нойроо зовоолон цогиноолжээ Үерлөөд намхантай явахтайгаалаагаад Үдэш бүр ирнөө гэхэд чинь ичгүүртөө цаашээ. Энэ сүлд гоё. Дууны хоёрдугаар бадаг байгаа юм уу? Тийн тийн. Тийн тийн. Тэр дууны үгнүүший юм бичмээр байна аа. Тийн. Тэгээд үг үгөөр тэрээнийг хэлэгтий. Ямар үгтэй дум бэ? Энэ үү? Тийм. Бөрц гээд. Бөрц гэж голын нэр. «Оросоор ярив» Энэ хойшоо хойд нутаг. Бөрцийн дацан гэж байгаа ш дээ. Хойд нутгийн голын жижиг голын нэр юм билээ. Хойд нутагт байдаг. Хилийн орион. Өргөн Бөрц голыг өгсүүлээд одоо ханьдаа хайртай хүндээ очиж байгаа л хүний дуу байхгүй юу. Хавтгай бөрцийгөө өгсүүлээд. Тэгвэл тэр түрүүшийн тэр мөр нь. Хавтгай бөрцийгөө өгсүүлээд Хазаартынгаа хурдаар давхина чу Үгүй ээ. Хавт хэл дээ. Хазаартынгаа хазаартынгаа зовлон цогиулнач Хавтгай бөрцийгөө яагаад? Өгсүүлээд. Өгсүүлөөд. Өгсүүлээд. Өгсүүлэх гэж юу вэ? Өгсүүлээд. Өгсүүлээд өөдөө гол өөдөө давхина гэсэн үг. Голоо өгсөөд давхина гэсэн үг. «Оросоор ярив» Одоо манайх энд байна ш дээ. Тэр бацганых тийшээ. Тэгээ ингээд өгсөөд давхиж байна гэсэн үг. Тэр голыг тэ? Голыг өгсөөд. Голын урсгал өөдөө гэсэн үг. Хүндлөн биш. Хүндлөн гэхээр гол гарна. Голын урсгал өөдөө. Өөдөө явна гэсэн үг. «Оросоор ярив» Өгсүүлээд. «Оросоор ярив» Өгсүүлөөд. «Оросоор ярив» Цаашаа. Өгсүүлөөд хазаартынгаа зовлон цогиулначээ гэж. Хазаар. Хазаартынгаа зовлон цогиулначээ. Тийн. Зовлон. Тийн зовлон тийн. Цогиулнач давхиж байна гэсэн үг. Ядрааж. Цогих цогих. Цогих. Ингээд цогидог биддээ? Цогиулаж. «Оросоор ярив» Цогиулнач. Хазаартынгаа зовлонг. Хайрлаад намхантайгаа байхкалаад хайрлаад намхантай байхкалаад. Хайрлаад намхантай. Байхкалаад. Байхгүйлаад. Байхгүйлаад. Тийн. Байхкаалаад гэж хамниганаар хэлж байгаа. Байхкаа байхкаа. Байхкаалаад. Харанхуйгаар ирнөөхөд чинь хаширтай цаашээ. «Оросоор ярив» Харанхуйгаар ирөө. Ирнөөхөд чинь ирэхэд чинь гэсэн үг. Ирнө гэж. Ирэхэд чинь тийн ирэхэд чинь. Ирнөөхөд чинь. Ирнөөхөд чинь ирнөөхөд. Хамниган хэлээр ярьж байх. Ирнөөхөд чинь. Ирнөөхөд чинь. Залхуутай цаашаа гэдэг чинь. Залхуутай цаашаа. Тийн тийн. Биш ээ хаширтай цаашаа. Хаширтай. Хаширтай цаашаа гэдэг чинь тэр залхуутай цаашаа л гэсэн үг. Тэр л көөнкөн чинийг л бацган бацган кэлжийгаа тийм юу байхгүй юу. Тэр харанхуйгаар ирнөөхөд. Чинь хаширтэй цаашээ. Ирнөөхөд чинь ирэх чинь. Тийн ирнөөхөд чинь. Орой болгон ирэхэд чинь залхуутай л гэж байхгүй юу хаширтай. Орой болгон очоод байна ш дээ «Оросоор ярив» Ирнөөхөд чинь хаширтай цаашээ. Харширтай цаашээ. Ирнөөхөд чинь. Хөд хөд гэж юу вэ? Ирнөөхөд ирэхэд чинь гэсэн үг. Ирэхэд чинь. Ирнөөхөд. Ирнөөхөд. «Оросоор ярив» За тэр хоёрдугаар бадаг нь. Өргөнхөн бөртийгөө өгсүүлөөд. Өргөн бөрцийг өгсүүлөөд. Бөрцийгөө. Өгсүүлөөд. Би гадаа гараад ирье ээ. Үрээнийгээ зовлон цогиулналжээ. Үрээний. Үрээнийгээ зовлон цогиулналжээ. Цогиулнаж. Цогиулналжээ. Үелөөд үелөхдөөд намтайгаа байхкалаад үерхөөд гэсэн үг. Үелөхдөөд намхантайгаа байхкаалаад. Намхантайгаа байхкаалаад үдөш бүр ирнөөхөд чинь ичнэ видээ цаашээ. Үдэш бүр ирэхэд чинь ирнөөхөд чинь үдэш бүр ирнөөхөд чинь ичнэ видээ цаашээ. Ичнидээ. Ичнэ ви ичнэ ви ичнэвидээ цаашээ. Ичнэвидөө цаашээ. Өө за баярлалаа. Гуравдугаар бадаг байхгүй гү? Би мэдэхгүй байгаа л байх. Байдаг байдаг. Энэ олон бадаг дуу юм гэсээн. Тийн ном ном байдаг. Ийм хамниган дууны. Тэрэн дээр бүгд ноттойгоо ингээ бий. Тийн бий. Өө за. «Оросоор ярив» Энэ ямар жимс байгаа юм? Төкийн шээг биш үү? Баяарш баяарш биш биш. Төкийн шээг биш. Энэ өргөстэй. «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» хамнигаанаар. Долоогоно. Долоогоно. Тийн. Долоогоно өргөстэй «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Тийн юүгөөр нөгөө бургаасаар шүлжээд тийм хоолой кийгээд эндээ бага нүхтэй ингээд хамнигадууд тэгж загас барьж байгаа. барьдаг байгаа. гүр гүр гэдэг. Гүрү? Гүр гэдэг тэрнийг. Гүр гэж юу вэ? Загас барьдаг тэр юмыгээ гүр гэдэг. Гүрү? Гүр. «Оросоор ярив» Бургаасаар шүлжээд ийгээд гоё «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Гүр гүр гүр. Эргэж гарахгүй ингээ ганц жижиг нүхтэй тэр том хоолой руу ороод эргээд гарахгүй. «Оросоор ярив» Тэгээд тэр модон завиар очоод тэрнийг авах. Ямар ч том гол хамаагүй тэр. «Оросоор ярив» Өшөө ямар нэгэн дуу та мэдхэгтө? Дуулж чадхагтө? Дуусаа дуусаа гэж. Юуг дуулах уу? Онон кэцүүрээ дуулах уу? Тийн Онон кэцүүрээ дуул. Баатарцогт гуай дуулдаг ш дээ Баян-Уулын. Тэр одоо хотод. Тэрний дуулдаг дууг дуулах мана. За дуулаарагтий. Алдаж магадгүй санаа зовоод байна. Зүгээр зүгээр. Онон кэцүүрмэнэ үерлөөд л байнадөөгөө л Олмоороо халиад урсаа гэсэн гэнэгөөрэй Онцолсон ганц минь захиулжийнэ дөө Орхи доо цаашханаа гэсэн гэнэгөөрэй Хавтгай Онон мана үерлөөд л байна дөө л Хадаараа халиад урсаа л гэсэн гэнэгөөрэй Хайртайхан ганц мана захиулжийнэ дөө Юу билээ? Мартчиж ээ байхгүй ээ. Байдгүй ээ байдгүй. Зүгээр зүгээр. За баярлалаа. Зүгээр гоё. Хаширтайдаа цаашханаа гэсэн гэнэ. Өө та хэлэхгүй яасан юм. Баатарцогт гуайн дууг уул нь бичээд авсан байсан юм аа. Тэгээ сурж байсан юм. Сайн юу яахгүй үгий нь мартчиж. Хаширтайдаа цаашханаа гэсэн гэнэ. Ямар үгтэй дуум бэ? Ийгвэл тэр дууны үгнүүдий бичмээр байна. тэр кэний юу гэж байгаа вэ? Онон хөшүүр мана үерлөөд. Онон хэцүүр гэдэг дуу. Онон? Хэцүүр. Хэцүүр гэж юу вэ? Хэцүү гэсэн үг. Онон хэцүү гэсэн үг. Хэцүү бэрх. Үерлөөд байгаа болохоор хэцүү гэсэн юм болов уу? Тийн. Онон хэцүүр. Хэцүүр биш хөшүүр биддээ? Хөшүүр гэж гол ш дээ. Хөшүүр гэж юу вэ? Көшүүр көшүүр көшүүрээ хамнигад гэдэг ш дээ. Кэцүүрээ биш. Онон хэцүүр л гээд тэгдэг ш дээ. Тийм үү? Тийн. Үгүй ээ мэдэхгүй ээ мэдэхгүй. Хөшүүр гэж юу вэ? Гол уу? Гол. Хөшүүр хөшүүр. Онон көшүүр мана. Хэн чинь Баатарцогт гуай нөгөө юунд хамнигандай юугаар ирэхдээр Онон хэцүүр гээд Дадалд. Хэцүүр гэж дуулж байгаа. Хэцүүр гээд зарлаж байсан ш дээ. Тэрнээс биш хөшүүр гэж бас овог ч байна гол ч байна. хөшүүрийн хамниган. Онон хэцүүр мана гээд л. Онон хэцүүр мана. Хөшүүр биш ээ Онон хэцүүр. Кэцүүр юм байна аа. Онон хэцүүр мана үерлээд. Тийм байна тийм байна. Хэцүү хэцүү хэцүү гэсэн үг. Онон хэцүүр мана үерлөөд. Тийм хэцүү л гатлахгүй их утгатай тийм. Олмоороо халиаг Онон хэцүүр мана үерлөөд л байна дөө байна дөө. Онон хэцүүр мана үерлөө Олмоороо халиад урсаа гэсэн гэнэ гээрэй. Олноороо олмоороо хальж оркиэ гэсэн гээрэй Халиэд урсаа. Гэсэн гэнэ гээрэй. Гэсэн гэнэгөөрэй. Олмоороо хальсан хальж оркиэ гэсэн гээрээ ч бас гэдэг. За цаашээ. Онцолсон ганц минь захиулжийнэ өө онцолсон ганц минь захиулжийнэ өө. Яажийнэ? Очихгүй дээ цаашаа. Захиулжийна аа. Закиулжийна аа к-ээр бичнэ. Онцолсон ганц минь закиулжийнэ өө. Одоо Баатарцогт гуайтай уулзахад шал нэг хачин юм ярьсан байх юм уу. Зүгээр байна дээ. Сайн байна. Очихгүй бидөө цаашханаа. Очихгүй. Очихгүй бидөө цаашханаа гэсэн гөнөгөөрэй. Зөө. Хавтгай Онон минь үерлөөд л байна дөө. Хадаараа халиад урсаа гэсэн гэнэ гээрэй. Энэ ч үгүй байх аа. Та өөрөө ав. Та өөрөө авагтий. Нэгэнд нь өгөхгүй юм уу? Энэ ч хоёр гэр бүлийн хоёр бидээ? Аа за за. Семья айн. Хадаараа халиа. Халиад урсаа гэсэн гэнэгөөрэй. Хайртайхан ганцы нь захиулж байна гэх юм уу? Хаширтай цаашханаа гэсэн гэнэ. Хайртай ганц минь захиулжийнэ өө хайртайхан ганц минь захиулжийнэ дөө. Ганц минь. Захиулжийнэ дөө. Хаширтай цаашханаа гэсэн гэнэгөөрэй гэж. Хаширтай. Цаашханаа гэсэн гэнэгөөрэй. Гэсэн гэнэгөөрэй. За гуравдугаар бадаг байх үгүйгү? Байх л байх. Мартаад байна бид. Тэр ном байдаг. тэрний нь олбол тэндээс мэдэж болох. За яриа мана дуусжийна уу? «Оросоор ярив» Зө ийгвэл дүүргэе ээ. За баярлалаа. За танд баярлалаа. Тантай танилцаад уулзсандаа их баяртай байна бид өнөөдөр. «Оросоор ярив» Манай хаяг это бичнэ үү? Энэ дээрээ бичигтий. Энэ дээрээ. Та хаягаа бичигтий гэнэ ээ. Энд бичнэ энд. Ах аа танд их баяртай байна бид. Бидний зүгээс ийм жижигхэн бэлэг барья. За баярлалаа. За. Том баярлалаа. Аа за. Хамтдаа ийм амттай цай ууж ийм гоёхон кофе чанаж энэ сайхан алчуураар юм арчиж ийгвэл байгаарагтий. За баярлалаа. «Оросоор ярив» За юүгөөт тэр цаасан юу гэж цаасан. Тэр. «Оросоор ярив» Миний хаяг. Өөрийхөө хаягийг өгсөн юм биш үү? Хаана яалаа тэнд тэнд байна. «Оросоор ярив» За танд маш их баярлалаа. «Оросоор ярив» Утас цэнэглэдэг гоё гэр ш дээ. «Оросоор ярив» За баярлалаа. Энэ миний карт байна нэрийн карт. За баярлалаа. Тэр гар утас нь оросы оросын гар утас байна. тэгвэл тэр и-мейл дандаа хэрэглэдэг. Улан-Үдэд байдаг тийм ээ? Тийн. Ювалгын дацанд мөргөх очиж бид хааяа. «Оросоор ярив» Танай гар утасны дугаар авъя аа. Бичээд авъя. «Оросоор ярив» Энд бичээд өгөгтий. Утас уу? Тийн утасны дугаар. Аан за утасны дугаар. Ахай танай утасны дугаар тэр ерэн ес хорин долоо. Тийн тийн. Тэр самганы бас миний адил. Нэг гэрт л байгаа. Тэр моби. нөгөө утасны дугаар миний юун дээр моби жи моби. Ерэн наймтай. Ер найм арван тав арван тав. Ерэн найм арван тав дөчин дөрөв жаран тав. Дөчин дөрөв жаран тав. Тийн. тэр жи моби. Тэгээ нөгөө моби нь ерэн естэй хорин долоо. Тэр байх. Улаанбаатар Ургах наран хороолол тэнд байдаг. «Оросоор ярив» Энэ хөвүүн Чойжин ламын сүм музейд мөргөөд явж байна. хамнигасууд тэр рүү Чойжин ламын сүм заалаас очиж мөргөөрөгтий гээд фейсбүүкт тавьсан байсан байхгүй юу. Тэгээд би мэдээд байгаа юм. Бадамжавтай ирсэн байна лээ. Бадамжав гээд нэг хөвүүн ирдэг ш дээ. Тэрэнтэй. Буриадын үнэн сонины эрхлэгч. Энд одоо Дадалд аль нэг хамнигаан хөгшинтэй настай хүмүүстэй хэнтэй уулзаж болох уу? Хэнтэй уулзаж болох вэ? Та юу гэж бодож байна вэ? Должинсүрэн эгч байгаа биддээ? Должинсүрэн нэг байж. Должинсүрэн байхгүй байна гэсэн. Гэртээ байна уу? Одоо гараад уулзах уу? За. Оюун эгч. Цэрэннамидыг хэлээд өгчих. Цэрэннамид тийн. Цэрэннамид Оюунгэрэл гээд хоёр гэр бүлээрээ байгаа. Дүү нь. Дүү. Гэр бүлээрээ. Тийн. Уулзаж болох уу? Болно болно. «Оросоор ярив» Тэр Батжаргал ч байгаа ш дээ. Батжаргал. Тийн Батжаргал. Лувсаны Батжаргалтай уулзсан гээ биддээ та нар түрүүн? «Оросоор ярив» Хөдөө байдаггү? Кэн? Энэ төв дээр. Төв дээр. Аан төв дээр. Аа за. Батжаргал төв дээр эдний хажууд. Энэ хөгшнийг хүргэнгээ очвол тэнд хажууд. Хэн гэдгэв? Цэрэн? Намидаа. Цэрэннамид. Цэрэннамид чинь Бөөр булагт билүү? Тийн. Хаанахан билээ? Хойхнуур. Нэргүй ахын хаана билээ, Нэргүй ахын хаана билээ? Урд талд. Хажууд нь. Тийн тийн. танай баруун талд тийм ээ? Мхн. Тэгвэл. BTserendolgor_DTserendash_DBukhbileg_stories3_16082023_kham_orgl_zoomh6 төгсөв. BTserendolgor_DTserendash_DBukhbileg_visit_16082023_kham_orgl_zoomh2n эхлэв. «Оросоор ярив» Нохой л юм биш үү муур юм уу? «Оросоор ярив» муур юм уу? Доор нь ороо юу? Доор нь орсон. Наашаа гараад давхиад байхгүй юу. Харж л байя яв яв. Тэгвэл аймшигтай юм болж. «Оросоор ярив» Муур юм уу? Муур байна. Аан бурзгар муур байна явагтий явагтий. «Оросоор ярив» Зээ хөвүүн минь. Сургуульд уу? Тийн яваад ирээд байгаа л даа. Тэр тоонотдоо хөрвөөнө гэж ирөө. Тоонот нь хаана байдаг юм? «монголоор биш» Залуучууд эмнэлэг. Цэргийн сургуульд явсан юм. Цэргийн сургууль. Тийн. «монголоор биш» Ингээд чигээрээ орно гээ биддээ? Тийн. Уулзвары нь гоёор янзлаагүй. За ингээд гоё дэлгүүр бослоо. Чигээрээ юу? Чигээрээ. Хөх хашааны наагуур хойшоо эргэнэ. За энүүгээр зүүн гар тийшээ юу билээ баруун гар тийшээ баруун гар тийшээ. Зоогийн газар наран зоогийн газар. Нархан зоогийн газар. «Оросоор ярив» BTserendolgor_DTserendash_DBukhbileg_visit_16082023_kham_orgl_zoomh2n төгсөв. BTserendolgor_DTserendash_DBukhbileg_stories7_16082023_kham_orgl_dji эхлэв. Юм арчиж байгаарагтий. За баярлалаа. Баярлалаа. Та юүгөөт тэр цаасан юу гэж цаасан. Өөрийнхөө хаягий өгсөн юм биш үү? «Оросоор ярив» За танд маш их баярлалаа. «Оросоор ярив» Утас цэнэглэдэг гоё кейс байна ш дээ. «Оросоор ярив» Адресс. Адресс. «Оросоор ярив» За баярлалаа. Энэ миний карт байна. За баярлалаа. Тэр гар утас нь оросын оросын гар утас минь байна. тэгвэл тэр и-мейл дандаа хэрэглэдэг юм. Улан-Үдэд байдаг тийм ээ? Тийн. Тийн. Ювалгын дацанд мөргөх очиж бид хааяа. «Оросоор ярив» Танай гар утасны дугаар авъя аа. Бичээд авъя. «Оросоор ярив» Энд бичээд өгөгтий. Утас уу? Тийн утасны дугаар. Аан за утасны дугаар. Ахай танай утасны дугаар тэр ерэн ес хорин долоо. Тийн тийн. Тэр самганы бас миний адил. Нэг гэрт л байгаа. Тэр моби. нөгөө утасны дугаар миний юун дээр моби жи моби. Ерэн наймтай. Ер найм арван тав арван тав. Ерэн найм арван тав дөчин дөрөв жаран тав. Дөчин дөрөв жаран тав. Тийн. тэр жи моби. Тэгээ нөгөө моби нь ерэн естэй хорин долоо. Тэр байх. Улаанбаатар Ургах наран хороолол тэнд байдаг. «Оросоор ярив» Энэ хөвүүн Чойжин ламын сүм музейд мөргөөд явж байна. хамнигасууд тэр рүү Чойжин ламын сүм заалаас очиж мөргөөрөгтий гээд фейсбүүкт тавьсан байсан байхгүй юу. Тэгээд би мэдээд байгаа юм. Бадамжавтай ирсэн байна лээ. Бадамжав гээд нэг хөвүүн ирдэг ш дээ. Тэрэнтэй. Буриадын үнэн сонины эрхлэгч. Энд одоо Дадалд аль нэг хамнигаан хөгшинтэй настай хүмүүстэй хэнтэй уулзаж болох уу? Хэнтэй уулзаж болох вэ? Та юу гэж бодож байна вэ? Должинсүрэн эгч байгаа биддээ? Должинсүрэн нэг байж. Должинсүрэн байхгүй байна гэсэн. Гэртээ байна уу? Одоо гараад уулзах уу? За. Оюун эгч. Цэрэннамидыг хэлээд өгчих. Цэрэннамид тийн. Цэрэннамид Оюунгэрэл гээд хоёр гэр бүлээрээ байгаа. Дүү нь. Дүү. Гэр бүлээрээ. Тийн. Уулзаж болох уу? Болно болно. «Оросоор ярив» Тэр Батжаргал ч байгаа ш дээ. Батжаргал. Тийн Батжаргал. Лувсаны Батжаргалтай уулзсан гээ биддээ та нар түрүүн? «Оросоор ярив» Хөдөө байдаггү? Кэн? Энэ төв дээр. Төв дээр. Аан төв дээр. Аа за. Батжаргал төв дээр эдний хажууд. Энэ хөгшнийг хүргэнгээ очвол тэнд хажууд. Хэн гэдгэв? Цэрэн? Намидаа. Цэрэннамид. Цэрэннамид чинь Бөөр булагт билүү? Тийн. Хаанахан билээ? Хойхнуур. Нэргүй ахын хаана билээ, Нэргүй ахын хаана билээ? Урд талд. Хажууд нь. Тийн тийн. танай баруун талд тийм ээ? Мхн. Тэгвэл. Тэр ч гоё дуулна аа. «Оросоор ярив» Та таны гэрт хүргэх үү? Намайг гэрт минь үү? Тийн та хоёрыг, та гурвыг. Тэр Батжаргалыг уулзах болбол эдний хажууд. «Оросоор ярив» Тийн тэрэнд хэнтэй Цэрэннамидтай тэднээ хажууд. «Оросоор ярив» Хөөе ийм нэг уут өгөөч уут тор. «Оросоор ярив» Намидхайн утас хэд билээ? Ерэн найм. Ерэн найм арван найм билүү? Ерэн найм арван долоо. Арван долоо. Далан нэг наян нэг. За. Далан нэг далан нэг. Ерэн найм арван долоо. Наян нэг. Дандаа утас нь ажилгүй байдаг ш дээ ядаргаатай. Утсаа авахгүй байна. Байхгүй юм болов уу? Харин. Тэжээлээс салсан байна гээд байх юм. Одоо өөр асуух Адьяа мадьяагийн утас байхгүй ш дээ надаа. Тэр хэд байна уу гэж асуух гэхээр. «Оросоор ярив» зургаа авхуулаад тэгээд музей. «Оросоор ярив» Көгшиндөө их бэлэгтэй очхом байна. Сайн байна тэ. «Оросоор ярив» Энэ гар боодог юм байсан байна ш дээ. «Оросоор ярив» Түрүүн танай хөршүүдэд оръё болхогү? Болох болох. Утас нь авахгүй байна. байнаха. Танай хажууд байна тэ? Тийн. Тэгвэл. Төв руугаа. Энэ бол ийшээ «Оросоор ярив» «Оросоор ярив» Яана аа манайх. Би яах юм хогийн толгойгоор тойрох юм уу хогийн толгойгоор тойрох юм уу Цэрэндашхай? Энэ худгийн хойгуур гарахгүй байна уу? Гарахгүй ш дээ хаацан. Одоо яг цутгаж байгаа байх. Тэгвэл урдаас нь очно ш дээ. Урд хаагуур? Төв Ган-Өлзий гуайн замаар уу? Ган-Өлзий Тэмүүжингийн тэр рүү юу? Колонкийн даваагаар. Урд колонкийн хойгуур гараад баруун талдаа гараад сургуулийн хойгуур. Манай хойгуур гараад тэгээд. «Оросоор ярив» За тэгээд одоо та хоёры гэрт авчраад. Байна уу миний хүү Олзвой байгаа юм уу? Одоо би тэгээд энэ улсууд Намид ахынд очно гээд байна. одоо би тэгээд энэ улсууд Намид ахынд очно гээд байна. тэхээр Тэмүүлэнгийн тэр рүү орох билүү төв зам руу? Би энэ Дангийнаад байж байна. буцаагүй л байна ээж нь. Хэнний тэр рүү? Аа за за тэр нөгөө нэг Дашнямын тэр рүү зам нээгдцэн байгаа юм уу? За за за ойлголоо за. Дашнямын за за за за за. Аягүй сонин утсаа авдаггүй айл. Чиний унаа чинь хаана байгаа юм? Гэртээ хүргүүлнэ ш дээ. Бүгдээрээ хэдэн машинд суугаад явах багтах уу? Олуулаа багтах уу бид. BTserendolgor_DTserendash_DBukhbileg_stories7_16082023_kham_orgl_dji төгсөв.